Albumy kolekcjonerskie z Ilustracjami Samoprzylepnymi (część III)

Ten patent jest stosowany do dzisiaj. I cały czas się sprawdza…

Kup cztery opakowania produktu x, a dwa kolejne dostaniesz gratis.

Przypomnijcie sobie – kiedy ostatni raz skorzystaliście z tej formy promocji?…
A pamiętacie, kiedy się z nią spotkaliście po raz pierwszy?…
Zbieracze naklejek do albumów IS poznali taką formę sprzedaży już w latach 70 – jeżeli tylko kolekcjonowali np. te ilustracje do „Gwiazd Muzyki Rozrywkowej” albo „Pocztu królów polskich”.
Na przedostatniej stronie tych książeczek można było przeczytać następujący tekst:

Kolekcjonerstwo to wspaniała pasja. Zaproponować więc chcemy interesującą zabawę polegającą na kompletowaniu barwnych rysunków i zdjęć z różnych dziedzin: światowej muzyki rozrywkowej, automobilizmu, sportu, geografii, historii, wojskowości, sztuki, lotnictwa…
Aby zgromadzić pełny zestaw Ilustracji samoprzylepnych z wybranej dziedziny – należy nabyć w punktach sprzedaży RSW „Książka – Prasa – Ruch” odpowiedni zeszyt i sprzedawane oddzielnie arkusze Ilustracji Samoprzylepnych.
Każdy zeszyt, oprócz tekstu informacyjnego, zawiera miejsca do wklejania Ilustracji Samoprzylepnych. Na każdym zaś arkuszu IS znajduje się sześć odpowiednio naciętych obrazków, z których cztery dotyczą jednego wiodącego tematu, oznaczonego kolejnymi numerami, zaś dwa pozostałe zapoczątkowują nowe tematy również interesujące. Wystarczy odkleić Ilustrację Samoprzylepną i umieścić ją w odpowiednim miejscu zeszytu, które oznaczone jest tą samą liczbą. Wypełniając w ten sposób cały zeszyt można uzyskać bogato ilustrowany, jednotematyczny album, mogący stać się podręczną encyklopedią.

Genialne w swojej prostocie. Za sprawą takiego rozwiązania kolekcjonerzy kupujący 18 zestawów czterech naklejek o tematyce muzycznej mieli jednocześnie na ręku 18 pierwszych naklejek historycznych oraz 18 pierwszych naklejek geograficznych. A to miało ich skłonić do zakupu dwóch kolejnych albumów, gdzie mogli te naklejki umieścić i wydania pieniędzy na kolejne 13 arkuszy do drugiego albumu i następne 13 do albumu trzeciego. Ewentualnie wykorzystać je w innym celu (ale o tym też będę za jakiś czas wspominał). A potem podobny mechanizm stosowano regularnie przy kolejnych seriach.

Kontynenty Afryka

Trudno mi jest powiedzieć – czemu na pierwszy temat geograficzny wybrano akurat Afrykę. To musiał być chyba  taki okres, że aktualna wówczas oferta rynkowa obejmowała sporo materiałów (pamiętam komiks o Angoli „Ogień na sawannie” opublikowany w jednym z pierwszych numerów „Relaksu”) oraz kilka książek o czarnym lądzie. Sam miałem (i chyba nawet mam gdzieś do dzisiaj) wydaną przez Naszą Księgarnię już w latach 80. książkę Stefana Wilkosza „Wszystko o Afryce”. I nawet się zastanawiałem, czy autorem omawianego albumu IS nie jest ta sama osoba. Ale było inaczej.

Autor: Władysław Roman. Opracowanie graficzne i rysunki: Piotr Kawecki. Redaktor merytoryczny: Cezary Lewiński. Redaktor techniczny: Małgorzata Brzozowska.
Fotografie na Ilustracjach Samoprzylepnych: L. Adamowicz, W. Jerke, L. Makuch, W. Milewski, W.
Fedorowicz.
Całość zaczynała się od tekstu o geografii, ludności, historii i współczesności Afryki. Udostępniono też aktualną na tamte czasy mapę tego kontynentu.
A potem rozpoczynało się wymienianie w kolejności alfabetycznej afrykańskich państw (od Algierii do Zambii). Każdemu z państw towarzyszyła zwięzła charakterystyka oraz flaga państwowa – umieszczone na stałe na kartkach albumu.

A co do naklejek…
Algieria: 1. Oaza Taghit koło Bechar, 2. Godło. Angola: 3. Bulwar nadmorski w Luandzie, 4. Godło. Benin: 5. Godło. Botswana: 6. Godło. Burundi: 7. Godło. Czad: 8. Godło. Egipt: 9. Godło, 10. Piramida schodkowa króla Dżesera w Sakkara.
Etiopia: 11. Godło, 12. Uprawa roli w prowincji Tigra. Gabon: 13. Godło. Gambia: 14. Godło. Ghana: 15. Godło. Górna Wolta: 16. Godło. Gwinea: 17. Godło. Gwinea Bissau: 18. Godło. Gwinea Równikowa: 19. Godło. Kamerun: 20. Godło.
Kenia: 21. Godło, 22. Park Narodowy Samburu Game, 23. Krajobraz z bananowcami. Komory: 24. Godło. Kongo: 25. Godło. Lesoto: 26. Godło. Liberia: 27. Godło, 28. Targ w Monrowii – sprzedaż manioku, orzeszków cola, pomarańczy. Libia: 29. Godło, 30. Miasteczko Soussa w Cyrenajce, na pierwszym planie ruiny greckiej Apollonii.
Madagaskar: 31. Godło. Malawi: 32. Godło. Mali: 33. Godło. Maroko: 34. Godło. Mauretania: 35. Godło. Mauritius: 36. Godło. Mozambik: 37. Godło. Niger: 38. Godło, 39. Wioska murzyńska w delcie Nigru, 40. Rzeka Niger w Niamey.
Nigeria: 41. Godło, 42. Domy na palach koło Lagos. Republika Południowej Afryki: 43. Godło. Republika Środkowoafrykańska: 44. Godło. Rwanda: 45. Godło. Senegal: 46. Godło. Seszele: 47. Godło. Sierra Leone: 48. W zakładzie fryzjerskim w Freetown, 49. Godło. Somalia: 50. Godło, 51. Plaża nad Oceanem Indyjskim.
Suazi: 52. Godło. Sudan: 53. Godło, 54. Grobowiec Mahdiego w Omdumanie, 55. Wioska sudańska, 56. Kobiety niosące zbiory w Sudanie. Tanzania: 57. Godło, 58. Suszenie kawy na słońcu, 59. Masajka z plemienia Arusha, 60. Plantacja agawy sizalskiej.
Togo: 61. Godło. Tunezja: 62. Godło. Uganda: 63. Godło. Wybrzeże Kości Słoniowej: 64. Godło. 65. Nowoczesna architektura w Abidżanie. Wyspy Św. Tomasza i Książęca: 66. Manifestacja z okazji niepodległości. Wyspy Zielonego Przylądka: 67. Godło. Zair: 68. Pigmeje z Puszczy Itrui, 69. Godło. Zambia: 70. Godło.

Na naklejkach – jak widać – zaprezentowano godła poszczególnych państwa oraz od czasu do czasu w uzupełnieniu reprodukcje zdjęcia/zdjęć z danego kraju.
Całość zamykały teksty o Namibii, Saharze Zachodniej, Posiadłości Brytyjskiej, Świętej Helenie, Rodezji, Dżibuti, Reunion oraz Posiadłościach Hiszpańskich. Im już jednak nie poświęcono miejsca ani na flagę, ani na jakąkolwiek ilustrację samoprzylepną.

Ciekawostką jest wklejka z kwietnia 1981 roku stanowiąca uzupełnienie do tego tytułu. Można się z niej dowiedzieć, że:

Zeszyt (..) wydrukowany został w 1979 r., a ilustracje samoprzylepne do tego zeszytu dopiero teraz, a w tym czasie tempo przemian politycznych na kontynencie afrykańskim wyprzedziło nas [czyli autorów].
(…)
Uprzejmie prosimy naszych Czytelników o uważne przeczytanie niniejszego tekstu i zgodnie z tym uzupełnieniem wniesienie zmian w hasłach i ilustracjach (flagi) wydrukowanych w zeszycie.
Przepraszamy za dodatkowy kłopot, dziękujemy.

Zanim zapowiem kolejny odcinek, podzielę się z wszystkimi taką refleksją. W 1975 roku wprowadzono nowy podział administracyjny Polski. Może lepszą decyzją byłoby przygotowanie zeszytu nie o Afryce, a o zmianach na mapie Polski, które obowiązywały dopiero od kilku lat i do których jeszcze nie wszyscy z pewnością się przyzwyczaili… To po pierwsze. A po drugie – lekcje geografii Polski trwały przez dwa semestry. A o Afryce uczyliśmy się tylko na kilku wybranych lekcjach i to tylko w jednym półroczu. Jestem więc przekonany, że podobny album z informacjami o poszczególnych województwach i herbami kolejnych miast wojewódzkich byłby zdecydowanie częściej zdejmowany z półki i przeglądany, niż ten o tytułowej Afryce.
Kiedy trzy pierwsze serie naklejek zostały skompletowane – do kiosków mogły nadlecieć kolejne. Dosłownie i w przenośni. Albowiem tytuł czwartego kolekcjonerskiego albumu brzmiał „Ptaki Polski”.
c.d.n.

Autor tekstu: : Jacek Górski.
Wszystkie zaprezentowane w tekście materiały pochodzą z osobistej kolekcji autora.