K jak Krótka gawęda o zielonym dzięciole

przez Mariusz Lehmann · 7 września, 2025

Po krótkiej przerwie wakacyjnej, która trwała, jak mi przypomniał Jacek, od stycznia br., wracamy do „Gawęd przyrodniczych” i naszych ptasich opowieściach w cyklu „K jak ptaK”.
W tym artykule muszę cofnąć się do daty 16 października 2022 r., bo wtedy ukazał się tu nam dzięcioł duży, który wcale nie jest duży. A przy okazji wspomniałem o jego koledze czyli dzięciole zielonym. Długo kazał na siebie czekać żeby znaleźć się tu. Ale po pierwsze „wakacje”. A po drugie i przede wszystkim jego zdjęcie musi być godne pokazania na stronie „Opowiadaczach Historii”.
No i w końcu udało się go trafić na drzewie koło Bastionu św. Gertrudy. Może ktoś się zdziwi to, że zaznaczam

na drzewie

Ale to wynika z jego zachowania i zwyczajów żywieniowych. Zielony bardzo lubi mrówki i dlatego często można spotkać go na ziemi jak grzebie w mrowisku, długim językiem wybiera jedzonko z korytarzy i ścieżek którymi suną mrówki.
Jak go poznać i odróżnić od innych dzięciołów? Nic na darmo. W nazwie pojawia się „zielony”, bo to dzięcioł który jest bardziej zielony od dzięcioła zielonosiwego. Na głowie ma wyraźną czerwoną czapeczkę którą widać z daleka. Cechą charakterystyczną jest też jego dość długi dziób i wąs albo jak podają inni „zajad”. Tu właśnie występuje jedna i jedyna cecha która pozwala odróżnić samca od samicy czyli dymorfizm płciowy.

Wąsy u samca są czerwone otoczone czarną obwódką. A samiczka, tak jak na zdjęciu, ma tylko czarny wąs. Dzięcioł zielony to dość liczny ptak w Polsce. Ale nieliczny lęgowo, wyprowadza jeden lęg w roku, składa do 5 białych jaj, gdzie razem opiekują się młodymi. Warto też zaznaczyć że dzięcioł zielony łączy się w pary raz na całe życie.
Można jeszcze wspomnieć że to największy nasz dzięcioł zaraz po czarnym.
Co jeszcze różni zielonego od innych dzięciołów? To że nie musi wykuwać dziupli każdego roku. A wykucie takiej dziupli zajmuje od dwóch do czterech tygodni. Korzysta on czasami z jednej dziupli przez kilka kolejnych lat. Lubi też zająć budki lęgowe albo inne wykute już dziuple.

Gdzie go można spotkać? Najczęściej w lasach mieszanych czyli tam gdzie są też drzewa liściaste w których można wykuć dziuplę. Lubi też takie miejsca, gdzie są łąki na których występują szpalery drzew. Dużym ułatwieniem w poszukiwaniu zielonego jest jego głos. Tu może spotkać nas niespodzianka bo to nie stukanie w drzewo. To jest taki wyraźny śmiech i dobrze sobie powiedzieć że nie śmieje się z nas, tylko do nas.
Powodzenia w poszukiwaniu zielonego. A zimą dzięcioł zielony nie odlatuje, więc jest duża szansa by go zobaczyć cały rok.