Atelier Emila Boehma (czesc I)

Początki usług fotograficznych na Starym Przedmieściu

Pierwsze zakłady dagerotypiczne i fotograficzne na Starym Przedmieściu datowane są od roku 1846. Malarz Adolph Mielke przez niecałe 12 miesięcy działał pod adresem Fleischergasse (Rzeźnicka) 64. A jubiler Carl Damme przez prawie 20 lat zapraszał swoich klientów na Poggenpfuhl (Żabi Kruk) 197, a po zmianie numeracji pod 19.
Przez kolejne lata zarówno na pierwszej jak i na drugiej ulicy otwierane były regularnie kolejne zakłady fotograficzne (można ich z pewnością naliczyć ponad 10). Czasami jedne zastępowały drugie, kiedy zwykle zmieniał się właściciel. Czasami pojawiały się pod zupełnie nowymi adresami.

Żabi Kruk 80

Gdybyśmy stanęli przed wojną na ulicy Poggenpfuhl (Żabi Kruk), mając za plecami w oddali Ratusz na Trakcie Królewskim i Bazylikę Mariacką, to dostrzeglibyśmy, że ulica ta rozpoczynała się po prawej stronie od numeru 1 na skrzyżowaniu z Podwalem Przedmiejskim i biegła w stronę koszar Wiebego, aby następnie zawrócić i zakończyć się numerem 92 po stronie lewej na tym samym skrzyżowaniu.

Kamienica pod numerem 80 na wspomnianej ulicy mieściła się mniej więcej w połowie aktualnego długiego domu przypisanego do adresu Żabi Kruk 1. Około roku 1886 swoją pracownię fotograficzną otworzył w tym miejscu Isidor Rosenberg i prowadził ją z pewnością do 1890 roku. A kolejnymi znanymi nam jej właścicielami zostali – Johann Blaschke (1896 – na ten rok datowana jest kolejna dostępna Księga Adresowa) oraz Alfred Sembritzki (Księgi Adresowe z lat 1897-1898).

Emil Boehm w ogłoszeniach prasowych

To właśnie w kwietniu 1898 roku pod znanym nam już adresem swoje atelier rozpoczął prowadzić Emil Boehm. Poinformował o tym wszystkich w anonsach prasowych opublikowanych w „Danziger Neueste Nachrichten” w tym właśnie miesiącu.

1 kwietnia było to krótki komunikat

Artystyczne atelier fotograficzne Emila Boehma,
Poggenpfuhl nr 80.
Nowo otwarte!

Natomiast 4 kwietnia wykupił zdecydowanie większą przestrzeń reklamową.

OTWARCIE ZAKŁADU
Szanowna Publiczności Gdańska i okolic.
Z szacunkiem informuję, że otworzyłem tutaj, przy ulicy Zabim Kruku 80, studio fotograficzne.

W razie potrzeby oferuję wykonanie portretów, zdjęć krajobrazowych, grupowych oraz zdjęć z użyciem lampy błyskowej.
Staranna realizacja przy najniższych cenach.
Czynne w niedziele.

Z wyrazami szacunku
Emil Boehm, fotograf.

W 1900 roku fotograf ten przekazywał następujące informacje w prasie gdańskiej:

Atelier fotograficzne Emila Boehma, Poggenpfuhl 80.
Zdjęcia wszelkiego rodzaju.
Powiększenia z każdego zdjęcia aż do naturalnej wielkości.
Zamówienia świąteczne proszę składać odpowiednio wcześnie.
W niedziele otwarte od 8 do 16.

W ostatnich, które znamy ogłoszeniach – z 1901 roku pojawił się natomiast m.in. taki oto przekaz dla klientów

Atelier fotograficzne Emila Boehma,
Gdańsk, Poggenpfuhl nr 80
poleca swoje usługi przy wykonywaniu wszelkiego rodzaju zdjęć, w każdym rodzaju i formacie.
Zniżka cenowa dla konfirmantów.
W niedziele otwarte od godziny 9 rano do 7 wieczorem.

Ciekawie brzmi użyte w ogłoszeniu słowo konfirmant. Chodziło tutaj o osobę, która przystępowała do konfirmacji – czyli uroczystego obrzędu wyznania wiary i potwierdzenia swojej przynależności religijnej.
W protestantyzmie była to młoda osoba (lub dorosła), która po odbyciu katechezy – zwykle w Kościele ewangelickim – składała publiczne wyznanie wiary (odpowiednikiem w kościele katolickim będzie osoba bierzmowana).

Emil Boehm – notka biograficzna

Emil Boehm urodził się w Gdańsku 26 marca 1872 roku. Jego rodzicami byli – poborca podatkowy Friedrich Wilhelm i Ottilie z domu Albrecht.
Studio fotograficzne Emila Boehma mieszczące się przy Poggenpfuhl 80, które osiągnęło najwyższy poziom wydajności, wyposażone było w najdoskonalszą aparaturę. I posiadało także najbardziej doświadczony personel, dzięki czemu dostarczane były w nim tylko doskonałe zdjęcia we wszystkich formatach.
Wspomniany fotograf robił zdjęcia w domu i na zewnątrz, fotografował z lampą błyskową, a jego studio było otwarte również w niedziele.
Zdjęcia mogły być wykonywane o każdej porze dnia, nawet wieczorem w świetle magnezowym, zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz lokalu.
Studio cieszyło się najlepszą klientelą i zostało uhonorowane najwyższymi pochwałami od księcia Friedricha Heinricha z Prus, książąt Schaumburg-Lippe i innych wysoko postawionych osób.
Emil Boehm zmarł 2 listopada 1917 r. w Gdańsku.

Emil i… Fritz Boehmowie

Na koniec jeszcze jedna ciekawostka. W dwóch ogłoszeniach prasowych, które są nam znane (5 IV 1898 i 4 IV 1900) wydrukowano obok siebie reklamy dwóch Boehmów. Znanego nam już Emila oraz Fritza – zegarmistrza z Röpergasse (Powroźniczej) 12. Ten pierwszy anonsował się w tym połączeniu takimi słowami:

Emil Boehm, Poggenpfuhl 80
Artystyczne atelier fotograficzne.
Zdjęcia wszelkiego rodzaju i każdego formatu.
W niedziele otwarte przez cały dzień.

natomiast ten drugi komunikował, co następuje:

Zegarmistrz ratuszowy. [czyżby zajmował się zegarem ratuszowym? – dopisek autora]
polecający bogato zaopatrzony skład wszelkiego rodzaju zegarów.
Tylko najlepsze mechanizmy, najniższe ceny.
Warsztat naprawczy.

Czyżby to jakaś rodzina?…

c.d.n.

Autor tekstu: Jacek Górski
Wszystkie anonse prasowe pochodzą z łamów „Danziger Neueste Nachrichten”. Opublikowano je w następujących numerach:
Rok 1898 – nr 77 z 1 IV, str. 4; nr 79 z 4 IV, str. 10; nr 81 z 5 IV, str. 10; nr 87 z 15 IV, str. 10; nr 227 z 28 IX, str. 4. Rok 1900 – nr 80 z 4 IV, str. 14; nr 81 z 5 IV, str. 12; nr 139 z 16 VI, str. 10; nr 261 z 6 XI, str. 11; nr 266 z 12 XI, str. 12. Rok 1901 – nr 83 z 10 IV, str. 4; nr 85 z 12 IV, str. 14.

Notka biograficzna oparta została w części na informacji opublikowanej w „Reise-Courier” w zeszycie 12 z 20 V 1908 r., str. 27. A całość uzupełnił Miro – autor strony o Olszynce.korzystając m.in. z poniższego ogłoszenia prasowego z tej samej publikacji. Tłumaczenie jednego z anonsów – Andreas Kasperski.