Wygenerowany przez All in One SEO v4.9.1.1, jest to plik llms.txt używany przez LLM do indeksowania witryny. # Opowiadacze Historii ## Sitemaps - [XML Sitemap](https://www.opowiadaczehistorii.pl/sitemap.xml): Contains all public & indexable URLs for this website. ## Wpisy - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XLVI)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xlvi/) - Dzisiaj dochodzimy do końca tej ciekawej opowieści. Czas podsumować i uzupełnić kilka wątków. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XLV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xlv/) - W jaki sposób rozpoczęła się znajomość p. Kazimierza z Opowiadaczami? - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XLIV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xliv/) - Część I, Część II, Część III, Część IV, Część V, Część VI, Część VII, Część VIII, Część IX, Część X, Część XI, Część XII, Część XIII, Część XIV, Część XV, Część XVI, Część XVII, Część XVIII, Część XIX, Część XX, Część XXI, Część XXII, Część XXIII, Część XXIV, Część XXV, Część XXVI, Część XXVII, Część - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XLIII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xliii/) - Erasmus, medal i 70-lecie pracy urodzin. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XLII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xlii/) - W roku 2008 zostałem wraz ze swoim zespołem zaproszony do wzięcia udziału w realizacji projektu MICORE. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XLI)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xli/) - Część I, Część II, Część III, Część IV, Część V, Część VI, Część VII, Część VIII, Część IX, Część X, Część XI, Część XII, Część XIII, Część XIV, Część XV, Część XVI, Część XVII, Część XVIII, Część XIX, Część XX, Część XXI, Część XXII, Część XXIII, Część XXIV, Część XXV, Część XXVI, Część XXVII, Część - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XXXIX)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xxxix/) - Było to, jak dotąd największe wydarzenie naukowe dotyczące badań brzegów zorganizowane w Polsce. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XL)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xl/) - W pewnym momencie uruchomiono w naszym Instytucie kierunek studiów Turystyka i Rekreacja. Poproszono mnie, abym wziął opiekę nad jedną grupą seminaryjną. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-ii/) - Część I 2/ Nasi sąsiedzi i nasza kamienica Budynek „nasz” był częściowo zniszczony w czasie wojny. Pozostał szkielet budynku oraz ściany frontowe: ta od ulicy Szuwary oraz ta od ulicy Dolnej. Całość została odbudowana przez zakład pracy Dalmor w Gdyni. Sprowadziliśmy się tam w październiku 1948 roku z Rawicza. Tato pracował wówczas w Dalmorze. Cały - [Mieszkałem na Dolnej 10a - wspomina Kazimierz Furmańczyk (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-i/) - 1/ Z Rawicza do Gdańska Mój tato w 1948 roku otrzymał mieszkanie służbowe w Gdańsku, z zakładu pracy DALMOR w Gdyni. Było ono zlokalizowane na terenie „Dolnego Miasta”, przy ul. Dolnej 10a. Była to uliczka poprzeczna do Łąkowej, niewiele zniszczonej w czasie wojny. Natomiast „nasz” dom był z trzech stron otoczony gruzami. Dla mnie, jako - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XXXVIII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xxxviii/) - Wydarzenia następujące bezpośrednio po utworzeniu Instytutu Nauk o Morzu (czyli po 1990 roku) - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XXXVII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xxxvii/) - Po powrocie z USA czekał mnie ogrom pracy. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XXXVI)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xxxvi/) - Krótko po kolokwium habilitacyjnym otrzymałem stypendium Fulbrighta w klasie senior. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XXXV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xxxv/) - Jeszcze przed dokończeniem habilitacji udało mi się wziąć udział w Szkole Letniej NATO w Dundee - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XXXIV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xxxiv/) - Eksperymenty INTERKOSMOSu i przeprowadzka do Szczecina. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XXXIII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xxxiii/) - Po zakończeniu Stanu Wojennego niewiele się zmieniło. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XXXII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xxxii/) - Tworzenie NSZZ Solidarność na UG, Pierwszy Zjazd Solidarności. Ogólnopolska Konferencja Fotointerpretacji. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XXXI)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xxxi/) - Taki był ten przełom lat 70. i 80. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XXX)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xxx/) - To była jedna z dwóch wypraw mojego życia. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XXIX)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xxix/) - To była wyprawa życia dla p. Kazimierza. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XXVIII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xxviii/) - Jak skonstruowaliśmy kamerę wielospektralną… - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XXVII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xxvii/) - Obrońców Wybrzeża i Sylwester na Rozewiu - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XXVI)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xxvi/) - Spotkania z Alim Łosowskim i Brygidą Bronk. - [Kapibara z Dolnego Miasta](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kapibara-z-dolnego-miasta/) - Co wspólnego może mieć kapibara ze Środkowej i Południowej Ameryki z Dolnym Miastem w Gdańsku? - [Zajazd „Zum Fürsten von Blücher” z ulicy Szopy w 1847 roku](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zajazd-zum-fursten-von-blucher-z-ulicy-szopy-w-1847-roku/) - Poznajcie miejsce stworzone z myślą o gościach przybywających z daleka — zmęczonych drogą, lecz oczekujących wygody i należytego przyjęcia. - [Miłość jedno ma imię. Maryleńka. cz. 2](https://www.opowiadaczehistorii.pl/milosc-jedno-ma-imie-marylenka-cz-2/) - Miłość jedno ma imię. Maryleńka. cz. 1 Niespełna miesiąc później, 10 sierpnia 1922 r., Rafał ponownie pisze do swojej ukochanej Maryleczki. W poprzednim liście wspomniał narzeczonej, że niezadowolony z pracy, zamierza się zwolnić. Jak dotąd, od półtora miesiąca, nie udało mu się znaleźć nowego zajęcia. Czas ten wykorzystuje aktywnie, spędzając go na wyjazdach do Krakowa - [Panie pilocie - dziura w samolocie!](https://www.opowiadaczehistorii.pl/panie-pilocie-dziura-w-samolocie/) - To był taki specyficzny okrzyk wydawany przez wszystkie dzieciaki - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XXV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xxv/) - Pan Kazimierz rozpoczyna pracę na UG. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XXIV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xxiv/) - Pan Kazimierz wraca po studiach z Warszawy do Gdańska. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XXIII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xxiii/) - Wspomnienia z Politechniki Warszawskiej . Fototopografia. Studenckie Koło Naukowe Geodetów. Praca magisterska. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XXII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xxii/) - Wspomnienia z Politechniki Warszawskiej - zajęcia, strzelectwo, akademik, korepetycje i Klub Tańca. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XXI)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xxi/) - Od lekkoatletyki do strzelectwa. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XX)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xx/) - Obóz w Wojkowej 1959 (część II). O tym jak zdobywałem sprawność „Trzy pióra” i jak skończyłem przygodę z harcerstwem - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XIX)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xix/) - Obóz w Wojkowej 1959 (część I) - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XVIII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xviii/) - Takie były kiedyś święta Bożego Narodzenia na Dolnym Mieście. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XVII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xvii/) - Kronika zdjęciowa z obozów zorganizowanych na terenie Pojezierza Kaszubskiego. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XVI)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xvi/) - Kazimierz Furmańczyk wspomina swoje harcerskie czasy. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xv/) - Kazimierz Furmańczyk wspomina swoje harcerskie czasy. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XIV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xiv/) - Kazimierz Furmańczyk wspomina swoją naukę w I LO w Gdańsku. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XIII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xiii/) - Kazimierz Furmańczyk wspomina swoją naukę w I LO w Gdańsku. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xii/) - Kazimierz Furmańczyk wspomina swoją naukę w I LO w Gdańsku. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XI)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-xi/) - Część I, Część II, Część III, Część IV, Część V, Część VI, Część VII, Część VIII, Część IX, Część X 8/ Szkoła Podstawowa nr 4 (część III) i inne tematy Pod koniec szkoły podstawowej mojemu Tacie coraz trudniej było znaleźć pracę w Trójmieście. I dlatego wyjechał „za pracą” do Warszawy, swojego rodzinnego miasta. Mimo bardzo - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część V)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-v/) - Część I, Część II, Część III, Część IV 5/ Okolica (część I) Ulica Szuwary na przedwojennej widokówce ukazuje się nam jako urokliwe miejsce. Pośrodku miała dwie linie drzew z umieszczonym między nimi ryneczkiem. Po obu ich stronach były brukowane jezdnie. Po prawej stronie widokówki widać fragment kamienicy (w której mieszkałem) na rogu ul. Dolnej 10a - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część X)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-x/) - Część I, Część II, Część III, Część IV, Część V, Część VI, Część VII, Część VIII, Część IX 8/ Szkoła Podstawowa nr 4 (część II) Pewnego rodzaju tradycją było wykonywanie na podwórku szkolnym pamiątkowych zdjęć uczniów jednej klasy wraz ze swoją wychowawczynią. W swoich zbiorach znalazłem dwa takie zdjęcia. Wydaje mi się, że są one - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część IX)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-ix/) - Część I, Część II, Część III, Część IV, Część V, Część VI, Część VII, Część VIII 8/ Szkoła Podstawowa nr 4 (część I) Do szkoły nr 4 w Gdańsku przy ul. Łąkowej 61 zacząłem uczęszczać we wrześniu 1950 roku. Miałem do niej stosunkowo niedaleko: z Dolnej skręcałem w lewo w Łąkową i szedłem aż do - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część VIII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-viii/) - Część I, Część II, Część III, Część IV, Część V, Część VI, Część VII 7/ Widoki z mojego okna (część II) W poprzednim wpisie pokazywałem ulicę Jaskółczą na dawnych ujęciach. Teraz przyszedł czas spojrzeć na sąsiednie ulice z Dolnego Miasta. Na pierwszym zaprezentowanym zdjęciu, widać odcinek ulicy Dolnej pomiędzy ulicami - Jaskółczą i Kamienną Groblą. - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część VII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-vii/) - Część I, Część II, Część III, Część IV, Część V, Część VI 7/ Widoki z mojego okna (część I) Przed 1945 rokiem obszar Dolnego Miasta w okolicy Łąkowej, Szuwary, Jaskółczej i Dolnej był dosyć gęsto zabudowany. Widoczne to jest na zaprezentowanych zdjęciach lotniczych (dostępnych online) wykonanych pionowo w dół oraz ukośnie, na których zabudowa jest - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część VI)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-vi/) - Część I, Część II, Część III, Część IV, Część V 6/ Okolica (część II) Po przeciwnej stronie Łąkowej, w budynku Łąkowa 4 na 1., lub 2. piętrze mieściło się przedszkole państwowe (chyba do czasu likwidacji fabryki kotłów na rogu ul. Ułańskiej i Szuwary i wybudowania tam przedszkola państwowego). Naprzeciwko przedszkola na parterze budynku Łąkowa 4 - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część IV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-iv/) - Część I, Część II, Część III 4/ Koledzy, Kardynał, kolonie i pani Szulc Spośród kolegów najczęściej bawiących się na Dolnej (oprócz tych mieszkających pod 10a) szczególnie zapamiętałem dwóch: Zygfryda Sapiehę (nie wiem dlaczego mówiliśmy na niego Lalek) i Andrzeja Grabowskiego (w późniejszym czasie wyjechał on z rodzicami do Niemiec) - obaj mieszkali przy Łąkowej. Pamiętam - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część III)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-czesc-iii/) - Część I, Część II 3/ Zabawy Okna ze wszystkich kuchni w budynku wychodziły na ulicę Dolną, więc naszym miejscem do zabawy była właśnie ulica Dolna - pomiędzy Łąkową, a Szuwarami. Środek tej ulicy zajmowały „planty” z dwoma rzędami lip. Było to doskonałe miejsce do zabawy, gdyż Dolna była praktycznie nieużywana. Pomiędzy dwoma ostatnimi drzewami (naprzeciwko - [Moje wspomnienie z Olszynki, z ulicy Niwki (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moje-wspomnienie-z-olszynki-z-ulicy-niwki-czesc-i/) - Część I, Część II, Część III, Część IV Ulica Niwki na gdańskiej Olszynce, to z mojego punktu widzenia jedna z najciekawszych ulic tej dzielnicy. Stoją tu budynki, które liczą sobie ponad sto dwadzieścia lat. Zbudowane zostały z czerwonej cegły i prezentują się do dzisiaj bardzo okazale. Domy te nie poddają się ani upływowi czasu, ani - [Moje wspomnienie z Olszynki, z ulicy Niwki (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moje-wspomnienie-z-olszynki-z-ulicy-niwki-czesc-ii/) - Część I, Część II, Część III, Część IV Większą część parteru naszego budynku zajmował sklep spożywczy. Przypuszczalnie powstał on na początku lat 50-tych. W jego pomieszczeniach wcześniej znajdowała się świetlica, w której odbywały się uroczystości rodzinne. Sklep był jedynym miejscem, gdzie ludzie spotykali się podczas codziennych zakupów, czekając na dostawę świeżego pieczywa. W krajobraz dzielnicy - [Moje wspomnienie z Olszynki, z ulicy Niwki (część III)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moje-wspomnienie-z-olszynki-z-ulicy-niwki-czesc-iii/) - Część I, Część II, Część III, Część IV Na naszej ulicy znajdowały się trzy pompy ręczne, które służyły mieszkańcom przez dziesiątki lat, zaopatrując ich w wodę pitną. To bardzo proste, a jakże genialne urządzenie, funkcjonuje do dziś. Studnia, jak ją nazywaliśmy, była miejscem codziennych spotkań i punktem wymiany informacji. Pamiętam siarczyste zimy i studnię opatuloną - [Moje wspomnienie z Olszynki, z ulicy Niwki (część IV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moje-wspomnienie-z-olszynki-z-ulicy-niwki-czesc-iv/) - Część I, Część II, Część III, Część IV Na końcu moich wspomnień, chciałbym poświęcić kilka zdań bezpieczeństwu życia na Olszynce. Klatki wejściowe stały szeroko otwarte. Klucze od mieszkań chowało się pod wycieraczki. Nikt z nas nie zapinał rowerów. Nie było włamań ani dewastacji. Panował wzajemny szacunek. Dzieci pozdrawiały dorosłych. Obecnie czytając artykuły o Olszynce, spotykam - [Kolonie działkowe na Olszynce](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kolonie-dzialkowe-na-olszynce/) - Działki na Olszynce mają długą wbrew pozorom historię. - [Jacek i Agatka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jacek-i-agatka/) - Kto w 2026 roku pamięta jeszcze Jacka i Agatkę?... - [Kaugummi-Bildgeschichten](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kaugummi-bildgeschichten/) - In jeder Packung des süßen Kaugummis, das man bei Pewex kaufen konnte, fand man eine Überraschung. - [Die Fleischergasse auf Postkarten (Teil I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/die-fleischergasse-auf-postkarten-teil-i/) - Im Falle einiger seltener Postkartenaufnahmen erfreuen wir uns an ihnen, auch wenn sie kleinere oder größere Schäden oder Verluste aufweisen. Dies war zum Beispiel bei der Ansicht des Trumpfturms vom Thornscher Weg aus der Fall. Die Postkarte hat in über 100 Jahren zwei ihrer vier Ecken verloren. Aber sie ist immer noch eine der wertvollsten - [Ulica Rzeźnicka na pocztówkach (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ulica-rzeznicka-na-pocztowkach-czesc-i/) - W przypadku niektórych rzadkich ujęć na pocztówkach - cieszymy się z nich nawet wtedy, gdy mają mniejsze lub większe uszkodzenia lub ubytki. Tak było np. z widokiem Baszty Atutowej od strony ulicy Toruńskiej. Pocztówka straciła w ciągu ponad 100 lat dwa z czterech rogów. Ale cały czas jest jedną z najbardziej wartościowych w naszym zbiorze. - [Historyjki z gum do żucia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kolorowe-historyjki-z-gum-do-zucia-donald/) - W opakowaniu każdej słodkiej gumy Donald kupionej w Peweksie można było zawsze znaleźć jedną wyczekiwaną niespodziankę. - [Baseny, rakieta i boisko](https://www.opowiadaczehistorii.pl/baseny-rakieta-i-boisko/) - Wspomnienia atrakcji zorganizowanych w latach 60. w pobliżu stadionu żużlowego. - [Gdańskie Centrum Sztuki Współczesnej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/gdanskie-centrum-sztuki-wspolczesnej/) - Poznaj Gdańskie Centrum Sztuki Współczesnej – jak powstało, czym się zajmuje i w jakim budynku na Dolnym Mieście się mieści. - [Geschichten über Kaugummis](https://www.opowiadaczehistorii.pl/geschichten-uber-kaugummis/) - Eines Tages fasste ich Mut und fragte den Besitzer des grünen Kiosks, woraus Kaugummi hergestellt wird. - [Historyjki o gumach do żucia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/historyjki-o-gumach-do-zucia/) - I. Tego placyku na rogu Łąkowej i Ułańskiej już od lat nie ma. Za to jest tam teraz przystanek tramwajowy. W tym miejscu, na rogu stał kiedyś warzywniak. Było to królestwo owoców i warzyw. Ale to, co najbardziej mnie, jako dziecko wówczas fascynowało, budziło moje pożądanie i zafascynowanie, to były ogromne czerwone lizaki i kulki, - [Kto pamięta te baseny?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kto-pamieta-te-baseny/) - Informacji o tych basenach nie zachowało się zbyt wiele. I dlatego każde wspomnienie o nich - w takie upalne wakacje jak teraz - jest dla nas jak... ożywcza kąpiel w basenie. - [Żużel oczyma dziewczynki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zuzel-oczyma-dziewczynki/) - Tak swoje pierwsze zawody żużlowe zapamiętała jedna z Opowiadaczek Historii Dolnego Miasta w Gdańsku. - [Wer erinnert sich noch an diese Schwimmbäder?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wer-erinnert-sich-noch-an-diese-schwimmbader/) - Beide Schwimmbäder befanden sich beim Danziger Verein „Wybrzeże” in der Reduta Żbik-Straße. - [Pracownia krawiecka wileńskiego krawca Stanisława Chlewińskiego](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pracownia-krawiecka-wilenskiego-krawca-stanislawa-chlewinskiego/) - Poznaj historię krawca z ulicy Śluza 1A. - [Fotografischer Aufstieg](https://www.opowiadaczehistorii.pl/fotografischer-aufstieg/) - Ich diente in der JW (Militäreinheit) 3455 in der Łąkowa 1 (Weidengasse). Das war in den Jahren 1977-79. Damals gab es im Durchgangstor eines heute nicht mehr existierenden Wohnhauses in der Łąkowej 4. einen Fotografen. Soldaten aus den nahe gelegenen Kasernen ließen sich oft bei ihm fotografieren. (Genau wie vor über 100 Jahren die Soldaten - [Fotograficzny awans](https://www.opowiadaczehistorii.pl/fotograficzny-awans/) - Pomysłowość żołnierzy nie zna granic. Czy można było szybko awansować bez awansu? Na Dolnym Mieście jak najbardziej. Oto dowód. - [Studnia na rogu Dolnej i Łąkowej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/studnia-na-rogu-dolnej-i-lakowej/) - Nie wiem jak to było w innych domach, ale u nas się mówiło na to miejsce "studnia". Idą na studnię, bawią się koło studni... Nikt nie wyjaśniał dlaczego studnia, bo przecież wody w niej nie było. Owszem, kilka metrów dalej była usytuowana pompa, która jeszcze do końca lat osiemdziesiątych funkcjonowała sprawnie i niejeden raz, podczas - [Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk - Spis treści](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mieszkalem-na-dolnej-10a-wspomina-kazimierz-furmanczyk-spis-tresci/) - Spis treści (część I) 1/ Z Rawicza do Gdańska (część II) 2/ Nasi sąsiedzi i nasza kamienica (część III) 3/ Zabawy (część IV) 4/ Koledzy, Kardynał, kolonie i pani Szulc (część V) 5/ Okolica (część I) (część VI) 6/ Okolica (część II) (część VII) 7/ Widoki z mojego okna (część I) (część VIII) 7/ Widoki - [Der Brunnen an der Ecke Dolna und Łąkowa (Mittel- und Weidengasse)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/der-brunnen-an-der-ecke-dolna-und-lakowa-mittel-und-weidengasse/) - Ich weiß nicht, wie es in anderen Häusern war, aber bei uns nannte man diesen Ort „Brunnen”. Sie gehen zum Brunnen, spielen am Brunnen... Niemand erklärte, warum Brunnen, denn schließlich gab es dort kein Wasser. Allerdings befand sich ein paar Meter weiter eine Pumpe, die bis Ende der 1980er Jahre noch gut funktionierte, und mehr - [Miłość jedno ma imię. Maryleńka. cz. 1](https://www.opowiadaczehistorii.pl/milosc-jedno-ma-imie-marylenka-cz-1/) - Poznajcie treść pewnej przedwojennej uczuciowej korespondencji. - [Das Legetor auf Postkarten (Teil IV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/das-legetor-auf-postkarten-teil-iv/) - Der Kutscher auf dem Bild fuhr sicherlich öfter durch das Leeger Tor vom Wallplatz in Richtung Gross Walddorf (heute Olszynka) und sah so Einiges an diesem Ort. Mal liefen vor der Pferdenase weiße Schwäne mit ihren freundlichen und graugefiederten Kindern. Ein anderes Mal lief eine verirrte und verschreckte Ziege entlang des Gehwegs. Er erinnert sich - [Nowa tabliczka na drzwiach](https://www.opowiadaczehistorii.pl/nowa-tabliczka-na-drzwiach/) - Historia pewnej tabliczki wiszącej na drzwiach pewnego mieszkania na ulicy Kamienna Grodza. - [Nasza klasa - wspomnienia, które mają już 40 lat](https://www.opowiadaczehistorii.pl/nasza-klasa-wspomnienia-ktore-maja-juz-40-lat/) - Spotkanie klasowe po latach - najlepszy czas i miejsce na wspomnienia o szkolnych czasach. - [O kąpieliskach z mojego dzieciństwa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/o-kapieliskach-z-mojego-dziecinstwa/) - Trzy dawne kąpieliska z Dolnego Miasta i okolic. Czy pamiętacie je wszystkie?... - [Brama Nizinna na pocztówkach (część IV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/brama-nizinna-na-pocztowkach-czesc-iv/) - Przedwojenna pocztówka z widokiem Bramy Nizinnej od strony wjazdu do Gdańska. - [Das Legetor auf Postkarten (Teil III)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/das-legetor-auf-postkarten-teil-iii/) - Es gibt zwei wichtige Tore, die die Aufmerksamkeit der Geschichtserzähler auf sich ziehen. Eines davon ist das Langgarter Tor, das im Juni 2016 und im Mai 2019 das Motiv einer Postkartenreihe war. Das zweite ist das Legetor, das wir auf Postkarten im September 2017 und August 2019 betrachtet haben. Bei dem ersten Tor kennen wir - [Eksperymentalny artykuł oparty na eksperymentalnym spacerze „Historia za zakrętem, czyli przystanek na żądanie” – 13 VI 2026 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/eksperymentalny-artykul-oparty-na-eksperymentalnym-spacerze-historia-za-zakretem-czyli-przystanek-na-zadanie-13-vi-2026-r/) - Eksperyment po eksperymencie czyli relacje ze spaceru eksperymentalnego, który odbył się 13 czerwca 2026 r. na Dolnym Mieście w Gdańsku z możliwością wybrania własnej kolejności czytania tych relacji. - [Eksperymentalny spacer „Historia za zakrętem, czyli przystanek na żądanie” – 13 VI 2026 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/eksperymentalny-spacer-historia-za-zakretem-czyli-przystanek-na-zadanie-13-vi-202-r/) - Pierwsza relacja ze spaceru eksperymentalnego, który odbył się 13 czerwca 2026 r. na Dolnym Mieście w Gdańsku - [Brama Nizinna na pocztówkach (część III)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/brama-nizinna-na-pocztowkach-czesc-iii/) - Są dwie ważne bramy, które stanowią obiekty zainteresowań Opowiadaczy. Jedną z nich jest Brama Długich Ogrodów, która była bohaterką pocztówkowego cyklu w czerwcu 2016 roku oraz w maju 2019 roku. Drugą - Brama Nizinna, której przyglądaliśmy się na pocztówkach we wrześniu 2017 roku oraz sierpniu 2019 roku. W przypadku tej pierwszej bramy w tej chwili - [Das Legetor auf Postkarten (Teil II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/das-legetor-auf-postkarten-teil-ii/) - Es gibt weder Platz für einen Stempel noch für die Adressdaten des Empfängers. Trotzdem wurde dieser Teil der Sendung dicht mit Schreibmaschine beschrieben. - [Brama Nizinna na pocztówkach (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/brama-nizinna-na-pocztowkach-czesc-ii/) - Bardzo ciekawe ujęcie Bramy Nizinnej - fotograf odszedł trochę dalej niż zwykle. - [Medalista z Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 1982](https://www.opowiadaczehistorii.pl/medalista-z-mistrzostw-swiata-w-pilce-noznej-1982/) - Wspomnienia o szkolnym typowaniu wyników sportowych podczas XII Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej. - [Das Legetor auf Postkarten (Teil I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/das-legetor-auf-postkarten-teil-i/) - Auf der Fassade ist das Entstehungsjahr des Gebäudes deutlich zu sehen – es ist auf den Spitzen der vier Säulen angebracht und ergibt das Jahr 1626. In der Mitte über dem Haupteingang hängt das Wappen von Danzig, darüber der Adler mit Krone – Symbol des preußischen Staates. - [Echo Kamienic](https://www.opowiadaczehistorii.pl/echo-kamienic/) - Autorka Żenia Dawidenka opowiada o powstawaniu dramatu o Dolnym Mieście pt. „Echo Kamienic”. - [Brama Nizinna na pocztówkach (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/brama-nizinna-na-pocztowkach-czesc-i/) - Na fasadzie doskonale widoczna jest data powstania obiektu - rozłożona na szczytach czterech kolumn i układająca się w rok 1626. W centralnej części nad głównym wjazdem wisi prosty herb Gdańska, a nad nim orzeł w koronie będący emblematem państwa pruskiego. - [Procesja Bożego Ciała](https://www.opowiadaczehistorii.pl/procesja-bozego-ciala/) - Kronika zdjęciowa z procesji Bożego Ciała. Niestety - nie znamy zbyt wiele szczegółów na jej temat. - [Fundacja LPP](https://www.opowiadaczehistorii.pl/fundacja-lpp/) - Poznaj Fundację LPP - z kim współpracuje i i czym się zajmuje na Dolnym Mieście. - [Otto Wroblewski – Orgelbauer aus der Niederstadt](https://www.opowiadaczehistorii.pl/otto-wroblewski-orgelbauer-aus-der-niederstadt/) - Otto Wroblewski tauchte erstmals 1912 im Adressbuch von Danzig auf. Daraus geht hervor, dass er in der Kolkowgasse 19 (heute Królikarnia) wohnte und arbeitete. - [O Fundacji Leny Grochowskiej słów kilka...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/o-fundacji-leny-grochowskiej-slow-kilka/) - Fundacja Leny Grochowskiej została założona przez Państwa Lenę i Władysława Grochowskich oraz spółkę Arche, uzupełniając wizję humanitarnego biznesu, wspierania lokalnych środowisk z działaniami społecznymi i kulturalnymi. Łączymy sprzeczności Ufamy wszystkim Zmieniamy siebie To hasła, wokół których ogniskują się wszelkie działania zarówno grupy Arche jak i Fundacji. Początkiem wszystkiego jest wrażliwość. Wszystko zaczęło się w 2014 - [Otto Wroblewski - organmistrz z Dolnego Miasta](https://www.opowiadaczehistorii.pl/otto-wroblewski-organmistrz-z-dolnego-miasta/) - Przeglądając na Gedanopedii listę przedwojennych wytwórni sprzętu muzycznego w kategorii organy na ostatnim miejscu znaleźć można wspomnianego w tytule Otto Wroblewskiego. Z informacji tam zawartych można się dowiedzieć, że organmistrz ten prowadził swoją działalność w latach 1928-1939. W 1928 roku firma miała swoją siedzibę pod adresem Bastion Roggen 1 (ul. Reduta Żbik). Natomiast w latach - [Życzenia urodzinowe z 1894 roku](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zyczenia-urodzinowe-z-1894-roku/) - Tak jakoś przyzwyczailiśmy się już, że obcy język na przedwojennej kartce pocztowej z Dolnego Miasta lub okolic w kolekcji Opowiadaczy Historii to język niemiecki. I najczęściej tak właśnie jest. Ale są od tego wyjątki. Oto jeden z nich. Data widniejąca na omawianej kartce pocztowej to 7 maja 1894 roku. Kobieta, która ją napisała mieszkała wówczas - [Pokojówki Anieli wspomnienia niedawne](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pokojowki-anieli-wspomnienia-niedawne/) - Taka właśnie była ostatnia Nocus Muzeos we wspomnieniach pokojówki Anieli. - [Geburtstagswünsche aus dem Jahr 1894](https://www.opowiadaczehistorii.pl/geburtstagswunsche-aus-dem-jahr-1894/) - Irgendwie haben wir uns daran gewöhnt, dass die Sprache auf den Vorkriegspostkarten aus der Niederstadt oder der Umgebung in der Sammlung der Geschichtserzähler Deutsch ist. Und meistens ist das auch so. Aber es gibt auch Ausnahmen. Hier ist eine davon. Die Postkarte ist vom 7. Mai 1894 datiert. Die Frau, die die Karte geschrieben hat, - [Gdzie jest na Dobrej budynek nr 3 (Ktokolwiek słyszał, ktokolwiek wie…)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/gdzie-jest-na-dobrej-budynek-nr-3-ktokolwiek-slyszal-ktokolwiek-wie/) - Czy zastanawialiście się kiedyś - gdzie mógł stać budynek z adresem Dobra 3?... - [Die Anfänge des Uphagen-Hofs](https://www.opowiadaczehistorii.pl/die-anfange-des-uphagen-hofs/) - An der Kreuzung der damaligen Weidengasse und Schleusengasse (heute Łąkowa und Kieturakisa, früher Śluza) wurde eine Sommerresidenz in einer vom damaligen Zentrum entfernten Lage, umgeben von Grün und Ruhe, errichtet... ein idealer Ort für einen Sommerurlaub - [Początki Dworku Uphagena](https://www.opowiadaczehistorii.pl/poczatki-dworku-uphagena/) - Poznaj historię powstania najstarszego zachowanego budynku na Dolnym Mieście. - [Nina](https://www.opowiadaczehistorii.pl/nina/) - Osobiste wspomnienie o Stanisławie Celińskiej i filmie „Krajobraz po bitwie”. - [Prawda o tablicy pamiątkowej na kamienicy na Łąkowej 18. (Ktokolwiek słyszał, ktokolwiek wie…)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/prawda-o-tablicy-pamiatkowej-na-kamienicy-na-lakowej-18-ktokolwiek-slyszal-ktokolwiek-wie/) - Na dolnomiejskiej kamienicy na rogu ulic Łąkowej i Przesmyk (załączona fotografia pochodzi z 1979 roku), uroczyście odsłonięto w 1974 roku tablicę pamiątkową, honorującą zdarzenie z grudnia 1945 roku. Rzekomo „polegli” wówczas w utrwalaniu władzy ludowej, porządku publicznego i bezpieczeństwa dwaj funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej. Tablicę miało ufundować społeczeństwo Gdańska w XXX rocznicę powstania MO i SB. - [Bucht der Spione/Zatoka szpiegow](https://www.opowiadaczehistorii.pl/bucht-der-spione-zatoka-szpiegow/) - Wie mit einer Zeitmaschine ging es zurück in die Zeit des Zweiten Weltkriegs. Details wie deutsch klingende Straßennamen, ein Pferdewagen, Oldtimer (wunderbare Dinge), stimmungsvoll gekleidete Passanten, Soldaten in deutschen Uniformen... - [Fabryka Aniołków (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/fabryka-aniolkow-czesc-ii/) - Poznaj wyjaśnienie tytułu - Fabryka Aniołków. - [Zatoka szpiegów](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zatoka-szpiegow/) - Historia o tym jak Ela Opowiadaczka uzyskała zgodę na zrobienie kroniki zdjęciowej na planie filmu Zatoka Szpiegów kręconym na Dolnym Mieście. - [Fabryka Aniołków (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/fabryka-aniolkow-czesc-i/) - Jakob Potok z Weidenhasse 6 nie miał łatwego życia. - [Dzieciństwo, które pachniało podwórkiem i śmiechem…](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dziecinstwo-ktore-pachnialo-podworkiem-i-smiechem/) - To było dzieciństwo, które toczyło się na podwórku. Trzepak, krzyki z okien, zapach obiadu... - [Pocztówka z Budapesztu](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pocztowka-z-budapesztu/) - Kto z kim w 1898 roku wymieniał się na pocztówki?... - [K jak najmniejszy ptaK północnej Europy, całej Polski, no i Dolnego Miasta - czyli mysiKróliK](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-najmniejszy-ptak-polnocnej-europy-calej-polski-no-i-dolnego-miasta-czyli-mysikrolik/) - Mysikrólik jest 105. gatunkiem który udało mi się udokumentować na Dolnym Mieście . - [Poggenpfuhl auf Postkarten (Teil II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/poggenpfuhl-auf-postkarten-teil-ii/) - Auf der Seite mit dem Blick auf die Straße Poggenpfuhl ist mit einem Stift das Nachname Gersdorf durchgestrichen und ein Pfeil, der auf eines der Gebäude in dieser Straße zeigt. Wir haben nachgesehen – Julius Gersdorf wohnte zu dieser Zeit tatsächlich in Poggenpfuhl 85. - [Akordeonista](https://www.opowiadaczehistorii.pl/akordeonista/) - Wspomnienia Jacka Górskiego - który przez kilka lat grał na akordeonie w Gdańskich Kurantach. - [Ulica Żabi Kruk na pocztówkach (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ulica-zabi-kruk-na-pocztowkach-czesc-ii/) - Opis poprzedniej pocztówki z widokiem ulic Poggenpfuhl czyli Żabi Kruk rozpoczęliśmy od skupienia uwagi na jadącym środkiem jezdni wagoniku tramwajowym o numerze 75. Tym razem żaden pojazd szynowy nie rozprasza naszego widoku. Chociaż dostrzec można wyraźnie biegnącą przez środek kartki nitkę torów tramwajowych prowadzących w kierunku Vorstädtischer Graben czyli Podwala Przedmiejskiego. W oddali majaczy zarys - [Nasza ósma klasa z SP 65 - to już 40 lat](https://www.opowiadaczehistorii.pl/nasza-osma-klasa-z-sp-65-to-juz-40-lat/) - Może i wówczas, w szkole nie byliśmy taką zgraną klasą. Jednak teraz, po latach, jesteśmy zwartą grupą przyjaciół. - [Nasz Plac](https://www.opowiadaczehistorii.pl/nasz-plac/) - Na naszej ulicy Ułańskiej stało kilka kamienic w których mieszkało wiele rodzin. I było dużo dzieci. Więc plac ten był dobrym miejscem gdzie można było bawić się i grać. - [Unfall im Thornscher Weg](https://www.opowiadaczehistorii.pl/unfall-in-thornscher-weg/) - Die Verfolgungsarbeiten und die Suche nach dem mutmaßlichen Fahrer sind daher im Gange. Über die Ergebnisse dieser Arbeiten werden wir in der neuen Woche in weiteren Mitteilungen berichten. - [Jest jeszcze dużo do zrobienia i upiększenia Dolnego Miasta](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jest-jeszcze-duzo-do-zrobienia-i-upiekszenia-dolnego-miasta/) - Dolne Miasto w pigułce. - [Wypadek na ulicy Toruńskiej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wypadek-na-ulicy-torunskiej/) - Notatka służbowa z niedzieli 17 marca 1929 roku. Wieczorną porą jeden z naszych patroli udając się ulicą Hopfengasse (Chmielną) w kierunku dworca przy Bramie Nizinnej usłyszał dziwne odgłosy dochodzące z pobliskiej ulicy Thornscher Weg (Toruńskiej). Nie namyślając się długo policjanci pobiegli w kierunku hałasu. W tym czasie z zawrotną szybkością minęła ich dorożka samochodowa. Na - [Denkmal für das Danziger Infanterie-Regiment Nr. 128](https://www.opowiadaczehistorii.pl/denkmal-fur-das-danziger-infanterie-regiment-nr-128/) - Das kleine Denkmal wurde am Samstag, dem 7. April 1906, um 10 Uhr morgens im Innenhof der Herrengarten-Kaserne feierlich enthüllt. - [Znika miejsce wspomnień szkolnego dzieciństwa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/znika-miejsce-wspomnien-szkolnego-dziecinstwa-przy-dawnej-szkole-podstawowej-nr-3/) - Dawny boks betonowy na opał przy ścianie naszej podstawówki był stosunkowo niepozorny. Ale pełnił ważną rolę w naszym uczniowskim życiu lat sześćdziesiątych. Ściana budynku szkoły nr 3 od strony boiska była bez okien, więc ten boks dawał poczucie swobody i „wolności” podczas przerw w lekcjach. Był miejscem uczniowskich spotkań, randek, zakazanego palenia papierosów przez kolegów - [K jak Wiosna i ptaKi na Dolnym Mieście i w oKolicy.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-wiosna-i-ptaki-na-dolnym-miescie-i-w-okolicy/) - Zima trzymała bardzo długo i długo. Dzika Fosa Miejska skuta była lodem. Śnieg, mróz i wiatr to przyczyny dużego opóźnienia w naszej przyrodzie. A może jednak nie, bo ostatnio przyzwyczailiśmy się, że leszczyna, przebiśniegi i krokusy kwitną w styczniu. W tym roku jeszcze kwitną w kwietniu. A trzcina w wodzie dopiero zaczyna wypuszczać młode pędy.Warunki - [K jak ptaKi Dolnego Miasta zimową porą (część 2)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-ptaki-dolnego-miasta-zimowa-pora-czesc-2/) - Które ptaszki na Dolnym Mieście nie boją się zimy?... - [Jest sprawa do omówienia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jest-sprawa-do-omowienia/) - Kto z kim chciał ją omówić? I skąd o tym wiadomo?... - [Wielkanocnie i kryształowo](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wielkanocnie-i-krysztalowo/) - Zabawy mieliśmy różne. Te w okolicy świąt, to nawet powtarzalne ;P Teraz w okolicy świąt, przypomina mi się, jak mama mówiła, że drugi dzień świąt, to święty lejek. Jedną z wyśmienitych zabaw było rzucanie woreczkami z wodą, przez okno od strychu, bo ono wychodziło na ulicę. Frajda fantastyczna, bo piesi w popłochu uciekali. Jednak był - [Teatr na Długich Ogrodach. Czy to możliwe?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/teatr-na-dlugich-ogrodach-czy-to-mozliwe/) - Na południowo-zachodnim krańcu Langartten działał kiedyś teatr. - [Baszta Stągiewna zostanie przesunięta. Most Stągiewny jest bliski rozpadu](https://www.opowiadaczehistorii.pl/baszta-stagiewna-zostanie-przesunieta-most-stagiewny-jest-bliski-rozpadu/) - Wyobraźnia przedwojennych, gdańskich dziennikarzy nie znała granic. - [O kreatywności, czyli do czego mogą służyć książki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/o-kreatywnosci-czyli-do-czego-moga-sluzyc-ksiazki/) - Poznajcie wyniki kreatywnej twórczości kilkulatki Eli i jej starszej siostry Krysi. - [Fundacja Abegga](https://www.opowiadaczehistorii.pl/fundacja-abegga/) - Fundacja Abegga była pierwszą inicjatywą na rzecz poprawy warunków mieszkaniowych gdańskich robotników, wyróżniającą się na tle licznych miejskich instytucji filantropijnych sukcesami na polu współpracy lokalnych kapitalistów i reprezentantów władzy, które przyniosły trwały rezultat w postaci licznych, uznawanych za modelowe realizacji architektonicznych. Fundacja zawdzięcza swe powstanie osobie Heinricha Burkharda Abegga (03.10.1791–21.04.1868), zamożnego kupca gdańskiego, wywodzącego się - [Kolonia Abegga na Dolnym Mieście](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kolonia-abegga-na-dolnym-miescie/) - O początkach Fundacji Abegga Przed końcem 1874 r. Fundacja Abegga dokonała pierwszej inwestycji. Nabyła nieruchomość zwaną Fuchs’sche Holzfeld, położoną w bezpośrednim sąsiedztwie Śluzy Kamiennej, w niewielkiej odległości od dworca przy Bramie Nizinnej. Wstępnie planowano postawić jedno- i dwurodzinne domy. Usytuowanie działki w sąsiedztwie Nowej Motławy powodowało konieczność osuszenia terenu i utwardzenia dróg przed podjęciem prac - [Brüchert & Stürz (Deutsche Version)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/bruchert-sturz-deutsche-version/) - Im Jahr 1920 Eugene Brüchert und Moritz Stürz nahmen sie als Brüchert & Stürz ihre Tätigkeit unter der uns bereits bekannten Adresse Englischer Damm 16 auf. - [Brüchert & Stürz](https://www.opowiadaczehistorii.pl/bruchert-sturz/) - Eugen Brüchert był kupcem, który mieszkał na Englischer Damm (Angielskiej Grobli) pod numerem 16 od mniej więcej 1912 roku. W jaki sposób spotkał się pierwszy raz z Moritzem Stürzem - tego nie wiemy. Ale w efekcie tego i być może kilku kolejnych spotkań obaj panowie postanowili założyć wspólny interes. W 1920 roku jako Brüchert & Stürz - [Pomnik 128. Gdańskiego Pułku Piechoty](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pomnik-128-gdanskiego-pulku-piechoty/) - Dzieje dwóch budynków koszarowych na Dolnym Mieście, które zresztą przetrwały do naszych czasów, czyli dawnych Herrengarten-Kaserne (koszary przy ul. Sadowej) i Reiterkaserne (tzw. żółty budynek Akademii Muzycznej im. S. Moniuszki w Gdańsku) w największym stopniu są związane z historią 128. Pułku Piechoty. To właśnie do tej jednostki trafiali rekruci z miasta i powiatu gdańskiego (w - [Niebezpieczne zajęcia, czyli o czytaniu książek](https://www.opowiadaczehistorii.pl/niebezpieczne-zajecia-czyli-o-czytaniu-ksiazek/) - Nie mogłam się doczekać wieczoru, kiedy to do naszego pokoju wejdzie Mama lub Tata i rozpocznie się misterium na zakończenia dnia, czyli czytanie bajki - [Obelisk Wilhelma I w Kgl. Pr. Gewehrfabrik Danzig](https://www.opowiadaczehistorii.pl/obelisk-wilhelma-i-w-kgl-pr-gewehrfabrik-danzig/) - Uroczyste odsłonięcie obelisku odbyło się 22 marca czyli w dniu którym przypadała setna rocznica urodzin cesarza. - [Fotoshooting](https://www.opowiadaczehistorii.pl/fotoshooting/) - Hätten sie Kameras aus unserer Zeit gehabt, würden ihre Bilder anders aussehen... Sie wären wie wir heute. Sie lachten, weinten, liebten, litten und wären glücklich. - [Die Geschichte eines Gemäldes](https://www.opowiadaczehistorii.pl/die-geschichte-eines-gemaldes/) - Als mein Vater nach dem Krieg nach Danzig geschickt wurde, um mit seinen Soldaten die Kaserne in der Niederstadt zu leiten, wohnte er in der Chlodna-Straße 10/5 (die Osterkarte, die der Kommandant der Einheit an meinen Vater schickte, war an diese Anschrift adressiert). Die Wohnung war teilweise mit einzelnen Möbeln eingerichtet, die von den evakuierten - [Erstes Denkmal](https://www.opowiadaczehistorii.pl/erstes-denkmal/) - Diese Information mag Sie überraschen, aber das erste freistehende Denkmal im Raum Danzig wurde erst vor gut 150 Jahren aufgestellt. Und zwar nicht in der Recht- oder Altstadt, sondern in... der Alten Vorstadt. Das Denkmal gilt den Gefallenen des 33. (Ostpreußischen) Füsilierregiments, das am 27. November 1872 feierlich enthüllt wurde. Dies ist das Gebiet, das - [Eislaufbahn auf der St. Barbara-Wiese](https://www.opowiadaczehistorii.pl/eislaufbahn-auf-der-st-barbara-wiese/) - Die St. Barbara-Wiese wurde erstmals 2020 in dem Artikel „Der Kommandanturpark und die modernen Wohnblocks am Englischen Damm” von Jan Daniluk erwähnt. Erinnern wir uns, wo sie sich befand. An der Südseite, wo die Wohnungen [dieses langgestreckten Gebäudes am Englischen Damm] über Wohnräume verfügten, schloss sich an den Block ein kleiner Park an, der so - [Der hochmütige Karabinier](https://www.opowiadaczehistorii.pl/der-hochmutige-karabinier/) - Hochmütiger Karabinier - ein Eschen-Naturdenkmal. In der Weidengasse 35/38, an der ehemaligen Kgl. Gewehrfabrik Danzig, wächst ein sehr großer, imposanter Baum. Mit seiner ausladenden Krone verdeckt er die Gebäude der ehemaligen Fabrik in diesem Innenhof für diejenigen, die ihn im Sommer bei ihren Streifzügen durch die Niederstadt fotografieren wollen. Dieser Baum ist ein mächtiges und - [Die Kinder von der Weikhammangasse/Polna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/die-kinder-von-der-weikhammangassepolna/) - Sandkasten und Lastwagen in der Weikhammangasse (Heute Polna). Ein mysteriöser Fotograf hielt ein großes Ereignis in der Polna-Straße fest. Es war ungefähr das Jahr 1955 - 1956, und eine Gruppe von Kindern stellte sich für ein Foto auf. Sie freuen sich, weil ihre Väter das Kippen von Sand in den Sandkasten „ auf dem Platz - [Straßenbahn zur Lenzgasse oder Wiosenna-Straße](https://www.opowiadaczehistorii.pl/strasenbahn-zur-lenzgasse-oder-wiosenna-strase/) - Ich frage mich, wie ein Straßenbahnwagen mit der Nummer 62 seinen Weg in die Niederstadt zum Depot in der Lenzgasse (Wiosenna) gefunden hat. Immerhin war seine normale Strecke zwischen Emaus (Siedlce) und Kohlmarkt... Hmm... vielleicht war es eine sogenannte technische Fahrt. Vielleicht musste eine kleine Reparatur durchgeführt werden. Oder die Wagen kamen normalerweise nach der - [Päckchen aus Deutschland](https://www.opowiadaczehistorii.pl/packchen-aus-deutschland/) - Folgende Situation von vor ein paar Tagen. Der Kurier bringt einen großen Pappkarton - ein Paket für die Geschichtserzähler. Ich schaue nach, und der Absender ist jemand aus Deutschland. Nun, wenn aus Deutschland und wenn ein Paket, dann ist es klar, dass Erinnerungen ausgelöst werden... Es war vielleicht 1982, ein warmer Sommer. Meine Großmutter erhielt - [Erinnerungen an die Apotheke](https://www.opowiadaczehistorii.pl/erinnerungen-an-die-apotheke/) - Eines Tages ging ich die Jaskolcza-Straße entlang und sah, dass die Apotheke geschlossen und ihre Fenster mit Plastikplanen abgedeckt waren. Und ich war traurig, dass dies das Ende eines Ortes war, den es immer gegeben hatte... Aber der Reihe nach. Die Apotheke in der Jaskolcza-Straße war von Anfang an mit einer Kinderwagenrampe ausgestattet, vermutlich für - [Das letzte Haus dieser Art](https://www.opowiadaczehistorii.pl/das-letzte-haus-dieser-art/) - Ich stehe an der Straßenbahnhaltestelle „bei der Kaserne” - wie man früher sagte, und ein Stadthaus sticht mir ins Auge. Wir gehen jeden Tag an Gebäuden, Plätzen und Geschäften vorbei und denken nicht über die Veränderungen nach, die um uns herum geschehen. Jetzt, während ich auf die Straßenbahn warte, die „in die Stadt” fährt, kann - [Karpfen](https://www.opowiadaczehistorii.pl/karpfen/) - In der Łąkowa-Straße (Weidengasse) gab es in den 1960er Jahren ein Fischgeschäft. Dort konnte man eine Vielzahl von verschiedenen Fischen kaufen. Nicht nur ausgenommene und küchenfertige, sondern auch lebende Fische, die fröhlich in Steinwannen herumschwammen. Normalerweise kaufte man das ganze Jahr über die ausgenommenen Fische, aber wenn Weihnachten nahte, machte man Jagd auf frische Karpfen - [Die Geschichte einer Wanderung in Fotos festgehalten](https://www.opowiadaczehistorii.pl/die-geschichte-einer-wanderung-in-fotos-festgehalten/) - Normalerweise beschreiben wir eine Geschichte, die in einem einzigen Foto festgehalten wurde. In diesem Fall wird es untypisch sein, denn ich werde gleich drei beschreiben wollen. Sie wurden von meinem Vater Henryk im Winter 1965 aufgenommen als meine Mutter Ludmilla und ich Vögel fütterten. Wahrscheinlich war es fein gewürfeltes altes Brot (damals wussten wir nicht, - [Oma Klaras Raderkuchen (poln. Chrusty/Faworki)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/oma-klaras-raderkuchen-poln-chrusty-faworki/) - Meine Großmutter war eine ausgezeichnete Köchin, die nicht nur Gourmetgerichte kochte, sondern auch hervorragende Kuchen backte - [Brot mit Zucker und ein bisschen Geschichte. (Lecker)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/brot-mit-zucker-und-ein-bisschen-geschichte-lecker/) - Ich erinnere mich an unsere Schneckenjagd in der Kindheit an den Ufern der Toten Weichsel. - [Wie schön sich eine ältere Schwester um ihre jüngere Schwester kümmern kann](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wie-schon-sich-eine-altere-schwester-um-ihre-jungere-schwester-kummern-kann/) - Torunska-Straße 18. (Thornscher Weg) In dem Gebäude, das heute als Wohnhaus dien, befand sich in den 1950er Jahren eine Klinik, die später in die Chmielna-Straße (Hopfengasse) und dann in die Jaskolcza-Straße (Große Schwalbengasse) verlegt wurde. Als meine Halbschwester geboren wurde, war ich 16 Jahre alt. Mit ihr ging ich dorthin, um sie untersuchen oder impfen - [Versteckte Schätze auf dem Hängeboden](https://www.opowiadaczehistorii.pl/versteckte-schatze-auf-dem-hangeboden/) - Ich vermute, dass man mit einer (Weihnachtsbaum-)Kerze nach jemandem suchen müsste, der auf die Frage: Was verbinden Sie mit Weihnachten? nicht antworten würde: Eine Weihnachtsbaumkugel! Zufällig habe ich vor fast vier Jahrzehnten eine Frau kennengelernt, die viele Jahre in der Arbeitsgenossenschaft „Gedania” gearbeitet hat. Ihr Name kommt in dem Artikel von Jacek Górski vom 19. - [Eine Postkarte für Oma und Opa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/eine-postkarte-fur-oma-und-opa/) - Ich habe eine Karte gefunden, die ich selbst gebastelt hatte, als ich in die erste Klasse kam, und die ich an meine Großeltern in Warschau geschickt hatte. - [Eine warme Ecke, oder wie es früher mit dem Ofen war](https://www.opowiadaczehistorii.pl/eine-warme-ecke-oder-wie-es-fruher-mit-dem-ofen-war/) - Es war mein Lieblingsplatz, um an langen Winterabenden zu lesen, zu zeichnen und zu lernen. - [Film-Oscar für die Gewehrfabrik Danzig?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/film-oscar-fur-die-gewehrfabrik-danzig/) - Die diesjährigen amerikanischen Filmpreise in Form der Oscars 2020 sind gerade verliehen worden. Das ist eine gute Gelegenheit, um Filmthemen anzusprechen, die indirekt mit den Aktivitäten der Gewehrfabrik Danzig zusammenhängen. Der Titel dieses Artikels ist ein wenig komisch, aber ich werde versuchen zu beweisen, dass er zu einem kleinen Teil passend ist. Die Geschichte bezieht - [Sesja](https://www.opowiadaczehistorii.pl/sesja/) - Hätten sie Kameras aus unserer Zeit gehabt, würden ihre Bilder anders aussehen... Sie wären wie wir heute. Sie lachten, weinten, liebten, litten und wären glücklich. - [Listy z Gdańska pisane w marcu 1945 roku (część V)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/listy-z-gdanska-pisane-w-marcu-1945-roku-czesc-v/) - V część korespondencji z marca 1945 roku pisana w Gdańsku na ulicy Angielska Grobla. - [Listy z Gdańska pisane w marcu 1945 roku (część IV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/listy-z-gdanska-pisane-w-marcu-1945-roku-czesc-iv/) - IV część korespondencji z marca 1945 roku pisana w Gdańsku na ulicy Angielska Grobla. - [Listy z Gdańska pisane w marcu 1945 roku (część III)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/listy-z-gdanska-pisane-w-marcu-1945-roku-czesc-iii/) - III część korespondencji z marca 1945 roku pisana w Gdańsku na ulicy Angielska Grobla. - [Filmowy Oskar dla Gewehrfabrik Danzig?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/filmowy-oskar-dla-gewehrfabrik-danzig/) - Tegoroczne amerykańskie nagrody filmowe w postaci Oskarów 2020 właśnie zostały już rozdane. Jest to zatem świetna okazja ku temu aby poruszyć wątki filmowe związane pośrednio z działalnością Gewehrfabrik Danzig. Tytuł artykułu jest nieco przewrotny, niemniej jak to postaram się udowodnić że w pewnym małym stopniu jest prawdziwy. Historia ta związana jest z amerykańskim filmem z - [Listy z Gdańska pisane w marcu 1945 roku (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/listy-z-gdanska-pisane-w-marcu-1945-roku-czesc-ii/) - II część korespondencji z marca 1945 roku pisana w Gdańsku na ulicy Angielska Grobla. - [Koślawe cyferki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/koslawe-cyferki/) - Co mały Jacek robił pod stołem. Chyba nie zgadniecie. - [Listy z Gdańska pisane w marcu 1945 roku (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/listy-z-gdanska-pisane-w-marcu-1945-roku-czesc-i/) - I część korespondencji z marca 1945 roku pisana w Gdańsku na ulicy Angielska Grobla. - [Dzień przewodnika](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dzien-przewodnika/) - Wspomnienia z niedzielnego spaceru po Dolnym Mieście z przewodnikiem PTTK. - [Mistrz](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mistrz/) - Mistrz Andrzej Wajda kręci na Łąkowej sceny do filmu „Wałęsa - Człowiek z nadziei” - 17 I 2012 r. - [Steindamm auf Postkarten (Teil I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/steindamm-auf-postkarten-teil-i/) - Wir befinden uns an der Kreuzung Steindamm (Kamienna Grobla) mit Thornscherweg (Toruńska) wahrscheinlich in der ersten Dekade des 20. Jahrhunderts. - [Ulica Kamienna Grobla na pocztówkach (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ulica-kamienna-grobla-na-pocztowkach-czesc-i/) - Tak wyglądała Kamienna Grobla prawie 120 lat temu. - [Straszne ciemności na Dolnym Mieście, czyli dwudziesty stopień zasilania](https://www.opowiadaczehistorii.pl/straszne-ciemnosci-na-dolnym-miescie-czyli-dwudziesty-stopien-zasilania/) - Jak w czasach PRL-u wyglądało życie bez prądu... - [Hier kann man jetzt Kanäle sehen doch bald werden hier Häuser stehen.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/hier-kann-man-jetzt-kanale-sehen-doch-bald-werden-hier-hauser-stehen/) - Wenn Sie das nächste Mal die Łąkowa-Straße/Weidengasse entlanggehen, denken Sie daran, dass Sie auf einem ehemaligen, mit Wasser gefüllten Kanal stehen. - [Tu na razie są kanały, ale będą domy stały](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tu-na-razie-sa-kanaly-ale-beda-domy-staly/) - Jeszcze kilkanaście lat temu po każdej większej ulewie na ulicach Dolnego Miasta stały wielkie kałuże. Pamiętam jedną taką ogromną przy postoju taksówek i kiosku Ruchu na ulicy Śluza (skrzyżowanie z Łąkową i Wróblą). Kolejna była przy sklepie obuwniczym (teraz działa tam Przyganiał Kocioł Wokowi) na skrzyżowaniu Dolnej i Łąkowej. A trzecia pomiędzy kamienicami Łąkowa 20 - [O Krzyżakach z Dolnego Miasta](https://www.opowiadaczehistorii.pl/o-krzyzakach-z-dolnego-miasta/) - Czy film „Krzyżacy” miał wpływ na gry i zabawy podwórkowe na Dolnym Mieście?... - [Jednak nie przyjadę do Ciebie na Wigilię](https://www.opowiadaczehistorii.pl/nie-przyjade-jednak-do-ciebie-na-wigilie/) - Pocztówka z życzeniami świątecznymi napisana 23 grudnia 1923 roku.. I wysłana na ulicę Przyokopową 3. - [K jak ptaKi Dolnego Miasta zimową porą](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-ptaki-dolnego-miasta-zimowa-pora/) - Dawno na Dolnym Mieście nie był tak długiej zimy. A co dopiero takiej pokrywy śnieżnej, która utrzymuje się od kilku tygodni. Podobnie jest z taflą wody. Fosa Miejska i Motława prawie na całej długości zamarzła i pokryła się grubą warstwą lodu. Tylko w paru miejscach, tam gdzie nurt jest dość spory, zostały odcinki gdzie jeszcze woda - [Mocno i wiernie stoi straż nad Renem](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mocno-i-wiernie-stoi-straz-nad-renem/) - Na przedwojennej Weidengasse stała, a na powojennej Łąkowej cały czas stoi w tym samym miejscu - wysoka kamienica o numerze 52. Teraz czyli w roku 2026 wraz z dwiema sąsiedzkimi kamienicami o numerach 50 i 51 stoi taka samotna, opuszczona i czeka na lepsze czasy. A w takim 1915 roku z pewnością tętniła życiem swoich - [Ostatni klaps „kurde blaszki”](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ostatni-klaps-kurde-blaszki/) - Wspomnienia o sklepie z artykułami hydraulicznymi i przemysłowymi, który został zamknięty 13 lutego 2026 r. - [Skarb w Srebrnym Jeziorze](https://www.opowiadaczehistorii.pl/skarb-w-srebrnym-jeziorze/) - Seria "Biblioteka Podróży, Przygody i Sensacji" - historia o książkach rodem z Dzikiego Zachodu wydawanych w latach 80. - [Rodzina Bahrendtów i znaczki z Kamiennej Grobli](https://www.opowiadaczehistorii.pl/rodzina-bahrendtow-i-znaczki-z-kamiennej-grobli/) - Prawie stuletnia historia rodziny Bahrendtów z Kamiennej Grobli i jej związki z handlem znaczkami pocztowymi. - [Mój dom](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moj-dom/) - Nostalgiczny wiersz nagrodzony w konkursie ogłoszonym w Dziennym Domu Seniora „Gdański Wigor”. - [Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie klubu Legato](https://www.opowiadaczehistorii.pl/nadzwyczajne-walne-zgromadzenie-klubu-legato/) - Zaproszenie na ważne spotkanie wysłane do Henryka Venohra z ulicy Chłodnej 5. - [Profesor](https://www.opowiadaczehistorii.pl/profesor/) - Wspomnienie o profesorze Andrzeju Januszajtisie. - [Zrobiona na ZPT (kto pamięta ten skrót?)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zrobiona-na-zpt/) - Zagadka związana z zajęciami praktyczno-technicznymi z lat 60. - [Opowiadaczowy warsztat snucia opowieści wokół pamiątek rodzinnych](https://www.opowiadaczehistorii.pl/opowiadaczowy-warsztat-snucia-opowiesci-wokol-pamiatek-rodzinnych/) - Tak właśnie było na warsztatach w IKM-ie. - [Od spotKania na Fecie do K jak ptaKi](https://www.opowiadaczehistorii.pl/od-spotkania-na-fecie-do-k-jak-ptaki/) - O tym jak powstał cykl gawęd przyrodniczych i nie tylko... - [K jak Kolejny duży ptaK czyli "Anser anser"](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-kolejny-duzy-ptak-czyli-anser-anser/) - Prawie wiosna, chociaż słowo „prawie” trzeba szczególnie zaznaczyć. A ja nie przedstawiłem w moich gawędach jeszcze jednego gościa, który na krótko zagościł nad naszą Motławą. To kolejny duży ptak po łabędziu krzykliwym i gęsi białoczelnej. Należy też do tych, które często tu widywałem w powietrzu - gdyż przelatując nad Dziką Fosą Miejską ptaki te tworzą - [K jak Kolejny łuszczaK czyli jer](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-kolejny-luszczak-czyli-jer/) - W gawędzie K jak Kulczyk i inne łuszczaki gościła u nas zięba, łuszczak który na zimę odlatuje, a właściwie odlatywał do cieplejszych terenów Europy i północnej Afryki. Odlatywał, bo już od jakiegoś czasu, najpierw robił to samiec, a później też jego partnerka postanowili już tu zostać, bo przecież zimy przestały być tak długie i tak - [K jak poKrzewka czarnołbista](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-pokrzewka-czarnolbista/) - Dziś zaczniemy od nazwy ptaka. Ta nazwa brzmi pokrzewka czarnołbista, inaczej pokrzewka czarnogłowa. A tak po naszemu to nasza kapturka. Można też jeszcze powiedzieć lub napisać Sylvia atricapilla z rodziny wróblowatych ;) Widzimy więc, że nazwy ornitologiczne mogą nas do bólu głowy doprowadzić. Nie wiem też sam dlaczego ktoś wymyślił w nazwie czarnołbista czy czarnogłowa, - [K jak cierniówKa lub nawet więcej, czyli K jak poKrzewKa cierniówKa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-cierniowka-lub-nawet-wiecej-czyli-k-jak-pokrzewka-cierniowka/) - Lato, lato i po... Jeszcze parę dni zostało, choć jerzyki już dawno odleciały a w tym roku zrobiły to dość szybko. Zawsze odlatywały w okolicach 15-17 sierpnia. A teraz nie było ich już 9 sierpnia. Dobrze, że na Dolnym Mieście i w okolicach Dzikiej Fosy Miejskiej cały czas coś się dzieje i nie możemy narzekać - [K jak ptaKi inwazyjne](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-ptaki-inwazyjne/) - Czy należy obawiać się ptaków inwazyjnych? Jakie gatunki można do nich zaliczyć?... - [K jak Krótka gawęda o zielonym dzięciole](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-krotka-gaweda-o-zielonym-dzieciole/) - Dzięcioł zielony nie śmieje się z nas, tylko do nas. - [K jak zimorodek cz. II](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-zimorodek-cz-ii/) - Możemy pochwalić się trzema stanowiskami na 5 kilometrów, co stanowi pewien rekord. - [K jak pliszKa górsKa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-pliszka-gorska/) - Pliszki skakały po kamieniach, pluskały się w wodzie, ale były czujne. - [K jak łabędź KrzyKliwy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-labedz-krzykliwy/) - Powoli kończymy jesienno-zimowe przeloty 2023/2024. W tym roku najliczniej do nas - tu na Dolne Miasto i Dziką Fosę Miejską zawitały czeczotki, droździki i jemiołuszki. O tych gatunkach już było w naszym cyklu gawęd. Toteż teraz omówimy inne przypadki. W czasie przelotów były krótkie i dłuższe pobyty (jedno lub dwudniowe), kiedy udało się zaobserwować berniklę - [Co dalej ze sprawą Bieńchkowskiego?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/co-dalej-ze-sprawa-bienchkowskiego/) - Poznaj treść kartki pocztowej z 1925 roku napisanej po rosyjsku i wysłanej z Gdańska do Helsinek. - [Jak stworzyć lokalny portal taki jak ten Opowiadaczy Historii?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jak-stworzyc-lokalny-portal-taki-jak-ten-opowiadaczy-historii/) - Opowiadacze Historii Dolnego Miasta w Gdańsku dzielą się swoim oryginalnym przepisem na powstanie i utrzymanie stron internetowych o jednej z dzielnic Gdańska. I udzielają tej swojej licencji wszystkim, którzy planują założyć własną stronę internetową. - [Tramwaj zwany podążaniem w relacjach K+E+D](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tramwaj-zwany-podazaniem-w-relacjach-ked/) - Tak było podczas spaceru 6 stycznia 2026 r. Jego tytuł - Tramwaj zwany podążaniem. - [Kiedyś to były kąpieliska...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kiedys-to-byly-kapieliska/) - Te cztery dolnomiejskie kąpieliska tętniły kiedyś życiem. - [Jeśli nie wiesz co będzie jutro, wróć do przeszłości](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jesli-nie-wiesz-co-bedzie-jutro-wroc-do-przeszlosci/) - Największą radość sprawia mi, kiedy opowiadam o Dolnym ludziom niewyrosłym w dzielnicy. - [Kryzysowe smaki lat 80](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kryzysowe-smaki-lat-80/) - Bułka z mlekiem, marchewka z groszkiem, blok czekoladopodobny i pomarańcze na święta, - [Dolne Miasto, historyczna dzielnica Gdańska, wspomnień czar](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dolne-miasto-historyczna-dzielnica-gdanska-wspomnien-czar/) - Na Dolnym Mieście mieszkam od 1950 roku.Tu się urodziłam w tej czerwonej kamienicy przy ulicy Przyokopowej. Czas dzieciństwa to obraz ruin i zgliszczy, tu i na starym mieście, powolna odbudowa i budzenie się do życia. Okolica pełna zieleni, otoczona licznymi kanałami, wałami i redutami.Główna ulica Łąkowa to piękna szeroka aleja obsadzona drzewami, z zabytkowymi latarniami - [Śluza Kamienna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/sluza-kamienna/) - Każdy na swoje ulubione miejsca w rodzinnej dzielnicy. Ja też takie mam. Kiedy byłam dzieckiem nie interesowało mnie ono zbytnio. Było stałym elementem krajobrazu w którym przyszło mi żyć. No i bawić się. Zwiedzać okolicę i penetrować różne jej zakamarki. Mijały lata i zainteresowanie historią spowodowało, że dostrzegłam niezaprzeczalny urok tego miejsca. Degradacja powoduje ból - [Choinka 2025 z drona](https://www.opowiadaczehistorii.pl/choinka-2025-z-drona/) - Tak wyglądała choinka na Dolnym Mieście widziana z drona. Był 3 XII 2025 r. - [Jak trafiłam do Opowiadaczy?...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jak-trafilam-do-opowiadaczy/) - Stało się to prawie przez przypadek. Ale wierzę w to głęboko, że przypadków nie ma / no bo, czy można nazwać przypadkiem, że dwie osoby w naszym stowarzyszeniu urodziły się tego samego dnia, miesiąca i roku i do tego nie są bliźniakami? No to nie przypadek przecież :) Trafiłam na pasjonatów dzielnicy, którzy zorganizowali spotkanie, - [Ciepły kącik, czyli jak to z piecem bywało](https://www.opowiadaczehistorii.pl/cieply-kacik-czyli-jak-to-z-piecem-bywalo/) - W sumie natchnęła mnie Danusia pisząc o piecach. Przecież były one podstawowym źródłem ogrzewania w starych dzielnicach Gdańska. I tak też było na Dolnym Mieście. W naszym trzypokojowym mieszkaniu na Toruńskiej były trzy plus jeden w kuchni, tzw. Westfalka. Słabo pamiętam palenie w tej ostatniej, chyba byłam za mała… Pamiętam tylko, że miała taką poręcz - [Bloki na Głębokiej, czyli historia architektoniczna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/bloki-na-glebokiej-czyli-historia-architektoniczna/) - Niewątpliwie współczesne słowo „upcykling” nie było znane w powojennym Gdańsku, ale zasada jego wykorzystania już tak. Nadawanie rzeczom drugiego życia miało, w tamtym czasie i w tamtej rzeczywistości braku wszystkiego, znaczenie szczególne i nie do przecenienia. Po tym jak prace nad odbudową centrum miasta dobiegały końca, niezaspokojony głód na nowe mieszkania nie znajdował końca. Rozwiązanie - [Rok 2025](https://www.opowiadaczehistorii.pl/rok-2025/) - To było 12 miesięcy zdominowanych w drugim półroczu przez 10 urodziny portalu. - [Do mieszkańców obecnych i tych dawnych. To prezent dla Was wszystkich](https://www.opowiadaczehistorii.pl/do-mieszkancow-obecnych-i-tych-dawnych-to-prezent-dla-was-wszystkich/) - Nasza propozycja na postanowienie noworoczne. - [Stągwie Mleczne z 1895 roku](https://www.opowiadaczehistorii.pl/stagwie-mleczne-z-1895-roku/) - Jedno z najstarszych zdjęć Stągwi Mlecznych. - [Z Wildy na Dolne… i z powrotem](https://www.opowiadaczehistorii.pl/z-wildy-na-dolne-i-z-powrotem/) - Widzę wiele podobieństw Dolnego Miasta do mojej Wildy. - [Schilfgasse](https://www.opowiadaczehistorii.pl/schilfgasse/) - Die Straße selbst war früher nicht so kurz wie jetzt. - [Szuwary](https://www.opowiadaczehistorii.pl/szuwary/) - Sama ulica nie była kiedyś tak krótka jak teraz. - [Co na prezent? Może kilogram opłatków!](https://www.opowiadaczehistorii.pl/co-na-prezent-moze-kilogram-oplatkow/) - Prezentowe wspomnienia z lat 80. - [Kartka dla Babci i Dziadka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kartka-dla-babci-i-dziadka/) - Historia bałwanka ze świątecznej kartki pocztowej. - [Wspomnienie o mojej mamie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wspomnienie-o-mojej-mamie/) - Razem z trzema braćmi uczęszczałam do przedszkola przyzakładowego. - [Czar młodości](https://www.opowiadaczehistorii.pl/czar-mlodosci/) - Wiersz nagrodzony w konkursie ogłoszonym w Dziennym Domu Seniora „Gdański Wigor”. - [Choinka Dolnomiejska 2025 - występom nie było końca](https://www.opowiadaczehistorii.pl/choinka-dolnomiejska-2025-wystepom-nie-bylo-konca/) - Taka był choinka na Dolnym Mieście - 3 XII 2025 r. - [Choinka na Dolnym Mieście – 19 grudnia 2016 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/choinka-na-dolnym-miescie-19-grudnia-2016-r/) - Tradycją już kilkuletnią jest, że na Dolnym Mieście w grudniu na boisku Szkoły Podstawowej nr 65 wszyscy zbierają się, aby wspólnie uczestniczyć w zapaleniu lampek na świątecznej choince. Z każdym rokiem spotkanie to cieszy się coraz większą popularnością, przyciąga coraz więcej osób i oferuje dla wszystkich coraz więcej atrakcji. W tym roku na scenie wystąpiły - [Choinka Dolnomiejska 2023](https://www.opowiadaczehistorii.pl/choinka-dolnomiejska-2023/) - Uff! To była bardzo wyczerpująca noc. Teraz kiedy Mikołaj śpi na tapczanie pod ciepłą pierzyną i smacznie chrapie, odpoczywając po ostatniej wyjątkowo dłuuuuuugiej i pracowitej nocy. Kiedy renifery zajadają się trawą i swoimi ulubionymi porostami i mchem w ciepłej stajni. Kiedy sanie lekko wgniecione po kolizji z jednym z kominów czekają w szopie na drobne - [„Pora świąt...” (Choinka Dolnomiejska 2024)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pora-swiat-choinka-dolnomiejska-2024/) - Takiej Choinki jak ta na Dolnym Mieście nie było w tym roku w żadnej innej dzielnicy. - [Skarby ukryte w pawlaczu](https://www.opowiadaczehistorii.pl/skarby-ukryte-w-pawlaczu/) - Świąteczne wspomnienia związane z bombkami z Gedanii. - [Krzyżówka z okazji 10 lat Portalu](https://www.opowiadaczehistorii.pl/krzyzowka-z-okazji-10-lat-portalu/) - Rozwiąż krzyżówkę i wygraj nagrodę. - [Przed stadionem](https://www.opowiadaczehistorii.pl/przed-stadionem/) - Było lato roku 1957. Zdjęcie zostało zrobione przed stadionem GKS-u. Na bocznym boisku do piłki nożnej. W późniejszym czasie był tam kameralny stadion do lekkiej atletyki. A obecnie trwa tam budowa biurowca. Na zdjęciu jest moja Mama Zofia oraz moja siostra, bracia i ja Roman (ten malutki). Akurat tego dnia był mecz w piłkę ręczną - [K jak ptaKi](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-ptaki/) - Rok 2023 jakiś czas temu przeszedł już do historii. 12 ostatnich miesięcy na Dolnym Mieście i na naszym portalu podsumowaliśmy w artykule z 1 stycznia 2024 roku. Osoby uważnie czytające te nie tak odległe wspomnienia z pewnością zauważyły, że nie wymieniliśmy w nim pewnej bardzo ciekawej serii tekstów. Wiecie, co mam na myśli? Chodzi o - [K jak peliKanowe czyli czapla biała](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-pelikanowe-czyli-czapla-biala/) - Długo trzeba było czekać na moją przygodę z czaplą białą. Do tej pory dochodziły do mnie tylko informacje, że ona czasami tu zagląda. Daremne były moje wypatrywania i oczekiwanie, że pokaże mi się w całej swojej okazałości. Aż tu nastał 20 lipca 2023 i jest. Stoi sobie za trzcinami raz za LPP, raz za KFK - [Ein Schuppen mit Schätzen](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ein-schuppen-mit-schatzen/) - Es war 1975, ich war damals 11 Jahre alt. - [Każda przyszłość ma w plecaku przeszłość. I nie dziwi NID...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kazda-przyszlosc-ma-w-plecaku-przeszlosc-i-nie-dziwi-nid/) - Już niebawem, bo równo za tydzień, spotkamy się na Skwerze im. Ignacego Daszyńskiego by wziąć udział w 9., prawie jubileuszowym spacerze Opowiadaczy Historii. Skwer znajduje się w pobliżu Muzeum Narodowego, które swoją siedzibę zyskało dzięki wyodrębnieniu z zabudowań dawnej klauzury Kościoła Św. Trójcy. I tu, na ulicy Św. Trójcy na chwilę się zatrzymamy. Jeden plus - [Kontraktu handlowego z Aarhus w najbliższym czasie nie będzie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kontraktu-handlowego-z-aarhus-w-najblizszym-czasie-nie-bedzie/) - Niestety - moi kupcy są już w przeważającej części zaopatrzeni. - [Komórka ze skarbami](https://www.opowiadaczehistorii.pl/komorka-ze-skarbami/) - Co znaleziono na podwórku podczas wykopywania w nowej komórce dołu na ziemniaki. - [Wiebenkaserne auf Postkarten (Teil II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wiebenkaserne-auf-postkarten-teil-ii/) - Heute ist genau ein Jahr vergangen, seit die Beschreibung der ersten Postkarte, auf der die Wiebenkaserne verewigt wurde, auf der Website der Geschichtserzähler erschien. Diese Ansicht zeigte das Gebäude in seiner ganzen Pracht von Poggenpfuhl (Żabi Kruk) aus. Das war leicht zu bewerkstelligen, da sie nur durch eine Baumreihe und einen Übungsplatz verdeckt war. Und - [Kursy zbrojmistrzów polowych w Królewskiej Fabryce Karabinów podczas I wojny światowej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kursy-zbrojmistrzow-polowych-feldwaffenmeister-kursus-w-kgl-gewehrfabrik-danzig-podczas-i-wojny-swiatowej/) - Zbrojmistrzowie byli przydzielani do danej jednostki wojskowej (najczęściej pułku). Zazwyczaj było ich kilku na całą jednostkę. - [Ulica Łąkowa na pocztówkach (część V)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ulica-lakowa-na-pocztowkach-czesc-v/) - A w centrum ulicy Weidengasse stoją one - dzieci z pobliskiej szkoły. - [Długie Ogrody na pocztówkach (część IX)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dlugie-ogrody-na-pocztowkach-czesc-ix/) - Zobaczmy jak przed wojną wyglądała ulica Długie Ogrody w kierunku kościoła św. Barbary. - [Peruwiański kontrakt dla Fabryki Karabinów](https://www.opowiadaczehistorii.pl/peruwianski-kontrakt-dla-fabryki-karabinow/) - Działalność Fabryki Karabinów w Gdańsku jest mało opisana w polskiej literaturze historycznej. Więcej informacji znajduję się w zagranicznych opracowaniach, jednak są one albo trudno dostępne, albo ich treść pozostawia duży niedosyt. Na brak polskich opracowań na pewno składa się kilka złożonych czynników. Niemniej jednak powstają pierwsze nieśmiałe próby ujęcia tego tematu w szerszym kontekście niż - [Fabryka Broni w Gdańsku - asortyment produkcyjny broni](https://www.opowiadaczehistorii.pl/fabryka-broni-w-gdansku-asortyment-produkcyjny-broni/) - (Königliche) Gewehrfabrik Danzig czyli Królewska Fabryka Karabinów w Gdańsku, działała przez bez mała ponad 100-letni okres w latach 1817-1921. W tym czasie przez hale produkcyjne fabryki przewinęły się prawie wszystkie wzory broni produkowanej i używanej w wojsku pruskim a później i niemieckim. Gdyby zapytać kogoś co produkowała Fabryka w Gdańsku - to na pewno odpowie, - [Lance z Gdańska](https://www.opowiadaczehistorii.pl/lance-z-gdanska/) - Lanca była lekką bronią drzewcową wykorzystywaną przez oddziały kawaleryjskie, bardzo popularną w XIX w. i na początku XX w. Można nią było zadawać ciosy we wszystkich kierunkach, a ze względu na swą długość umożliwiała również skuteczne rażenie przeciwnika znajdującego się w rowach/okopach lub leżącego poza zasięgiem innej białej broni siecznej (szabli/pałasza). Do czasu wybuchu IIWŚ - [Marka narzędziowa z KFK](https://www.opowiadaczehistorii.pl/marka-narzedziowa-z-kfk/) - Marka narzędziowa (Werkzeugmarke) pełniła rolę żetonu zastawnego. Na marce zazwyczaj była umieszczona nazwa zakładu (choć nie zawsze), numer określający przypisanego do niego zazwyczaj pracownika. Niektóre marki narzędziowe posiadały również otwór umożliwiający jej zawieszenie na haczyku (choć również nie zawsze). Żeton taki pozwalał pracownikowi na pobranie z zakładowej narzędziowni niezbędnych narzędzi do pracy. Zastawiał go tam - [Powersalskie losy Fabryki Karabinów z Gdańska w II Rzeczypospolitej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/powersalskie-losy-fabryki-karabinow-z-gdanska-w-ii-rzeczypospolitej/) - W 1921 roku w Gdańsku W nowo odrodzonej Polsce po pierwszych trudnych latach spędzonych na obronie swojej świeżo odzyskanej niepodległości oraz jej terytorium, państwowość powoli zaczęło krzepnąć w posadach. Zaczęto powoli podejmować decyzję które miały wpłynąć ostatecznie na kształt uzbrojenia i wyposażenia Wojska Polskiego w okresie międzywojennym (1918-1939). Rada Wojenna przy Ministrze Spraw Wojskowych podjęła - [Bagnety modernizowane w Kgl. Gewehrfabrik Danzig](https://www.opowiadaczehistorii.pl/bagnety-modernizowane-w-kgl-gewehrfabrik-danzig/) - Podczas I Wojny Światowej (194-1918) Fabryka Karabinów w Gdańsku nie tylko produkowała nową broń, ale również zajmowała się jej naprawą. Do zakładów trafiała bowiem z różnych frontów broń uszkodzona, której nie dawało się naprawić w prosty sposób w polowych warsztatach rusznikarskich. Wśród tej broni była również broń zdobyczna zagranicznych wzorów. Jednak tutaj chciałbym omówić inny - [Fabryka Karabinów i Fabryka Amunicji z Gdańska na berlińskiej wystawie przemysłowej w 1889 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/fabryka-karabinow-i-fabryka-amunicji-z-gdanska-na-berlinskiej-wystawie-przemyslowej-w-1889-r/) - W roku 1889 w Berlinie odbywała się wielka niemiecka wystawa przemysłowa pod nazwą „Deutsche Allgemeine Ausstellung für Unfallverhütung”. Na wystawie tej można było spotkać przedstawicieli różnych gałęzi przemysłu , między innymi również zakładów zbrojeniowych. Wśród wystawców w tym dziale znalazły również dwie gdańskie firmy: Königliche Gewehrfabrik Danzig i Königliche Munitionsfabrik Danzig. Przedstawiały one na wystawie - [Rehbronn Hans - szyftarz z Królikarni?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/rehbronn-hans-szyftarz-z-krolikarni/) - Na kilku znanych egzemplarzach sztucera myśliwskiego typu M98 wyprodukowanego przez fabrykę broni „Gewehrfabrik Danzig” w latach 1920/21 oprócz standardowych znakowań na broni występują też inne. Jedno z nich występuje na drewnianym łożu broni po lewej stronie na uchwycie pod komorą zamkową. Znajduje się tam znakowanie w postaci wytłoczonego (stemplowanego) napisu w dwóch liniach o treści: - [Ludwig Noé - ostatni dyrektor "Gewehrfabrik Danzig"](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ludwig-noe-ostatni-dyrektor-gewehrfabrik-danzig/) - Dr inż. (Dr ing.) Ludwig Noé (1871-1949) - niemiecki naukowiec, wynalazca, przemysłowiec. A także polityk i dyplomata. Przybył do Gdańska w roku 1919 i spędził tutaj cały okres dwudziestolecia międzywojennego oraz lat wojennych (do 1945 r.?), aktywnie uczestnicząc w jego życiu społecznym i gospodarczym. Wśród szeregu prominentnych funkcji i stanowisk które piastował w tamtym czasie, - [1920 - znakowanie na broni niemieckiej (a fabryka karabinów w Gdańsku)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/1920-znakowanie-na-broni-niemieckiej-a-fabryka-karabinow-w-gdansku/) - Do napisania tego tekstu skłoniła mnie pewna dyskusja jaką odbyłem jakiś czas temu ze swoimi znajomymi. Z osobami które skądinąd znają się na broni palnej i jej historii bardzo dobrze. Czasem to, co dla jednych (specjalistów) jest oczywistą oczywistością, dla innych może być zupełną zagadką. A dzięki temu, być może dla Państwa pokłosie tej dyskusji - [Znakowania na broni strzeleckiej produkcji Königliche Gewehrfabrik Danzig](https://www.opowiadaczehistorii.pl/znakowania-na-broni-strzeleckiej-produkcji-konigliche-gewehrfabrik-danzig/) - GEWEHR 88 GODŁO FABRYKI Godło (logo /kod/znak towarowy) jest to najbardziej charakterystyczna część znakowania broni, po której możemy zidentyfikować jej producenta. Po zauważeniu wspomnianego godła - z większą atencją przyglądamy się broni, jeśli mamy możliwość potrzymania jej w rękach. Zwłaszcza gdy widnieje na niej znak producenta pochodzącego z Gdańska czyli Königliche Gewehrfabrik Danzig. Znakowanie broni - [Oznaczenie modelu broni strzeleckiej produkcji Königliche Gewehrfabrik Danzig](https://www.opowiadaczehistorii.pl/oznaczenie-modelu-broni-strzeleckiej-produkcji-konigliche-gewehrfabrik-danzig/) - Oznaczenie modelu broni umieszczano na boku szkieletu komory zamkowej po jej lewej stronie. W pierwszym roku jej produkcji w fabryce w Gdańsku czyli 1889 r., umieszczana nazwa na broni brzmiała „G. Mod. 88.”. Był to skrót od „Gewehr Modell 88”. Litery w napisie były nanoszone czcionką gotycką, cyfry natomiast zwykłą. W kolejnych latach nastąpiła zmiana - [Zapiaszczacz do Gewehr 88](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zapiaszczacz-do-gewehr-88/) - Oznaczenia regimentowe - errata Omawiając znakowania regimentowe pominąłem specjalnie jeden z elementów wyposażenia dodatkowego do karabinów Gewehr 88, a mianowicie tzw. zapiaszczacz (niem. Mündungsschoner). Rolą zapiaszczacza była ochrona przewodu lufy - podczas konserwacji - przed jej uszkodzeniem. Natomiast w polu służył jako ochrona lufy przed pyłem i piaskiem czy też błotem, które mogły dostać się - [Austro-Węgierski 8mm M.13 Repetiergewehr](https://www.opowiadaczehistorii.pl/austro-wegierski-8mm-m-13-repetiergewehr/) - Znakowania na broni strzeleckiej produkcji Königliche Gewehrfabrik Danzig GEWEHR 88 Rozdział Austro-Węgierski 8mm M.13 Repetiergewehr Na samym początku I Wojny Światowej Cesarstwo Austro-Węgier zwróciło się o pomoc do Rzeszy Niemieckiej w zakresie pilnej dostawy broni strzeleckiej. Niemcy nie mogły wówczas sprostać oczekiwaniu ofertowego, jednak ostatecznie ustalono że do sprzymierzeńca trafi 72.000 sztuk karabinów wzoru Gewehr - [Z Królewskiej Fabryki Karabinów do Brazylii](https://www.opowiadaczehistorii.pl/z-krolewskiej-fabryki-karabinow-do-brazylii/) - Czy dane będzie nam spotkać brazylijski model Gewehr88 pochodzący z Gdańska? W tym przypadku jest to teoretycznie prawie nierealne. Mówię teoretycznie, ponieważ czasami jak to wiele dotychczasowych przykładów wskazuje, dużo oczywistych wydawałoby się faktów, po dokładniejszym zbadaniu może okazywać się nie do końca prawdą. Ale idźmy po kolei, aby dojść do sedna sprawy. Jednym z - [Z Królewskiej Fabryki Karabinów do Irlandii](https://www.opowiadaczehistorii.pl/z-krolewskiej-fabryki-karabinow-do-irlandii/) - Irlandia przed I Wojną Światową była częścią Imperium Brytyjskiego. Od prawie 700 lat tlił się tam konflikt pomiędzy rdzennymi Irlandczykami wyznającymi katolicyzm a de facto okupującymi ich Anglikami wyznania protestanckiego, skupionymi głównie w północnej części wyspy. Ulster Volunteer Force (UVF) to inaczej Siły Ochotnicze Ulsteru. Była to organizacja paramilitarna działająca na zasadach milicji utworzona przez - [Karabinier Wyniosły](https://www.opowiadaczehistorii.pl/karabinier-wyniosly/) - W podwórzu zabudowań fabrycznych po dawnej Kgl. Gewehrfabrik Danzig (Królewskiej Fabryce Karabinów) w Gdańsku przy ulicy Łąkowej 35/38, rośnie bardzo duże, okazałe drzewo. Swoją rozłożystą koroną skutecznie zasłania budynki dawnej fabryki na tym podwórzu, przed tymi którzy latem podczas peregrynacji po Dolnym Mieście chcą zrobić jej zdjęcia. Tym drzewem jest potężny i urokliwy egzemplarz jesiona - [Z Królewskiej Fabryki Karabinów do Etiopii](https://www.opowiadaczehistorii.pl/z-krolewskiej-fabryki-karabinow-do-etiopii/) - Etiopia dawnej znana również pod nazwą Abisynii również i nam dostarcza pewnej porcji historii powiązanej z wyrobami fabryki broni w Gdańsku. Bowiem wśród dużej ilości dostępnych zdjęć pochodzących z konfliktu z połowy lat 30. XX wieku zwanego też II Wojną włosko-abisyńską (1935-36), znajduje się też spora liczba przedstawiająca żołnierzy i bojowników etiopskich uzbrojonych między innymi - [Tureccy pracownicy w Kgl. Gewehfabrik Danzig podczas I wojny światowej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tureccy-pracownicy-w-kgl-gewehfabrik-danzig-podczas-i-wojny-swiatowej/) - Przed I wojną światową Rzeszę Niemiecką z Imperium Osmańskim łączyły liczne kontakty handlowe. Wybuch wojny w 1914 roku i następujący w jej wyniku splot wydarzeń doprowadził do sytuacji w której wkrótce po stronie Niemiec i Austro-Węgier dołączyła do walki jako jeden z większych i ważniejszych sojuszników właśnie osmańska Turcja, zacieśniając tym samym również współpracę na - [Królewska Kolej Dolnomiejska](https://www.opowiadaczehistorii.pl/krolewska-kolej-dolnomiejska/) - W ubiegłe wakacje miałem jak zawsze okazję odwiedzić Dolne Miasto… Wiadomo obowiązkowy punkt wizyty to budynki dawnej fabryki broni przy ul. Łąkowej, ale jak starcza czasu to zapuszczam żurawia głębiej w dzielnicę, aby sprawdzić co nowego w trawie piszczy. No i w trakcie takiego spaceru „potknąłem” się o wystające z wykopu szyny kolejowe… przystanąłem na - [Według królewskiego szkicu - komin fabryczny Fabryki Karabinów](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wedlug-krolewskiego-szkicu-komin-fabryczny-fabryki-karabinow/) - Chyba się nikt nie spodziewał informacji - kto zaprojektował komin w KFK... - [Strzelnica zakładowa Kgl. Pr. Gewehrfabrik Danzig](https://www.opowiadaczehistorii.pl/strzelnica-zakladowa-kgl-pr-gewehrfabrik-danzig/) - Niewyobrażalnym jest aby wyprodukowaną broń w Kgl. Pr. Gewehfabrik Danzig testowano i sprawdzano na którejś z odległych od fabryki broni wojskowych strzelnic mieszczących się wówczas we Wrzeszczu (Langfuhr) czy na Zaspie (Saspe). Zasadniczo każdy karabin musiał być poddany testom i ostrzałowi wytrzymałościowemu oraz strzelaniu na celność (z regulacją mechanicznych przyrządów celowniczych) i skupienie. Trudno wyobrazić - [Paul Karl z Kamiennej Grobli](https://www.opowiadaczehistorii.pl/paul-karl-z-kamiennej-grobli/) - Cesarz otrzymał wyjątkowy, spóźniony prezent urodzinowy. Pracownik KFK Paweł Karl, wyrzeźbił z drewna klonowego konny posąg cesarza w husarskim mundurze. - [Koszary Wiebego na pocztówkach (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/koszary-wiebego-na-pocztowkach-czesc-ii/) - Dokładnie rok mija dzisiaj od czasu, kiedy na stronie Opowiadaczy Historii pojawił się opis pierwszej pocztówki na której uwieczniono Koszary Wiebego. Tamten widok pokazywał budynek w całej swojej okazałości od strony ulicy Żabi Kruk. Było to łatwe, ponieważ zasłaniał go jedynie szpaler drzew, plac ćwiczeń. A całości ujęcia dopełniała Stara Motława. Fotograf stanął na moście - [Łąkowa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/lakowa/) - Poznaj historię ulicy Łąkowej, która przed wojną wcale nie nazywała się Łąkowa. - [Pengo z Toruńskiej i Pengo z... Radia Nowy Świat](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pengo-z-torunskiej-i-pengo-z-radia-nowy-swiat/) - Pengo-Werke - bardzo tajemnicza firma z okolic Dolnego Miasta. - [Spacer z haczykiem w tle - moja subiektywna wersja](https://www.opowiadaczehistorii.pl/spacer-z-haczykiem-w-tle-moja-subiektywna-wersja/) - Tak było na spacerze z haczykiem w tle, który odbył się 6 stycznia 2025 r. - [Praca, praca… na OHP-ie się opłaca](https://www.opowiadaczehistorii.pl/praca-praca-na-ohp-ie-sie-oplaca/) - W budynku przy ulicy Dolnej 4, w którym dziś mieści się Dzienny Dom Seniora Caritas, w latach 80. znajdował się oddział Ochotniczych Hufców Pracy - podmiot westchnień wielu młodych ludzi. Ja, zaliczająca się wtedy do młodocianego pokolenia, wzdychałam także: ochoczo (nomen omen) i jak się dwukrotnie okazało - skutecznie. W tamtym czasie OHP był przepustką - [Od dymu z papierosa do skrytego podkoszulka*](https://www.opowiadaczehistorii.pl/od-dymu-z-papierosa-do-skrytego-podkoszulka/) - Historia osobista, miejscami nieoczywista. Dzisiejsze Dolne Miasto w XIX w nosiło nazwę Miasta Fabryk (Fabrikstadt). Pojawiły się wówczas liczne zakłady przemysłowe takie jak: rafineria cukru, olejarnia, odlewnia żeliwa, warsztaty artyleryjskie (późniejsza „Blaszanka”). W 1839 roku w tej części Gdańska powstała Fabryka Karabinów, która w latach 50. XIX wieku stała się oficjalnie Królewską Fabryką Karabinów. W - [Skaczące czapeczki - remake transcendentalny](https://www.opowiadaczehistorii.pl/skaczace-czapeczki-remake-transcendentalny/) - Puk, puk. Czy jest tu ktoś, kto w dzieciństwie nie grywał w „Skaczące czapeczki”? Jeśli jednakowoż taka osoba się znajdzie, powinna i tak wiedzieć, że była to gra tak emocjonująca, jak dopingowanie ulubionych żużlowców na gdańskim GKS-ie. Zasady były proste: każdy z graczy wybierał kolor czapeczek, dostawał trampolinę tego samego koloru i miał za zadanie - [Dziewiąte Jubileuszowe Wrota do Dolnego Miasta](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dziewiate-jubileuszowe-wrota-do-dolnego-miasta/) - W ostatni dzień lipca 2024 roku wszystko nam sprzyjało. Sprzyjała pogoda, sprzyjali zaciekawieni i otwarci Uczestnicy (w liczbie prawie sześćdziesięciu), sprzyjał misternie ułożony i zrealizowany plan. No i wreszcie udany finał z nagrodami i tortem. Z perspektywy debiutantki ten spacer był inny, niż wszystkie, które dotąd przeżyłam. Nie dlatego, że jubileuszowy, bo w takich też - [Chleb z cukrem i odrobiną historii. (Mniam)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/chleb-z-cukrem-i-odrobina-historii-mniam/) - Będąc dzieckiem nie myśli się o takich rzeczach. Kiedy, mając dziesięć lat, bawisz się z rówieśnikami w Odkrywców, nie myślisz o przeszłości, bo interesuje cię tylko teraźniejszość i świetna zabawa. I nam wtedy, kiedy „nielegalnie” eksplorowaliśmy zakamarki starej lokomotywy stojącej pomiędzy ulicą Litewską, a Liceum nr 6 na ulicy Głębokiej - nic, poza uczuciem strachu - [O kocie, który nie jeździł koleją...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/o-kocie-ktory-nie-jezdzil-koleja/) - Poznajcie Kizię. - [Dwie tarcze i jedna wskazówka (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dwie-tarcze-i-jedna-wskazowka-czesc-i/) - Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 6 - takie były początki. - [Noc Muzeów 2025 (to była czysta robota)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/noc-muzeow-2025-to-byla-czysta-robota/) - Pierwsze, ale nie ostatnie wspomnienia z sobotniego wydarzenia w Arche Dwór Uphagena. - [Ślad pamięciowy, czyli było nie minęło](https://www.opowiadaczehistorii.pl/slad-pamieciowy-czyli-bylo-nie-minelo/) - Ten szczególny czas w roku i towarzysząca mu nostalgia, przywołuje różne myśli i wspomnienia. - [Dwie tarcze i jedna wskazówka (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dwie-tarcze-i-jedna-wskazowka-czesc-ii/) - Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 6 – historia i współczesność. - [Jeden stoi, inni siedzą a ekran się świeci...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jeden-stoi-inni-siedza-a-ekran-sie-swieci/) - Młodzież okazała się naprawdę zainteresowana a sposób prowadzenia przypadł im na tyle do gustu, że chętnie nawiązywali interakcję z Prowadzącym. - [Moja kolekcja młynków](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moja-kolekcja-mlynkow/) - Historia młynków do kawy to oczywiście sprawa picia dobrej, świeżo zmielonej kawy. Od czasu, kiedy pozwolono pić mi kawę w domu rodzinnym, a jej picie to było prawdziwe święto, przestałem lubić herbatę. Pamiętam jak w moim domu mielono kawę takim drewnianym młynkiem. Mielono też ją u babci. I wszędzie tam, gdzie podawano dobrą kawę. Powoli - [Jeżeli kawa - to tylko w filiżance](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jezeli-kawa-to-tylko-w-filizance/) - Moja kolekcja młynków Najprościej temat kawy zakończyć na jej mieleniu i młynkach. A to nie jest takie proste. Bo przecież dobrą kawę trzeba w czymś wypić. Pamiętam picie kawy w szklance z metalowym koszykiem - to głównie w pracy. Pamiętam też picie w kubku brązowym duraleks. I jedno i drugie było kiedyś były modne. Ale - [Krukowate i drapieżne](https://www.opowiadaczehistorii.pl/krukowate-i-drapiezne/) - Pierwsze słoneczne dni to czas bardzo zwiększonego ptasiego ruchu na Dolnym Mieście. Bastiony już wypełnia śpiew tych małych i tych trochę większych skrzydlatych. Obecnie możemy zobaczyć strzyżyka, trznadle, gile i paszkota. Moją uwagę jednak zajęły potyczki krukowatych i drapieżników. Pustułka kontra gawrony, myszołowy i wrona siwa walczące w powietrzu - to teraz najładniejsze widoki przed - [Franz i Rychu](https://www.opowiadaczehistorii.pl/franz-i-rychu/) - Przygoda z Baleronem a raczej Baleronką zawsze wywołuje uśmiech na moim obliczu. Ale już po chwili muszę doglądnąć swoje, a właściwie nie swoje koty. Jeden jest syna - to 16-letni Franz. A drugi o nieokreślonym wieku to Rychu - kot żony. Niby tak jest, ale koty i tak wiedzą kto im nakłada do miseczek. Jak - [K jak kaczkowate](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-kaczkowate/) - Już marzec. Na Motławie i fosie powoli puszczają lody. To właśnie teraz pojawi się tu najwięcej ptaków, zwłaszcza tych pływających i na dodatek kaczkowatych. Tu zawsze możemy liczyć na najliczniejszego przedstawiciela tego gatunku jakim jest krzyżówka. Barwa samca w szacie godowej bije na głowę niejeden gatunek. Tylko ich liczba i przyzwyczajenia powodują to, że nie - [K jak kos, kwiczoł i inne drozdy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-kos-kwiczol-i-inne-drozdy/) - Kos Jednym z pierwszych zwiastunów wiosny na naszych bastionach i wodach Motławy jest piękny śpiew kosa. Można go słuchać i słuchać. A jego melodia jest wspaniała i nieporównywalna do śpiewu innych ptaków. To samiec tak śpiewa, żeby oprócz swojego uroku, czarnuszek mógł zaimponować partnerce. Kos to tutaj najliczniejszy przedstawiciel drozdów. Powodzi mu się dobrze, więc - [K jak kurka wodna i... łyska](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-kurka-wodna-i-lyska/) - Już chyba czytelnicy litery K zdążyli zauważyć, że często przebywam na naszych bastionach, śledząc co tam w trawie i trzcinie piszczy. Czasami obserwuję też innych spacerowiczów. Zdarza mi się kogoś zaczepić i porozmawiać. Staram się tłumaczyć - co i teraz tu uczynię - Nie rzucajcie ptakom chleba! Chleb to nie jest pokarm, który one mogą - [K jak kormoran](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-kormoran/) - Często oglądając filmy przyrodnicze a zwłaszcza te o ptakach - zachwycamy się różnymi osobnikami, ich kolorami, wielkością. A czasami i nazwą. Jest taki ptak który zwie się głuptak. Biały z czarnymi końcówkami skrzydeł, dziób niebieski, rozpiętość skrzydeł do 180 cm. W Polsce stwierdzono kilkanaście razy pobyt tego ptaszka. Ale nie każdy wie, że mamy innego osobnika - [K jak kulczyk i inne łuszczaki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-kulczyk-i-inne-luszczaki/) - Z cyklu K dziś nie będziemy patrzyli na wodę, tylko na drzewa i krzaki. Teraz jest ostatnia chwila żeby nie tylko usłyszeć i posłuchać ptaków, a raczej ptaszków na drzewach. Ale też i je zobaczyć. Kiedy liście zakryją całe gałęzie, będzie to już bardzo utrudnione. Dolne Miasto na nasze szczęście ma jeszcze takie tereny zielone - [K jak kopciuszek](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-kopciuszek/) - Dziś przy okazji literki K popatrzymy raczej na krzaki i w powietrze, niż nad wodę. Mowa będzie o dwóch ptakach, które od wczesnej wiosny do dość późnej jesieni fruwając chwalą się swoim rdzawym ogonkiem. To ptaki z rzędu wróblowatych, a rodziny drozdowatych. Pierwszy to kopciuszek, ale nie ten z bajki, co pantofelek zgubił. A drugi - [K jak kląskawka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-klaskawka/) - Nasze bastiony na Dolnym Mieście odwiedzane są przez coraz większe ilości ptaków i ptaszków. Ostatnio zagląda tu nawet bocian biały który w okolicy np. Krępca i Wiśliny licznie gniazduje. Lecz dziś na K nie będzie bociana, tylko mała kląskawka. Ptaszek z rzędu wróblowych, a rodziny drozdowatych. Trochę byłem i jestem cały czas zaskoczony obecnością tego osobnika - [K jak gąsiorek... - bo k jest na końcu](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-gasiorek-bo-k-jest-na-koncu/) - Nie, to nie koniec ptaków na literkę k, bo przecież jak Jacek Opowiadacz mówi: jest jeszcze kazuar chełmiasty ;) Poza tym jest jeszcze wiele innych ptaków które w swojej nazwie zawierają literę k, tak jak nasz dzisiejszy bohater czyli gąsiorek. To bardzo ciekawy ptaszek noszący pseudo Zorro. A dlaczego - tego chyba nie trzeba tłumaczyć. - [K jak który to perkoz](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-ktory-to-perkoz/) - Przełom sierpnia i września to pozorna cisza na Motławie. Jednak nie do końca. W tym czasie zaczynają się jesienne przeloty i na wodzie możemy obserwować różnych gości. Im bliżej końca września tym ich więcej. Jest jednak pewien gatunek ptaka a dokładniej perkoza, który w tym czasie jest tu królem trzcin i szuwarów. Tak - to - [K jak krótki przegląd gdańskich plaż...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-krotki-przeglad-gdanskich-plaz/) - na które z Dolnego Miasta można dojechać tramwajem nr 9, rowerem lub dopłynąć kajakiem Tym razem wyjdziemy za granicę Dolnego Miasta, choć nie zawsze. A zrobimy to świadomie, żeby pokazać - ile ciekawych ptaków mamy na naszych plażach. Na przełomie września i października od Sopotu po Wyspę Sobieszewską plaże patrolują siewkowe z rodzin sieweczkowatych i - [Żużlowcy z Gdańska i Grudziądza](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zuzlowcy-z-gdanska-i-grudziadza/) - Prawie jak każdy mały chłopiec w Grudziądzu, usłyszawszy ryk motorów, biegłem na stadion od którego mieszkałem jakieś 200 m. Odgłos silników, zapach paliwa i spalin roznosił się na pół miasta chociaż stadion był i jest w Parku Miejskim. A właściwie już w lasku garnizonowym. Otaczają go drzewa i pas zieleni. Motory żużlowców to były przede - [K jak kaczkowate - część II](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-kaczkowate-czesc-ii/) - Pierwsza opowieść o kaczuchach ukazała się 21 marca 2021 i przedstawiała kaczki wiosennego okresu i związanego z nim przelotu. Spotkaliśmy tam krzyżówkę, która jest tu zawsze. Ale też tracza nurogęś, gągoła i czernicę. Teraz już przyszła jesień i na naszej Motławie też nastąpiły zmiany. Tylko krzyżówka wciąż pływa. Choć dobrzy obserwatorzy zauważyli chyba, że samce - [K jak kaczkowate - część III](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-kaczkowate-czesc-iii/) - W części drugiej o naszych kaczkach wspomniałem że czekam na głowienkę jeszcze tej jesieni. No i do tej pory jej nie ma. Głowienka w planie, a tu trzecia część jest, więc... Tak, musimy przyznać że Dolne Miasto, Stare Przedmieście i fosa oprócz deweloperów przyciąga do siebie liczne ptactwo i to nowe gatunki, których do tej - [K jak kolej na czaplę siwą](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-kolej-na-czaple-siwa/) - W oczekiwaniu na zimowych gości którzy zawitają do nas z dalekiej północy lub z głębokiego wschodu, każdego dnia możemy obserwować ptaki które przebywają tu cały rok. Jednym z nich od paru lat jest właśnie tytułowa czapla siwa. Jeszcze ze trzy lata temu była tu gościem, zlatywała na zbiornik za Gertrudą i czasami na wyspę z - [K jak krótka opowieść o gęsi białoczelnej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-krotka-opowiesc-o-gesi-bialoczelnej/) - W tym opowiadaniu ważny jest przedział czasowy. A jest to 4-7.12.2021. Tak, to dość dziwna data na to, żeby na naszej fosie obserwować pasące się gęsi. A jednak tak się stało. Pomimo tego, że jak podaje literatura - przeloty gęsi białoczelnej odbywają się III-IV i X-XI, to życie pokazuje już poważne zmiany w tym zakresie. - [K jak jemiołuszKA](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-jemioluszka/) - Przyszedł czas, aby przedstawić gościa, który zalatuje do nas tylko w zimowe miesiące. Choć atlasy wskazują dwa terminy - czyli późnojesienny i zimowy. Ja jednak obserwowałem go na naszym terenie tylko w lutym i marcu. Jest to jeden z ładniejszych ptaków jakie można zobaczyć na Dolnym Mieście. A chodzi tu, jak w tytule - o - [K jak kto zgadnie jaka to mewa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-kto-zgadnie-jaka-to-mewa/) - W Nowy Rok wchodzimy 16 opowieścią, jak wyliczył Jacek Górski w podsumowaniu 2021 roku, a będzie ona dotyczyła naszych mew. Na początek moje życzenia dla Wszystkich śledzących literę „K” jak i Opowiadaczy Historii Dolnego Miasta: zdrowia, szczęścia, spokoju i ciekawych obserwacji ptasich nad Motławą. Wracając do mew, to wszyscy widzimy, że jest to ptak, który - [K jak Kto widział pustułkę](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-kto-widzial-pustulke/) - 4 marca minie dokładnie rok od ukazania się pierwszego artykułu na literę „K”. O ile mnie pamięć nie myli miał on tytuł „Krukowate i drapieżne”. Więc po roku powrócę do drapieżnych, ale dokładniej tylko do jednego z nich. Czas poświęcić więcej uwagi naszemu najmniejszemu sokołowi czyli pustułce. Pustułka jako jedyny z drapoli szybko dostosowała się - [K jak modraszKa z rodziny siKor](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-modraszka-z-rodziny-sikor/) - Może to trudny czas na przedstawienie kolejnego mieszkańca ptasiej rodziny na Dolnym Mieście, ale właśnie teraz można go pokazać i przedstawić. W ostatnich dniach ornitolodzy oraz ci, co obserwują ptaki zgodnie wybrali ptaka, a raczej ptaszka tego tygodnia. A może nawet i miesiąca czy roku. Trudno nie zgadnąć - dlaczego? Kiedy mu się przyjrzymy, to - [K jak Kto jeszcze nie widział łabędzia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-kto-jeszcze-nie-widzial-labedzia/) - Długo nasz łabędź musiał czekać na swoją kolejkę by wystąpić w literce "K". Ale to już tak jest. Jeżeli coś widać i mamy to każdego dnia, traktujemy ten fakt lekko, jakby to było coś powszedniego i zwykłego. A w przypadku łabędzia tak właśnie jest. Na Dolnym Mieście możemy go obserwować cały, okrągły, rok bo mamy - [K jak Kilka spraw związanych z rybitwą rzeczną](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-kilka-spraw-zwiazanych-z-rybitwa-rzeczna/) - A po zimie przychodzi wiosna, która w tym roku trochę o nas zapomniała. Nawet na Dolnym Mieście czasami jest zbyt cicho żeby ją poczuć. Ludzie marzną, ptaki się chowają, liście i kwiaty leniwie się pokazują. Teraz już wszyscy patrzymy w górę, kiedy przylecą jerzyki i głośnymi bandami będą pruć powietrze nad naszymi głowami. Ale przed - [K jak bączeK](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-baczek/) - Nasze gawędy przyrodnicze w zależności od gatunku lub gatunków przedstawianych - są raz krótsze, a innym razem trochę dłuższe. Dużo zależy po pierwsze od informacji jakie można zdobyć o opisywanym gatunku. A po drugie też od możliwości zdobycia dowodu tzn. zrobienia odpowiedniej fotki w terenie. Czasami zastanawiam się też, czy ujawnienie tu pobytu jakiegoś ptaka - [Ka jak sroKa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ka-jak-sroka/) - Dziś jeden z bardziej pospolitych ptaków jakie możemy spotkać na całym Dolnym Mieście i fosie. Ptak z długim ogonem i jak podają niektóre atlasy czarno-biały w swojej szacie Długi ogon - zgoda. Ale że czarno-biały to już chyba nie. Może w cieniu, gdzieś gdzie nie dochodzi słońce, to może tak wyglądać. Ale w słońcu sroka, - [K jak trzciniaK i co jeszcze tam trzeszczy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-trzciniak-i-co-jeszcze-tam-trzeszczy/) - Nastał okres lęgowy i większość ptaków w tej chwili tylko słychać, bo są ciężko zapracowane pilnowaniem swojego dorobku w postaci piskląt, a inne już podlotów. Takie ptaki jak łyska czy sikory szykują się już do drugiego lęgu. Są jednak ptaki które i tak jednak słychać i widać o tej porze roku. Dolne Miasto ma to - [K jak pliszKa siwa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-pliszka-siwa/) - Każda pliszka swój ogonek chwali. To powiedzenie zna prawie każdy. Ale tu trzeba zaznaczyć, że jest to tylko część prawdy . Każda pliszka - tak, bo mamy różne pliszki. Jest pliszka siwa, pliszka cytrynowa, pliszka żółta i górska. Reszta powiedzenia to już czasowe przeniesienie. Pierwotna forma dotyczyła liszki czyli samicy lisa o pięknej kicie, a - [K jak Krukowate, a dziś wrona siwa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-krukowate-a-dzis-wrona-siwa/) - W dzisiejszej gawędzie kluczowe słowo to „siwa”. Dlaczego? A dlatego że była już siwa ale czapla, pliszka i mewa. Więc jak widać w nazwie ptaków ważna jest szata godowa lub spoczynkowa i jej kolor. Wrona siwa to czwarty ptak Dolnego Miasta i Starego Przedmieścia w siwej szacie. Ale też czwarty krukowaty po gawronie, kawce i - [K jak stuK puK czyli dzięcioł duży](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-stuk-puk-czyli-dzieciol-duzy/) - Teren Dolnego Miasta jak i fosy nie jest zbyt bogaty w tereny zwartych drzew, a zwłaszcza starych drzew. Mało też tu jest sosny i drzew bukowych, co wskazywałoby, że taki ptak jak dzięcioł tu nie występuje. A jednak z licznej rodziny dzięciołowatych możemy tu spotkać jednego z najpopularniejszych dzięciołów czyli dzięcioła dużego. Od czasu do - [K jak pełzacz, ale jaKi?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-pelzacz-ale-jaki/) - Kolejnym gościem litery „K” jest mały ptaszek, który z racji swojego wyglądu doskonale się maskuje i bardzo trudno go zobaczyć. Chociaż z drugiej strony jest to jednak możliwe i nawet można zrobić mu zdjęcie, na co są widoczne dowody w tym artykule. Tym ptaszkiem partyzantem jest pełzacz. No ale w tytule jest jeszcze „jaKi”. Teraz - [Zima na bastionach](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zima-na-bastionach/) - Ileż dni czekaliśmy na taki dzień, słońce, śnieg i piękne widoki? W myślach mam tylko jedno - idąc z aparatem po Dolnym Mieście i Dzikiej Fosie Miejskiej - to trzeba mieć szczęście mieszkać w takim miejscu. Gertruda, Żubr, Kamienna Śluza i woda otaczająca te okolice tworzą wspaniałe miejsce do odpoczynku i dla miłośników przyrody. Czasami - [K jak raszka albo rudzik](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-raszka-albo-rudzik/) - Na 30. już gawędę przyrodniczą Dolnego Miasta wybrałem małego, ale bardzo ciekawego ptaszka. Jest to ptaszek z rodziny muchołówkowatych, wcześniej zaliczany do drozdowatych i też o dwóch nazwach. Bardziej znany jako rudzik. Choć długo obowiązywała w jego przypadku nazwa raszka. Do tej pory te dwie nazwy są w użyciu i obowiązują. Pochodzenie nazwy jest prawie - [K jak szpaK](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-szpak/) - Szpak to nic skomplikowanego bo należy do rodziny „szpaków” i tyle w temacie. Tak, dzisiejszym bohaterem gawędy przyrodniczej jest szpak. Szpak który do niedawnych lat był też zwiastunem wiosny i zbliżającego się lata. Tu znowu - „sorry, taki mamy klimat”. Zatem tak może od 5 lat szpak w coraz to większej liczbie nie odlatuje od - [K jak strzyżyK czyli Troglodytes troglodytes lub wole oczko](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-strzyzyk-czyli-troglodytes-troglodytes-lub-wole-oczko/) - Prawda że nazwy niektórych ptaków są zabawne?... Dla mnie tak jest w przypadku strzyżyka ;) Strzyżyk to jeden z najmniejszych naszych krajowych, ale też i europejskich ptaszków. Zajmuje miejsce bodaj zaraz po mysikróliku i zniczku. Jest jednak pewna różnica, która dotyczy jego zachowania w stosunku do innych malutkich. Strzyżyk jest bardzo głośny i jego śpiew można usłyszeć - [K jak droździK](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-drozdzik/) - Mamy już początek marca, więc czas na zimowo-wiosenne przeloty naszych fruwających. Teraz ptaki przemieszczają się w dwie strony. Jedne od nas odlatują, a drugie przybywają z cieplejszych krajów i będą przygotowywać się do okresu godowego. Na niebie widać już stada gęsi, kaczek i żurawi. Zaraz przylecą czajki. Na jerzyki musimy poczekać do maja ;). No - [Podwójne K jak roKitniczKa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/podwojne-k-jak-rokitniczka/) - Przyszła wiosna i lada dzień znowu nad Dziką Fosę Miejską przylecą trzciniaki. W gawędzie „K jak trzciniaK i co jeszcze tam trzeszczy” mogliśmy przyjrzeć się trzem przedstawicielom tej rodziny, trzciniakowi, trzcinniczkowi i łozówce. Teraz czas na czwartego ptaszka jakim jest rokitniczka. Jak już wszystkie przybędą, to wspomniany trzciniak będzie słyszalny prawie przy Fontanie Neptuna. A i - [K jak ptaK w masce ZORRO czyli remiz](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-ptak-w-masce-zorro-czyli-remiz/) - Dni już bardzo długie a noce jeszcze bardzo zimne. Ale to też sprzyja obserwacji powracających na lęgi ptaków. Dziś mamy na tapecie jednego ptaka, a właściwie ptaszka, który kryje się za maską przypominającą, tym co oglądali serial z sierżantem Garcią, maskę ZORRO czyli charakterystyczny czarny pasek na oczach. Jest to drugi taki ptak który gości - [K jak zimorodeK](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-zimorodek/) - Dzisiejszym bohaterem gawędy przyrodniczej będzie jeden z tych co gniazdo zakłada dość głęboko w ziemi. Na Dzikiej Fosie Miejskiej mamy dwa takie osobniki, tj: jaskółka brzegówka i zimorodek. No właśnie. zimorodek, dlaczego taka nazwa? Jest to bardzo mylne bo zimorodek wcale nie rodzi się zimą. Wyprowadza lęgi między majem a lipcem, a więc latem. I - [Po pierwszym spacerze przyszły następne](https://www.opowiadaczehistorii.pl/po-pierwszym-spacerze-przyszly-nastepne/) - Po przeczytaniu artykułu „O tym jak próba zostania „lokalnym” zakończyła się sukcesem” autorstwa Krystiana Błaszczyka sam poczułem ten klimat. Fakt jest taki, że wcale nie tak łatwo stanąć przed dość liczną grupą wpatrzonych w ciebie ludzi i starać się opanować wszystkie emocje w sobie. Zwłaszcza jak robi się to pierwszy raz. Moja przygoda z oprowadzaniem - [K jak siKorKa czarnogłówKa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-sikorka-czarnoglowka/) - Nad Fosą Gdańską trwają jak co roku jesienne przeloty. Teraz na Motławie można zobaczyć różne przepiękne kaczuchy takie jak: świstuny, krakwy czy płaskonosy. Nad wodą w korytarzu powietrznym lecą duże stada gęsi i żurawi. Już zbierają się kawki i gawrony. Ale mało kto widzi, że tzw. drobnica ptasia też całymi stadami przemieszcza się ze wschodu - [K jak czeczotKa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/k-jak-czeczotka/) - Na Dolnym Mieście znowu zima, śnieg i mróz. Taka pogoda to dobry znak dla ptaków, które przylatują do nas z dalekiej północy. Przylatują do nas teraz ptaki które gniazdują w Skandynawii i na wschodzie Rosji. Gościmy jemiołuszki, droździka, jery i właśnie dzisiejszą bohaterkę czyli czeczotkę. Czeczotka to mały łuszczak, mniejszy od wróbla i mazurka. Jej - [Wielkanoc na Dolnym Mieście](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wielkanoc-na-dolnym-miescie/) - Święta wielkanocne dla młodych ludzi z Dolnego Miasta były zawsze radosnym i oczekiwanym okresem. Szczególnie dla tych, którzy przechodzili trudy wyrzeczeń i ograniczeń wynikających z okresu Wielkiego Postu. Dlatego chętnie i ochoczo przejmowaliśmy wszelkie tradycje przekazywane nam przez dziadków i rodziców. Już Niedziela Palmowa, poza aspektem ściśle religijnym, dawała przedsmak świąt. Ambicją każdej rodziny było - [Jak zima to na łyżwy!](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jak-zima-to-na-lyzwy/) - Nadejście zimy zawsze było dla najmłodszych mieszkańców bardzo oczekiwanym momentem i dawało dużo radości! Bardzo lubiłem prawdziwe mrozy i towarzyszące im bezśnieżne dni. Najpierw rowy i rozlewiska Olszynki, potem Opływ Motławy, stawały się wspaniałymi torami łyżwiarskimi. Gruby, czysty jak szkło lód, pozwalał na wgląd w głąb akwenów - aż do dna. Wycieczki na łyżwach od - [Wspomnienia Marka, prostego chłopaka z Dolnego Miasta. Część I](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wspomnienia-marka-prostego-chlopaka-z-dolnego-miasta-czesc-i/) - Reduta Wyskok To mój dom rodzinny od 1955 roku, przez pierwsze 22 lata życia. Jako narożnik kwartału ulic spina dwie ulice wyznaczające przestrzeń mojego dzieciństwa: Śluza (teraz Kieturakisa) i Reduta Wyskok. Nasze mieszkanie na drugim piętrze było niczym punkt obserwacyjny posterunku zarządzania kryzysowego. Najlepszy widok z dużego pokoju na siedzibę lokalnej jednostki straży pożarnej, a - [Wspomnienia Marka, prostego chłopaka z Dolnego Miasta. Część II](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wspomnienia-marka-prostego-chlopaka-z-dolnego-miasta-czesc-ii/) - Część 1 Reduta Wyskok 2 Kamieniczka z numerem 2 to jeden z dwóch najstarszych budynków Dolnego Miasta. Typowy dla przełomu osiemnastego i dziewiętnastego wieku dom robotniczy. Cztery niewielkie mieszkania: dwa na parterze i dwa na piętrze, a kolejne numery mieszkań od strony szpitala to nr 1 na piętrze, nr 2 na parterze, nr 3 na - [Wspomnienia Marka, prostego chłopaka z Dolnego Miasta. Część III](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wspomnienia-marka-prostego-chlopaka-z-dolnego-miasta-czesc-iii/) - Część 1, Część 2 Piknik sąsiedzki wśród żuławskich pól Nie tylko maj i majówki, ale to właśnie okres pełni lata lat sześćdziesiątych był okresem popularnych sąsiedzkich pikników. Wystarczyło zabrać koszyki z jedzeniem i po drugiej stronie drewnianego mostu na Kanale pójść wzdłuż ulicy Łanowej. Chciałbym dodać, że w pełni lata most ten i rozciągający się - [Wspomnienia Marka, prostego chłopaka z Dolnego Miasta. Część IV](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wspomnienia-marka-prostego-chlopaka-z-dolnego-miasta-czesc-iv/) - Część 1, Część 2, Część 3 Dom z gankiem na ulicy Śluza 1 - Mój dom Mój dom od urodzenia, czyli od 1955 roku, na ulicy Śluza 1, to dom który na pierwszej fotografii wg stanu z 2008 roku ma numer Kieturakisa 10. Widoczna pierzeja ma dziwny, schodkowy kształt dachów. Widać wyraźnie że miała tu - [Wspomnienia Marka, prostego chłopaka z Dolnego Miasta. Część V](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wspomnienia-marka-prostego-chlopaka-z-dolnego-miasta-czesc-v/) - Część 1, Część 2, Część 3, Część 4 Idzie zima, rób zapasy! Czy macie wystarczające zapasy na zimę ? Czy jesteście do zimy przygotowani ? Pytania te dziś brzmią nieco dziwnie, ale jeszcze niedawno były wskazaniem podstawowych i koniecznych powinności, które należało wykonywać już z końcem lata, by w spokoju i dostatku dotrwać do wiosny. - [Wspomnienia Marka, prostego chłopaka z Dolnego Miasta. Część VI](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wspomnienia-marka-prostego-chlopaka-z-dolnego-miasta-czesc-vi/) - Część 1, Część 2, Część 3, Część 4, Część 5 Choinki czas! Okres przedświąteczny Bożego Narodzenia to zawsze jest i był okres szczególny. Rozpoczyna go Adwent, czas radosnego oczekiwania, a jak Adwent to i roraty, na które w latach mojego dzieciństwa lat sześćdziesiątych chodziło się dość licznie, z obowiązkowym lampionem. Lampiony wykonywane samodzielnie były efektem - [Wspomnienia Marka, prostego chłopaka z Dolnego Miasta. Część VII](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wspomnienia-marka-prostego-chlopaka-z-dolnego-miasta-czesc-vii/) - Część 1, Część 2, Część 3, Część 4, Część 5, Część 6 Ile te lipy mają lat?... czyli o ogródkach przydomowych na ulicy Śluza Spacerując ostatnio z Barrym, zwróciłem uwagę na „nasze”, niedawno równo przycięte, lipy. Zrobiłem fotkę, bo zadałem sobie pytanie: ile lat mogą mieć te drzewa? Wróciły wspomnienia, więc przejrzałem swój rodzinny album. - [Wspomnienia Marka, prostego chłopaka z Dolnego Miasta. Część VIII](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wspomnienia-marka-prostego-chlopaka-z-dolnego-miasta-czesc-viii/) - Część 1, Część 2, Część 3, Część 4, Część 5, Część 6, Część 7 Nasza pierwsza działka... Jak sięgam pamięcią, większość naszych sąsiadów z Dolnego Miasta miała ogródki działkowe lub choćby niewielkie ogródki warzywne. Było to oznaką zakorzenienia w nowym dla większości mieście, a także dla osób pochodzących ze wsi kontynuacja ich dotychczasowego stylu życia. - [Wspomnienia Marka, prostego chłopaka z Dolnego Miasta. Część IX](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wspomnienia-marka-prostego-chlopaka-z-dolnego-miasta-czesc-ix/) - Część 1, Część 2, Część 3, Część 4, Część 5, Część 6, Część 7, Część 8 Tajemnice ogródków warzywnych na Bastionie Wyskok Obszar bastionu Wyskok pomiędzy ulicami redutowymi a Opływem Motławy, jeszcze w ubiegłym wieku, był moim zdaniem największym jednolitym „areałem warzywnym” na Dolnym Mieście. Teren podzielony na kilkadziesiąt ogródków, służył wielu mieszkańcom przyległych ulic. - [Czy znacie Basztę Białą od wewnątrz?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/czy-znacie-baszte-biala-od-wewnatrz/) - Gdy na początku lat osiemdziesiątych, w 1983 roku, zapisywałem się do Klubu Wysokogórskiego Trójmiasto, klub korzystał jeszcze z gościnności PTTK w kamienicy na Długiej. Jednak już wtedy dysponował prawami do ulokowania swojej siedziby w średniowiecznej Baszcie Białej na Starym Przedmieściu. Biała Baszta była wtedy wypaloną od wewnątrz ceglaną „rurą”, wymagającą kapitalnego remontu z odtworzeniem układu - [Wspomnienia Marka, prostego chłopaka z Dolnego Miasta. Część XI](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wspomnienia-marka-prostego-chlopaka-z-dolnego-miasta-czesc-xi/) - Część 1, Część 2, Część 3, Część 4, Część 5, Część 6, Część 7, Część 8, Część 9, Część 10 Dzień dobry dziadku! Dzień dobry kwiatku! Opowiadacze prowadzili ostatnio dyskusję o ludziach, którzy mieszkali na ulicy Reduta Wyskok. Brałem udział w tej dyskusji, a przedtem jako Marek Prosty Chłopak z Dolnego Miasta również prezentowałem swoje - [Wspomnienia Marka, prostego chłopaka z Dolnego Miasta. Część X](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wspomnienia-marka-prostego-chlopaka-z-dolnego-miasta-czesc-x/) - Część 1, Część 2, Część 3, Część 4, Część 5, Część 6, Część 7, Część 8, Część 9 Strażacy z Reduty Wyskok na Dolnym Mieście Wielu chłopców marzyło lub marzy o tym, by być strażakiem. Ja niemal od urodzenia miałem tę możliwość, że kiedy tylko miałem ochotę, mogłem oglądać i podziwiać ich pracę. Te dwa - [Ołtarz – grota skalna podczas Bożego Ciała w 1963 roku](https://www.opowiadaczehistorii.pl/oltarz-grota-skalna-podczas-bozego-ciala-w-1963-roku/) - Boże Ciało dla tworzących naszą parafię NPNMP dzielnic: Dolnego Miasta i Olszynki to wielkie święto o wymiarze nie tylko religijnym. Jest to również chyba najliczniejsze w roku wspólne spotkanie mieszkańców obu dzielnic, pogłębiające wspólne więzi i znajomości wyniesione ze szkoły, pracy na działkach, wizyt u producentów kwiatów i warzyw, spacerów wśród pól i łąk... Nie - [Wspomnienia Marka, prostego chłopaka z Dolnego Miasta. Część XII](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wspomnienia-marka-prostego-chlopaka-z-dolnego-miasta-czesc-xii/) - Część 1, Część 2, Część 3, Część 4, Część 5, Część 6, Część 7, Część 8, Część 9, Część 10, Część 11 Moja „nieistniejąca-istniejąca ulica”, Śluza-Kieturakisa. Jeszcze do początku lat siedemdziesiątych, moja ulica pomiędzy Redutą Wyskok a ulicą Łąkową nazywała się Śluza, tak jak jej przedłużenie aż do Nowej Motławy. Fotografia pierwsza stanowiąca wstęp do - [Moje refleksje na dziesięciolecie Opowiadaczy Historii](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moje-refleksje-na-dziesieciolecie-opowiadaczy-historii/) - Dobrze się stało że Opowiadacze Historii wyzwolili energię która pozwoliła ocalić od zapomnienia tyle rzeczy materialnych i niematerialnych! - [Wspomnienia Marka, prostego chłopaka z Dolnego Miasta. Część XIII](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wspomnienia-marka-prostego-chlopaka-z-dolnego-miasta-czesc-xiii/) - Marek Bumblis wspomina szpital po sąsiedzku. - [Herbapol pachniał](https://www.opowiadaczehistorii.pl/herbapol-pachnial/) - Herbapol pachniał! Powietrze wokół nasączone było wonią ziół. W latach 50–tych, kiedy nie żyło się zbyt dostatnio, moja mama zbierała nad fosą miejską podbiał i suszyła go na rozłożonych na podłodze gazetach. Kiedy dobrze zioła wyschły, zanosiła do Herbapolu na sprzedaż. W ten sposób zdobywała dodatkowe dochody na zakup butów dla dzieci. Będąc kilkunastoletnią dziewczynką - [Nasze „Małe Podwórko”](https://www.opowiadaczehistorii.pl/nasze-male-podworko/) - Mamo… mogę na „Małe”?!!! – darłam się wniebogłosy każdego popołudnia, kiedy znudziła mi się zabawa przed kamienicą na Polnej. Na tę stronę wychodziły trzy okna naszego mieszkania i mama mnie zawsze widziała, kiedy bawiłam się z koleżankami. Zanim dostałam pozwolenie na przejście na drugą stronę budynku, mama spuszczała mi na sznurku kanapkę zapakowaną w szarą, - [Małe królestwo](https://www.opowiadaczehistorii.pl/male-krolestwo/) - Budynek Centrum Kształcenia Ustawicznego Mechaników i Elektryków zwany CKUMiE z ulicy Augustyńskiego 1 ma swoja historię. Ale i historia mojej rodziny się w nią wplata. Mój teść, Michał Morze, będąc młodzieńcem, tuż po wojnie, przyjechał z Podlasia do Gdańska, aby podjąć studia na Wydziale Architektury Politechniki Gdańskiej. Przybył z drewnianą walizeczką do zrujnowanego miasta. Ponieważ - [Skup butelek](https://www.opowiadaczehistorii.pl/skup-butelek/) - Dagomę - pospolicie zwaną octownią - czuć było wszędzie. Produkcja octu na Toruńskiej szła pełną parą. Na półkach sklepowych ocet był zawsze. W latach 70. 80. brakowało wszystkiego: cukru, mięsa, masła. Ale ocet był. Tuż przy octowni, w przybudówce był skup butelek. Wszystkie dzieciaki z Dolnego Miasta biegały tam z pełnymi siatkami. Pani, która obsługiwała - [Wózkowy tryptyk](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wozkowy-tryptyk/) - Sięgnęłam do mojego albumu ze zdjęciami. Najpierw zobaczyłam pierwsze zdjęcie, potem ujrzałam drugie, a na końcu znalazłam trzecie. I zaczęłam się zastanawiać - które z nich wybrać na stronę. Ale po krótkim namyśle podjęłam decyzję - wybiorę wszystkie trzy. I tak powstał ten mój rodzinny, wózkowy tryptyk. Dziecko w głębokim wózku z okienkiem to mój - [Dzieciarnia z Polnej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dzieciarnia-z-polnej/) - Tajemniczy fotograf uwiecznił wielkie wydarzenie na ulicy Polnej. To był rok mniej więcej 1955 – 1956. Gromada dzieci ustawiła się do zdjęcia. Są zadowolone, bo ich tatusiowie zorganizowali wywrotkę piasku do piaskownicy „na placu”. Ojcowie szuflują z wielkim zapałem. Jest wśród nich pan Roman Wesołowski z Wierzbowej, pan Wiśniewski z Wierzbowej 4, pan Winiarek z - [„Nie chcę być ruskim generałem” - spotkanie ze Stefanem Wyszyńskim](https://www.opowiadaczehistorii.pl/nie-chce-byc-ruskim-generalem-spotkanie-ze-stefanem-wyszynskim/) - Był październik 1980 roku. Jestem studentką Uniwersytetu Gdańskiego. Jedziemy autokarem na objazd naukowy po Polsce. Szlak wiedzie przez Mazury, Puszczę Białowieską, Lubelszczyznę, Bieszczady, Małopolskę, Wielkopolskę. Palimy legalne ognisko w Puszczy Białowieskiej, odwiedzamy urokliwe miejsca, poznajemy historię naszego kraju, zaglądamy do starych kościołów. Wszędzie jesteśmy witani z entuzjazmem, ponieważ autokar okleiliśmy hasłami, plakatami Solidarności. Rejestracja gdańska - [Zajezdnia i tramwaje, a w tle...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zajezdnia-i-tramwaje-a-w-tle/) - Przed moimi oknami, na Polnej 1, jest niewielki zielony plac. Porośnięty trawą i lipami, które szczęśliwie przetrwały podpalanie i zrywanie kory. Z kilkoma ławeczkami - no prawie jak w parku... Z ogromna przyjemnością przyglądam się zdjęciu, które wpadło mi w ręce. Na tym placu, przed wojną, stała piękna kamienica. Niestety nie przetrwała działań wojennych. Tuż - [Kawka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kawka/) - Czarna, cappuccino, czy latte? Taki dylemat ma każdy kto zamawia kawę. A jak jest w przyrodzie? Okazuje się, że dominuje czarna, a w zasadzie macchiato. Ta „kropla mleka”, to lekkie rozjaśnienie boku głowy, szyi i karku. Poza tym kawki są czarne. To co wyróżnia się na ciemnym tle, to piękna błękitna tęczówka oka. Najjaśniejszy punkt - [Mleczarnia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mleczarnia/) - Przy ulicy Toruńskiej nr 23 był sklep. Odkąd pamiętam, a teraz mam tzw. pamięć retrospektywną, była tam mleczarnia. Chodziłam tam z mamą lub babcią po zakupy. Masło w pergaminie z czerwoną krową, śmietana w szklanej brązowej butelce ze złotym kapslem z grubej folii, mleko w litrowych szklanych butelkach (kupowane tylko wtedy gdy zabrakło, ponieważ codziennie - [Widok z okna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/widok-z-okna/) - Kiedyś już wspominałam, że mieszkam na Dolnym Mieście od urodzenia. Przez okno w moim mieszkaniu wyglądam ponad pół wieku. Krajobraz zmienił się na przestrzeni lat… Dawno temu, kiedy chodziłam do Szkoły Podstawowej nr 3 (już nie istnieje…) z mojego okna widać było boisko szkolne. Na placu przed domem stał kiosk spożywczy państwa Lewandowskich. Pisałam już - [Dzień Dziecka - kolejne wspomnienie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dzien-dziecka-kolejne-wspomnienie/) - Znowu nadszedł taki dzień, który budzi wspomnienia. Pamiętam, jak czekało się na to święto, nasze dziecięce święto. W szkole był dniem wolnym. Organizowano wycieczki, festyny… Taki jak np. w naszym ogródku Jordanowskim, o którym już kiedyś pisałam. Czekało się na prezenty od rodziców, babć i dziadków… Czasami chodziło się po upragnione prezenty z mamą i - [Gdańsk 5 maja 1951 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/gdansk-5-maja-1951-r/) - Tym razem złamię zasadę. Zawsze opisywane było jedno zdjęcie, ale dzisiaj opiszę dwa. Pochodzą z tego samego spaceru i dają pełniejszy obraz tła… Na odwrocie pierwszego zdjęcia widnieje napis: Gdańsk 5 maja 1951 r. Na drewnianym płocie posadzono dziewczynkę. Obok stoi pani w jesionce z futrzanym kołnierzem. Ładnie się uśmiecha. Dziewczynka ma na głowie śmieszną - [Zaduszki II](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zaduszki-ii/) - Czas. Jesteśmy od niego zależni. Nie można go ani cofnąć, ani zatrzymać, ani popchnąć. Jest nieubłagany. Kiedy jesteśmy dziećmi - chcielibyśmy, żeby płynął szybciej, chcemy być dorośli, chcemy o sobie decydować, chodzić do kina na filmy dla dorosłych, chodzić na randki, wracać późno do domu i w ogóle robić to na co mamy ochotę, Kiedy - [Albumy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/albumy/) - Zapewniam Was, że każdy je ma. Chociaż jeden. Rodzinny album. Ja jestem w tej szczęśliwej sytuacji, że mam ich wiele. Ostatnio oprowadzałam po Dolnym Mieście (a właściwie po maleńkiej części naszej dzielnicy) międzynarodową grupę młodzieży. Białoruś, Litwa, Rosja i Ukraina. Na pożegnanie powiedziałam im, żeby po powrocie do swoich domów sięgnęli po swoje rodzinne zdjęcia - [Simon Anker](https://www.opowiadaczehistorii.pl/simon-anker/) - Na nazwisko Anker po raz pierwszy natknęłam się w maju 2012 roku na wykładzie, który odbył się w Królewskiej Fabryce Karabinów. Tematem tamtego spotkania byli dawni mieszkańcy Dolnego Miasta. Na podstawie adresów niektórych członków naszej nieformalnej wtedy grupy Opowiadaczy Historii, przedstawiono spis lokatorów z okresu międzywojennego. Okazało się wówczas, że właścicielem dwóch kamienic na ul. - [Jesienne wspomnienia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jesienne-wspomnienia/) - Gdy nadchodzi jesień - co roku wraz z nią wracają wspomnienia z dzieciństwa. Spacery alejami, ulicami, nad opływem Motławy… wszędzie tam, gdzie rosły kasztanowce i dęby. Co niedziela z samego rana, kiedy wszyscy byli w domu, wyruszaliśmy na spacer po Dolnym Mieście zbierać kasztany i żołędzie. Jedynie babcia zostawała w domu, aby przygotować obiad dla - [FOSA 2019](https://www.opowiadaczehistorii.pl/fosa-2019/) - Jeszcze niedawno Dolne Miasto było dzielnicą zapomnianą, starzejącą się. Ludzie tutaj mieszkający borykali się z różnymi problemami. Kiedy na Starym Przedmieściu, 10 lat temu, na ulicy Toruńskiej powstał punkt pomocy rodzinie, tylko nieliczni na Dolnym wiedzieli o tym… Mieści się tam KIS czyli Klub Integracji Społecznej, którego celem jest udzielanie indywidualnym osobom i członkom ich - [Mały krok człowieka…](https://www.opowiadaczehistorii.pl/maly-krok-czlowieka/) - 50 lat. Kiedy to przeleciało? Pamiętam to jakby to było wczoraj. Mieliśmy mały telewizor Belweder. Cała rodzina zasiadła przed nim w letni ciepły wieczór 20 lipca 1969 roku. Były wakacje, okazja podniosła, więc rodzice pozwolili nam wyjątkowo długo oglądać telewizję. Oczekiwanie na odłączenie się lądownika i tę chwilę, kiedy astronauta stanie na srebrnym globie urozmaicaliśmy - [Był sobie chlebek](https://www.opowiadaczehistorii.pl/byl-sobie-chlebek/) - 3 lipca 2019 roku Opowiadacze zorganizowali nietypowy spacer. Napisał o nim szerzej Jacek Górski, ilustrując zdjęciami wykonanymi przez naszego kolegę Łukasza Kołodzieja. Ja krótko napiszę o zwieńczeniu tego spaceru. A zdecydowanie jest o czym pisać. Jest pewne miejsce w okolicach Bramy Nizinnej, które znane jest z wyjątkowego smaku i zapachu… Piekarnia Majchrowskiego. Spotkanie z Panem - [Podwórko Sąsiedzkiej Energii – prawie finał](https://www.opowiadaczehistorii.pl/podworko-sasiedzkiej-energii-prawie-final/) - Czwartek 22 października był bardzo pracowitym dniem. Na podwórko w kwartale ulic Dobra, Zielona, Przyokopowa i Toruńska wjechała ekipa uśmiechniętych młodych ludzi z ogromną ilością sadzonek roślin. Była to ekipa Gdańskich Wód, która z pomocą mieszkańców zabrała się ochoczo do tworzenia ogrodów deszczowych. Cała idea takich miejsc opisana została w jednym z numerów lokalnego ISE - [Młynek](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mlynek/) - Powstało już kilka wspomnień na temat kawy, ceremonii picia i parzenia, a także młynków, przy pomocy których z ziaren uzyskiwało postać do przygotowania aromatycznego napoju. Nie lubiłam nigdy ani kremów, ani tortów, cukierków i innych produktów o smaku kawy. Natomiast od najmłodszych lat urzekł mnie jej aromat. Moi rodzice, namiętni miłośnicy owego egzotycznego napoju, spożywali - [Dzbanek](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dzbanek/) - W temacie kawy ukazało się w ostatnim czasie kilka artykułów. Było o samej kawie, o niepełnosprawnym młynku, o starych młynkach i o całej kolekcji. Ostatnio było o filiżankach do kawy (nota bene mam też ich kilka, o różnej wielkości i z różnymi historiami). Został chyba ostatni ważny element całej ceremonii parzenia. To dzbanek do kawy. - [Na łyżwy na stadion](https://www.opowiadaczehistorii.pl/na-lyzwy-na-stadion/) - Tak właściwie to temat okolic stadionu żużlowego można przypisać do dwóch pór roku: lata i zimy. Oczywiście nie mówię tutaj o sezonie sportu żużlowego, ale o dziecięcych wspomnieniach. A są nimi - letnie kąpiele w basenach i kąpielisku pod skocznią oraz zimowe szaleństwa na lodowisku. I tak się szczęśliwie złożyło, że mamy nareszcie zimę, za - [Maciek](https://www.opowiadaczehistorii.pl/maciek/) - Macieja trudno było nie zauważyć. Charakterystyczna czupryna, przewieszona przez ramię torba fotograficzna, aparat w ręku. Był zawsze tam, gdzie działo się coś ważnego, wyjątkowego. Znałam go od lat, ale nie osobiście. Bo któż go nie znał lub nie kojarzył. Chyba w Gdańsku nikogo takiego nie było… Osobiście poznałam go na pierwszym spotkaniu Opowiadaczy w Łaźni. - [Gry](https://www.opowiadaczehistorii.pl/gry/) - Dawno, dawno temu, nie za górami i nie za lasami, ale tutaj na Dolnym Mieście (jestem pewna, że nie tylko tutaj…) nie było internetu, a telewizja miała jeden program i była tylko w nielicznych domostwach… Wiem, brzmi to archaicznie i wręcz strasznie. Wieczory jesienno - zimowo - wiosenne były długie, ale to były dziwne czasy, - [Nie ma Eli!!!](https://www.opowiadaczehistorii.pl/nie-ma-eli/) - Powitałam ten świat 3 sierpnia. Moja mama wspominała, ze była to upalna niedziela, godzina 14:20 (w porze niedzielnego obiadu…). Byłam maciupeńkim noworodkiem, bo nawet nie miałam 50 cm. Wtedy wypisywali ze szpitala nie po 3 dniach tylko trzymali mamy z maluchami dłużej. Kiedy pojawiłam się w domu, okazało się, że mój tata zdobył tylko wózek - [Fartuszek](https://www.opowiadaczehistorii.pl/fartuszek/) - Sam fakt, że dostanę fartuszek do pierwszej klasy był już wydarzeniem, który nie pozwolił mi zmrużyć oka. Babcia Klara, która szyła mnie i mojej siostrze sukienki, bluzeczki, a mamie i znajomym spódnice, żakiety i płaszcze, uszyła także mój pierwszy fartuszek. Nie wyróżniał się niczym szczególnym. Udogodnieniem dla mojej mamy były przyszyte guziczki, co ułatwiało codzienną - [Coś małego i czarnego](https://www.opowiadaczehistorii.pl/cos-malego-i-czarnego/) - Opowiem Wam taką historię. Miałam kota, który zachowywał się jak pies. Witał wszystkich przy drzwiach, ocierając się o nogi i głośno mrucząc. Pewnego razu wróciłam do domu ok. 23. Było to kilkanaście lat temu. Był ciepły letni wieczór. Okna pootwierane - jak to latem. Weszłam do mieszkania, ale kot tym razem nie przywitał mnie przy - [Dwa dęby](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dwa-deby/) - W podwórzu ul. Dolnej (dawniej zwanej m.in. Strandgasse) na Dolnym Mieście rosną okazałe dwa dęby. Mają już około 120 lat każdy. Rosną sobie obok siebie, rozmawiają ze sobą i opowiadają o czasach, kiedy to pewien cieśla, a potem mistrz budowlany Ferdinand Rzekonski właściciel domu na Strandgasse 7, a mieszkający nieopodal na Łąkowej (Weidengasse) 11 doczekał - [Gdy nadchodzi zimy czas](https://www.opowiadaczehistorii.pl/gdy-nadchodzi-zimy-czas/) - Dolne Miasto nam pięknieje Dużo się tu teraz dzieje. Odkrywamy je od nowa Przez mieszkańców dawnych słowa. Te wspomnienia mam w pamięci, Kiedy byłam wciąż dziecięciem. Gdy nadchodzi zimny czas Zawsze wraca wspomnień czar... Kiedyś były zimy srogie, Kto nie wierzy, ten się dowie Na Bastiony się chodziło i na sankach się jeździło. Śniegu po - [Chruściki Babci Klary](https://www.opowiadaczehistorii.pl/chrusciki-babci-klary/) - Macie swoje smaki dzieciństwa? Bo ja mam. Jest ich wiele, bo moja babcia była doskonałą kucharką, która gotowała nie tylko smakowite dania obiadowe, ale też piekła genialne ciasta, robiła fantastyczne kremy do tortów i robiła nieziemskie faworki… Jeszcze do niedawna miałam pewien przepis pisany ręką babci, ale kartka była już tak usmykotana, że przepisałam go - [Dzbanuszek](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dzbanuszek/) - Zaczęło się od wyprzedaży. Wyprzedaży przedmiotów z mieszkania przy ul. Śluza 2. Mieszkania w pięknej, ale strasznie zaniedbanej kamienicy. Wyprzedaż miała miejsce z powodu przeprowadzki pana Janeczka do nowego mieszkania. Pewnej niedzieli odwiedziliśmy wspomniane mieszkanie i pośród przedmiotów codziennego użytku, na półeczce stał ten dzbanuszek. Nie zbieram ceramiki z Bolesławca, ale po krótkiej rozmowie z - [21 wschodów na 2021 rok](https://www.opowiadaczehistorii.pl/21-wschodow-na-2021-rok/) - Mój tato Henryk, w czasach kiedy byłam dzieckiem prawie nie rozstawał się z aparatem fotograficznym. Był to czas fotografii czarno-białej i analogowej. Trzeba było dobrze „ustawić” rodzinkę, bądź zaplanować ujęcie, by nie było strat klatek na kliszy. A i tak znajduję w negatywach mnóstwo nieudanych, poruszonych zdjęć. Potem, w dorosłym życiu pojawił się pewien chłopak - [Moje 10 lat w Opowiadaczach](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moje-10-lat-w-opowiadaczach/) - Mam w tym roku taką małą rocznicę. 10 lat w Opowiadaczach. Wtedy też był weekend – niedziela 8 maja. To był dla mnie trudny czas. Opiekowałam się chorą teściową i każdą wolną chwilkę jej właśnie poświęcałam. Do pracy wstawałam o 4:50, przed 6 wychodziłam z domu i jechałam najpierw autobusem, potem przesiadałam się do kolejki - [Kameralna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kameralna/) - Nie od zawsze to miejsce nosiło taką nazwę. Ale już przed wojną (do mniej więcej 1935 roku) w tym samym miejscu też działała restauracja. Prowadził ją najpierw Franz, a później Clara Hohmann. Restauracja nosiła dumną nazwę Niederstädtischer Ratskeller i mieściła się na początku XX wieku na ówczesnej Weidengasse 40 - w kamienicy której wraz z - [Dzbanuszek z Unimoru](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dzbanuszek-z-unimoru/) - Dzbanuszek wykonano z porcelany. Może służyć do rozlewania mleka do kawy w filiżankach, polewania zimnych nóżek octem albo przykrywania placków ziemniaczanych kołderką ze słodkiej śmietanki. - [Apteka na ulicy Toruńskiej 11](https://www.opowiadaczehistorii.pl/apteka-na-ulicy-torunskiej-11/) - U zbiegu ulic Dobrej (Abegg-Gasse) i Toruńskiej (Thornscherweg) pod nr 11 od 1895 r. swoją aptekę prowadził Hermann Knochenhauer (dokładnie ten sam, który w 1919 był przewodniczącym związku aptekarzy Gdańska i okolic). Apteka nosiła nazwę Zum Schwan, czyli po polsku Apteka pod Łabędziem. Kiedy właścicielowi zmarło się w 1934 r., jego obowiązki przejął Heinz Knochenhauer - [Jordanek](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jordanek/) - Każdy z nas ma takie miejsca z dzieciństwa, do których chętnie wraca we wspomnieniach. Ja mam ich wiele. Jordanek. Placyk położony przy ul. Toruńskiej i Kamiennej Grobli, z huśtawkami, karuzelą, rusztowaniem do wspinaczki , piaskownicą i deskami na których grała orkiestra wojskowa przy okazji np. Dnia Dziecka. Konkursy i zabawy połączone z nagrodami i świetną - [Toruńska](https://www.opowiadaczehistorii.pl/torunska/) - Urodziłam się tutaj i mieszkam… mieszkam długo, bardzo długo. Całe moje życie wiodę na Toruńskiej. Ulica się zmieniała tak jak i ludzie mieszkający tutaj. Wzdłuż ulicy biegły tory tramwajowe, o które rozcięłam sobie kolano śpiesząc się do domu na obiad, bo Mama wołała odrywając mnie od przedniej zabawy w Jordanku. Zniknęły… ciekawe nawet nie pamiętam - [Dźwięki Dolnego Miasta](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dzwieki-dolnego-miasta/) - Właśnie wróciłam z niedzielnego spaceru, jeszcze majowego. Po Dolnym Mieście. Usiadłam sobie na ławeczce na Bastionie i wsłuchiwałam się w odgłosy wiosny. Ptaki śpiewały przekrzykując się i nawołując się wzajemnie. Ale koncert żabich rechotów przebił wszystko. Siedząc tam uświadomiłam sobie, że Dolne Miasto jeszcze nie tak dawno było przepełnione dźwiękami. Mieszkam w takim miejscu, w - [Za czym kolejka ta stoi...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/za-czym-kolejka-ta-stoi/) - Rok 1980. Trudny rok, zapowiadający ogromne zmiany w naszym życiu. Społeczne i ekonomiczne. W sklepach zaczyna brakować niektórych artykułów. Jako pierwsi zaczęli cierpieć kawosze i palacze. Moja Mama należała do jednych i do drugich. Jednak jak bez kawy mogłaby sobie jakoś poradzić, to bez papierosów absolutnie nie… Hasło rzucone na dzielnicy, że mają dowieźć do - [Wierzbowa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wierzbowa/) - Jest taka niezbyt długa uliczka na Dolnym Mieście. Uliczka cicha i spokojna, i gdyby nie samochody zaparkowane przy krawężnikach i wisząca antena satelitarna, można by pomyśleć, że czas się tutaj zatrzymał. Tak naprawdę nie jest bardzo znana, ani nie jest jakimś strategicznym i znaczącym miejscem, ale historia jej nazwy jest dość znacząca, ponieważ w języku - [Pamięć](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pamiec/) - Pamięć ma różne oblicza. Jest zła, dobra, toksyczna i nostalgiczna. Wczoraj wydarzyło się coś niebywałego. W dzielnicy zapomnianej pojawiło się kilka zdjęć wyjętych z rodzinnych albumów i pamięć o miejscach i ludziach powróciła ze zdwojoną siłą. Ale to była ta dobra… Przez placyk na ulicy Zielonej, przy porozwieszanych niczym pranie na sznurku zdjęciach przewinęło się - [Mozaika](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mozaika/) - Była sobie szkoła. A właściwie dwie… obok siebie. Jak to na dawne czasy przystało (czyli na początek XX w) - osobno dla chłopców i osobno dla dziewcząt. Dla upamiętnienia takiej historycznej chwili dla Niederstadt jak wybudowanie dwóch szkół w 1901 roku powstała mozaika… przed wejściem do jednej z nich. Być może była także i przed - [Warzywniak Lewandowskich](https://www.opowiadaczehistorii.pl/warzywniak-lewandowskich/) - U zbiegu ulic Toruńskiej i Jałmużniczej, w latach 50-tych i 60 tych stała sobie ku uciesze dziatwy i starszych mieszkańców pewna budka. Z dachu owej budki często poszczekiwało poczciwe psisko. Na pierwszym zdjęciu widać aktualne ujęcie tego zbiegu ulic. W tym maleńkim sklepiku każdy mógł znaleźć coś dla siebie: oranżadę kolorową w butelkach zamykanych na - [Kręcona](https://www.opowiadaczehistorii.pl/krecona/) - Każdy z nas ma swoje wspomnienia z dzieciństwa. I dobre i złe. Ja chyba jestem dzieckiem szczęścia, bo mam prawie same dobre. Poza małymi smuteczkami (patrząc z dzisiejszej perspektywy) typu obrażona koleżanka lub dwie… eh. Zabawy tradycyjne jak na ówczesne czasy (wspominałam o części przy okazji pisania o Jordanku), ale opowiem o ogromnej górze, którą - [Trójka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/trojka/) - Nie pamiętam mojego pierwszego dnia. Zresztą co się dziwić było to 50 lat temu. A dokładniej 50 lat 1 miesiąc i 9 dni. Stary budynek szkoły nr 3, którą kilka lat wcześniej ukończyła moja siostra Krysia, pełen zakamarków, starych mozaikowych posadzek, drewnianych podłóg w klasach, ławek starych i drewnianych z blatem pod kątem i połączonych - [Zaduszki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zaduszki/) - Jesień, chociaż w początkowej fazie kolorowa, piękna, mająca charakterystyczne zapachy opadłych z drzew liści, wilgoci, dymu z kominów zawsze wprawia mnie w zadumę. Kojarzy mi się z przemijaniem, nieuchronnością. Mijamy na ulicy ludzi mieszkających w okolicy, których znamy z widzenia lub osobiście. Aż w którymś momencie uświadamiamy sobie, że dawno ich nie widzieliśmy i zastanawiamy - [Cztery pory roku - zima](https://www.opowiadaczehistorii.pl/cztery-pory-roku-zima/) - I znowu posłużę się powiedzonkiem starszego pokolenia, takim jakiego używała moja Babcia i moja Mama: za moich czasów to… Należę już do starszej młodzieży jak mawia Danka, nasza koleżanka opowiadaczowa. Ale za moich czasów rzeczywiście zimy były inne. Mroźniejsze, bardziej śnieżne. Telewizor miało co któreś gospodarstwo domowe, komputerów nie było i czas nie przypominał kamfory… - [Ostatni taki dom](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ostatni-taki-dom/) - Stoję na przystanku tramwajowym „przy koszarach” - jak to kiedyś się mówiło, a mój wzrok przykuwa kamienica. Mijamy codziennie budynki, skwery, sklepy i nie zastanawiamy się nad zmianami zachodzącymi wokół nas. Teraz czekając na tramwaj, by pojechać „do miasta” mogę poobserwować coś, co jest takie normalne, a wręcz pospolite dla krajobrazu ulicy. Ostatni dom przy - [Rynek](https://www.opowiadaczehistorii.pl/rynek/) - Dzień wolny od pracy. Poniedziałek. Niedługo Wielkanoc i czas pomyśleć o przygotowaniach. Postanowiłam się oderwać od prozaicznych zajęć domowych typu sprzątanie, pranie i tym podobne i wyruszyć na rynek. Dawno tam nie byłam. Może dostanę coś ciekawego na starociach… Upoluję jakiś drobiazg stareńki i wyjątkowy... Kupię jaja od szczęśliwych kur… I tak idąc przypomniał mi - [Pierwszy dzień](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pierwszy-dzien/) - Pamiętam... Może niektóre fakty jak przez mgłę, ale trochę pamiętam. Pamiętam ten głodek w żołądku, chyba z emocji. Granatowy fartuszek z białym wykrochmalonym kołnierzykiem. Kokardy we włosach, tornister na plecach, na rękawie dumnie przyszyta tarcza z napisem Szkoła Podstawowa nr 3 w Gdańsku. Na plecach tornister z jasnobeżowej świńskiej skóry. W środku zeszyty poobkładane w - [Noc na Dolnym](https://www.opowiadaczehistorii.pl/noc-na-dolnym/) - Kiedy byłam dzieckiem, bałam się zmroku. W moim pokoju paliła się mała lampa dopóki nie zasnęłam, a czasem i całą noc. Dolne Miasto cieszyło się złą sławą. Ale i nas straszono innymi dzielnicami mówiąc o nich „Dzielnice latających noży”. I tak to się ciągnęło latami. Mieszkańcy Oruni, Biskupiej Górki, Nowego Portu, Letnicy i Wrzeszcza bali - [Narracje 2011](https://www.opowiadaczehistorii.pl/narracje-2011/) - To był dla mnie bardzo znaczący rok. Właśnie wtedy zaczęła się dla mnie przygoda z późniejszymi Opowiadaczami Historii. Spotkania z ciekawymi ludźmi, wymiana własnych wspomnień, zdjęcia pochodzące z naszych albumów jako zaczątek wielkiej późniejszej kolekcji. Na kilku z nich mała dziewczynka w misiowym białym płaszczyku z mamą, tatą, siostrą, babcią i ciocią. W tle budynki, - [Fabryka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/fabryka/) - Na ten niezbyt okazały budynek mówiliśmy „fabryka”. Jordanek przylegający do niego był dla nas przysłowiowym chlebem powszednim. Codzienne zabawy czy to lato czy zima… Okna zasłonięte metalową siatką były skutecznie zabezpieczone przed piłką kopaną przez chłopców . Jedna część fabryki była przeznaczona na składnicę książek, inna na skup makulatury i butelek. Do składu makulatury nosiło - [Kurce, jus był?...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kurce-jus-byl/) - Baczność, święta idą. Było już o śledziach i ubieraniu choinki. To ja też powspominam o przygotowaniach. Będą to wspomnienia zdecydowanie wcześniejsze, jako że i ja bardziej wiekowa jestem niż nasze Opowiadaczowe rodzeństwo astralne (czyli Danka i Jacek - z tego samego dnia, miesiąca i roku ;-) ). Zatem jako zaczęłam. Za moich czasów choinkę rzeczywiście - [Ślizgawka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/slizgawka/) - Tak mnie jakoś natchnęło… Zobaczyłam dzisiaj na FB kilka zdjęć ze ślizgawek i przypomniało mi się lodowisko na Elbląskiej. Stadion żużlowy, normalnie w sezonie służył do zawodów sportowych, a zimą na tor żużlowy i kawałeczek płyty wylewana była woda, która po zamarznięciu (a w owych czasach o mróz nie było trudno, szczególnie zimą), zamieniała się - [Zdjęcie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zdjecie/) - Życie nas zaskakuje na każdym kroku. Kiedy nasza działalność opowiadaczowa się zaczynała, jeszcze jako grupa nieformalna, grupa zapaleńców i pozytywnie zakręconych pasjonatów, wertujących swoje albumy tam i z powrotem, wszyscy dookoła mówili, żeby nie liczyć na jakieś super zdjęcia z Dolnego Miasta… Z upływem lat nie potwierdziła się ta opinia. Ciągle wypływają perełeczki. Ostatnio w - [Kot](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kot/) - Tę historię już wielu słyszało. Ale Dzień kota mnie natchnął, i pomyślałam, że może napiszę parę słów, aby poznało ją więcej osób. Nie pamiętam jaki to był miesiąc, ale była ciepła letnia noc. Pierwsza połowa lat 60. Wracałam z moimi rodzicami i moją siostrą Krysią z wizyty u mojej chrzestnej. Mieszkała przy ulicy Traugutta, a - [Piec](https://www.opowiadaczehistorii.pl/piec/) - Moje skojarzenie z piecem - to mój dom rodzinny, położony przy ulicy Łąkowej na Dolnym Mieście w Gdańsku. Piec, gdy jest ciepły, to wiadomo, że w domu jest ktoś, kto napalił i też się cieszy z ciepła domowego ogniska - cokolwiek to znaczy. W naszej kamienicy było 11 mieszkań i 11 pieców, lecz w niektórych - [Cztery pory roku - Wiosna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/cztery-pory-roku-wiosna/) - Czasami choroba ma swoje dobre strony. Mamy czas na zatrzymanie się, zwolnienie pędu dnia powszedniego i na … wspomnienia. Trochę z nudów, trochę z chęci uporządkowania (a na to nigdy nie mamy czasu, chyba że jesteśmy na emeryturze) przeglądałam swoje albumy i pliki zeskanowanych już wcześniej zdjęć. Zaglądając na FB stwierdziłam, że znajomi wrzucają już - [Dzisiaj będzie inaczej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dzisiaj-bedzie-inaczej/) - Dzisiaj nie będzie wspomnieniowo… Dzisiaj będzie inaczej. Napiszę kilka zdań o tej zimie, obecnej. Jechałam dzisiaj do centrum z Dolnego Miasta. Stanęłam na przystanku na ul. Kamienna Grobla w oczekiwaniu na 111. Pod wiatą ludzie zbili się w jedną zmarzniętą grupkę. Ja rozejrzałam się wokół i pomyślałam, jak dobrze, że wzięłam aparat fotograficzny. Drzewa otulone - [Klasa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/klasa/) - Będzie to historia pewnego zdjęcia. Nie wiem dlaczego powstało, bo albo byłam wtedy bardzo mała, albo nie było mnie jeszcze na świecie. Rok 1957 albo 1958. Boisko szkolne Szkoły Podstawowej nr 3 przy ul. Śluza. Szkoły, która już nie istnieje. Pozostał budynek i boisko. Części z tych osób na zdjęciu też już nie ma. Klasa, - [Lany Poniedziałek](https://www.opowiadaczehistorii.pl/lany-poniedzialek/) - Wielkanoc na Dolnym Mieście na pewno nie różniła się niczym szczególnym od świąt w innych dzielnicach Gdańska. Tutaj dreptało się ze święconką w Wielką Sobotę do naszego Kościoła na ul. Łąkowej, chodziło się do spowiedzi, w niedzielę wielkanocną szło się na rezurekcję, a potem się świętowało z rodziną. Ale ja o moich wspomnieniach z lanego… - [ISE czyli Inkubator Sąsiedzkiej Energii](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ise-czyli-inkubator-sasiedzkiej-energii/) - W tym miesiącu na Dolnym Mieście w Gdańsku pojawiła się nowa ciekawa przestrzeń publiczna dostępna dla wszystkich mieszkańców nie tylko wspomnianej wcześniej dzielnicy. W nowym budynku na ulicy Reduta Wyskok 2 od poniedziałku 8 maja 2017 roku oficjalnie swoje podwoje otwiera ISE. Jest to skrót od Inkubatora Sąsiedzkiej Energii. Warto zapamiętać te trzy litery, bo - [Dzień Dziecka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dzien-dziecka/) - Już kiedyś pisałam o ogródku Jordanowskim między ul. Jałmużniczą, Toruńską i Kamienną Groblą. Teraz przy okazji Dnia Dziecka przypomniało mi się jak hucznie było to święto obchodzone za moich czasów. We wspomnianym ogródku, na deskach ułożonych tuż przy ścianie dawnego młyna olejowego, a za czasów mojego dzieciństwa składnicy księgarskiej, a niedawno jeszcze fabryki Pani Batyckiej, - [Cztery pory roku – lato](https://www.opowiadaczehistorii.pl/cztery-pory-roku-lato/) - Urodziłam się w środku lata, więc może dlatego od zawsze uwielbiałam słońce, zapach kwiatów i rozgrzanej ziemi, cykanie świerszczy, rechot żab dobiegający znad kanału (tak nazywaliśmy wodę wokół fortyfikacji), jerzyki przecinające niebo z charakterystycznym piskiem. Lato na Dolnym Mieście to nieograniczona swoboda (no może nie tak do końca… trzeba przecież było wrócić na dobranockę lub - [Naszyjnik dla Mamy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/naszyjnik-dla-mamy/) - Miałam 11, może 12 lat… nie potrafię dokładnie tego określić. Zbliżały się imieniny mojej Mamy. 7 maja. I cóż tu podarować? Kolejną laurkę? Miała już ich dziesiątki, wykonanych własnoręcznie przeze mnie i pieczołowicie kolekcjonowanych przez rodziców. Wpadłam na inny pomysł, ale Tato musiał być w niego wtajemniczony, ponieważ jego pomoc była niezbędna do realizacji mojego - ["Smaczne" Dolne Miasto](https://www.opowiadaczehistorii.pl/smaczne-dolne-miasto/) - Jakoś jesienna pora skojarzyła mi się ze zwiększonymi działaniami w kuchni. Szybko zapadający zmrok, chłód i wilgoć w powietrzu dziwnie wpływa na zwiększony apetyt. Nie wiem jak inni, ale ja tak mam. Moja mama się śmiała, widząc jak rodzinka pałaszuje większe porcje posiłków. Jednym z jej powiedzonek było: „Oj ciężka zima będzie” i serwowała dokładki. - [Gwiazdy i inne cudeńka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/gwiazdy-i-inne-cudenka/) - Własnoręczne wykonywanie ozdób choinkowych należało do naszego corocznego, rodzinnego rytuału. Już dwa przedświąteczne tygodnie były przesycone magią tej świątecznej atmosfery. Przez cały rok zbierałyśmy opakowania po czekoladach (chodzi o wewnętrzną część czyli tę z folią aluminiową). Powstawały z nich w grudniu gwiazdy i inne cudeńka. Pamiętam jak jednego roku z posklejanych ze sobą takich opakowań - [Co się stało z cukierkami?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/co-sie-stalo-z-cukierkami/) - Tak… kiedyś magia świąt była inna. Ubieranie choinki i wszystko to, co było przygotowaniem do świąt było celebrowane. Zimy też były inne, śnieżne i mroźne. Jak ojciec przynosił choinkę, w domu pachniało taką mroźną świeżością. Drzewko tradycyjnie ubierało się w Wigilię, ale przedtem trzeba było przygotować ozdoby. Bombki były drogie i służyły przez wiele lat, - [3... 2... 1... Odpalamy!](https://www.opowiadaczehistorii.pl/3-2-1-odpalamy/) - Opowiem Wam o dolnomiejskiej choince. Będzie to trochę nietypowa opowieść, ponieważ nie byłam osobiście na uroczystym zapaleniu światełek i na festynie, którego byłam pomysłodawcą i współorganizatorem. Cała sytuacja związana z pandemią spowodowała, że na ubiegłorocznym odpaleniu światełek, była pani Prezydent Monika Chabior, garsteczka mieszkańców i radnych. Kiedy we wrześniu br. otrzymałam maila z zapytaniem - - [Starsi Panowie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/starsi-panowie/) - Można powiedzieć, że wychowałam się na Kabarecie Starszych Panów. Nie było w latach 60 zbyt wielu rozrywek, zatem telewizja (już kiedyś wspominałam o tym przy okazji innych artykułów) była jedną z nich. Obecne kabarety mają zupełnie inną formę i nie wszystkie mi odpowiadają… W tamtym urzekały mnie piosenki wykonywane przez znanych mi, m.in. wspaniałych aktorów, - [Babcie i Dziadkowie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/babcie-i-dziadkowie/) - Nie znałam żadnego ze swoich prawdziwych dziadków. Jeden z nich Władysław zginął w Buchenwaldzie, drugi zmarł po wypuszczeniu go z obozu jenieckiego. Za to miałam wspaniałe Babcie. Jedna surowa, wymagająca i ucząca gotowania, pieczenia, szydełkowania i robienia na drutach o imieniu Klara. I druga o imieniu Irena rozpieszczająca, dogadzająca, cierpliwa, ucząca robienia na drutach i - [Ludzie stąd na starej fotografii](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ludzie-stad-na-starej-fotografii/) - Dawno, dawno temu, na Dolnym Mieście w Gdańsku, w archiwum stowarzyszenia miłośników tejże dzielnicy, spiętrzyły się oryginalne przedwojenne zdjęcia i portrety. W związku z tym, iż powstały one w różnych atelier, znajdujących się w pobliżu (Łąkowa, Rzeźnicka, Żabi Kruk, Stągiewna), można domyśleć się, że być może przedstawiają one osoby, które nieopodal mogły mieszkać. Wyobraźmy sobie, - [Szpital Najświętszej Maryi Panny na pocztówkach (część V)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/szpital-najswietszej-maryi-panny-na-pocztowkach-czesc-v/) - Ryciny przedstawiające różne miejsca mogą być równie interesujące jak zdjęcia czy pocztówki. Zawsze ciekawiło mnie na ile taka właśnie forma jest wierna oryginałowi. Zespół szpitala Najświętszej Marii Panny czyli St. Marien-Krankenhaus zu Danzig. Rycina w formie pocztówki przedstawiająca cały obiekt, stworzona z lotu ptaka. No właśnie, w jaki sposób powstała... Tramwaj z wyraźnie narysowanym pantografem - [Cztery pory roku – Jesień](https://www.opowiadaczehistorii.pl/cztery-pory-roku-jesien/) - Nadeszła kolejna pora roku. Ptaki wędrujące odleciały w cieplejsze strony świata, poranki robią się coraz chłodniejsze, liście drzew i krzewów przybierają piękne barwy, a wieczory nadchodzą coraz szybciej. Dzień kurczy się w zastraszającym tempie. W czasach mojego dzieciństwa, a było to dawno, dawno temu, kiedy nie było tak wielu rozrywek jak obecnie, wieczory wydawały się - [Zakłady Mięsne w 2022 roku](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zaklady-miesne-w-2022-roku/) - Pierwsze skojarzenie, jeszcze z dzieciństwa to odgłosy dobywające się z wagonów pociągu, który przejeżdżał przez Dolne Miasto. Kwik i muczenie. I jeszcze stado owiec, które uciekło ze źle zabezpieczonego wagonu. Drugie to smród, który przy niesprzyjających wiatrach docierał na ulicę, przy której mieszkam do dziś. Po latach dowiedziałam się również, że moi przyszli teściowie pracowali - [Historia spaceru w zdjęciach zapisana](https://www.opowiadaczehistorii.pl/historia-spaceru-w-zdjeciach-zapisana/) - Zwykle opisujemy historię zapisaną na jednym zdjęciu. W tym przypadku będzie nietypowo, bo będę chciała opisać aż trzy. Wykonane były przez mojego tatę Henryka zimą 1965 roku. Wszystkie są zrobione podczas karmienia ptaków przez moją mamę Ludmiłę i przeze mnie. Prawdopodobnie był to pokrojony w drobną kosteczkę czerstwy chleb (wtedy nie wiedziałyśmy, że nie wolno - [Historia pewnego obrazu](https://www.opowiadaczehistorii.pl/historia-pewnego-obrazu/) - Kiedy mój tata został skierowany po wojnie do Gdańska, by wraz z żołnierzami uruchomić koszary na Dolnym Mieście, zamieszkał na ul. Chłodnej 10/5 (kartka wielkanocna wysłana przez dowódcę jednostki do mojego taty, była zaadresowana właśnie na ten adres). Mieszkanie było częściowo wyposażone w pojedyncze meble, pozostawione przez ewakuujących się poprzednich mieszkańców. Na ścianie wisiał obraz, - [Reklam czar...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/reklam-czar/) - Naszemu powojennemu pokoleniu, wydaje się, że jesteśmy tacy nowocześni. Że wymyśliliśmy np. reklamy i różne inne chwyty marketingowe by zwiększyć sprzedaż swojego produktu czy też usług. Przeglądając dawną prasę, czy też sięgając po różne artefakty z okresu dwudziestolecia międzywojennego przekonujemy się, że przed wielu, wielu laty ktoś już wymyślił w jaki sposób zachęcić do kupna - [Niedzielne spotkania ze sztuką](https://www.opowiadaczehistorii.pl/niedzielne-spotkania-ze-sztuka/) - Od dziecka lubiłam „starocie”. Moja dużo starsza siostra Krysia postanowiła zdawać na Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, na wydział konserwatorski. Musiała się do tego solidnie przygotować. Pięknie rysowała i często służyłam jej jako model. Musiała też posiąść wiedzę teoretyczną. Nie tylko książki, ale też i wykłady i prelekcje połączone z filmami o malarstwie, rzeźbie i - [Elmet](https://www.opowiadaczehistorii.pl/elmet/) - Parę lat temu wpadł mi w ręce prospekt reklamujący wciągarki elektryczne produkcji bułgarskiej, które były niezbędnym wyposażeniem wielu magazynów. Był to w latach 70. i 80. rarytas. Aby zakupić ów rarytas trzeba było zapisać się w długiej kolejce. Jedynym dystrybutorem tego urządzenia był mój pierwszy zakład pracy, tytułowy Elmet, a właściwie jego część tzw. Dział - [Motyle i inne kawałki Dolnego](https://www.opowiadaczehistorii.pl/motyle-i-inne-kawalki-dolnego/) - Właśnie mija prawie dwa miesiące od niezwykłej wystawy, na wernisażu której byłam 2 czerwca br. w CSW Łaźnia i która jest dostępna tylko do końca lipca. Dlaczego wracam do tego wydarzenia teraz? Może to brak czasu, by spokojnie usiąść i pozbierać wrażenia ze spotkania z Dolnym Miastem, uchwyconym przez Aurelię Pertusot. A może właśnie teraz, - [Karp](https://www.opowiadaczehistorii.pl/karp/) - Historia o tym jak Ela ratowała życie wigilijnego karpia. - [Moje 10 lat w „lokalnych”](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moje-10-lat-w-lokalnych/) - Kiedy w 2012 roku odwiedziły naszą, jeszcze małą wtedy, grupę Opowiadaczy Historii panie z Instytutu Kultury Miejskiej i z Biskupiej Górki, nic nie zapowiadało mojej wielkiej przygody z oprowadzaniem po Dolnym Mieście. Kiedy usłyszałam, na czym polegałoby opowiadanie o naszej małej Ojczyźnie, zaparłam się, ze ja nigdy, że nie mam odwagi, że nie wyduszę z - [Pamiątkowe zdjęcie z I Komunii Świętej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pamiatkowe-zdjecie-z-i-komunii-swietej/) - 19 maja 1968 roku mój rocznik, czyli 1958 przystępował do Komunii Świętej. Babcia uszyła mi sukienkę z białego szyfonu w takie mięciutkie kropeczki, jakby z weluru. Sukienka miała atłasową podszewkę i małą stójkę przy szyi. Na głowę miałam zrobiony wianuszek z mirty i białych konwalii. Wianuszek zrobiony był dzień wcześniej i przeleżał noc w wodzie. - [Oko turysty](https://www.opowiadaczehistorii.pl/oko-turysty/) - Ta historia ma już 12 lat. Niby niedużo, ale przez ten czas wydarzyło się tak wiele... Zatem od początku. Opisywałam już swoje początki w Opowiadaczach. Ta historia będzie dotyczyła jednego z pierwszych „zadań domowych”, jakie otrzymali uczestnicy spotkania. Zadanie to zadał przewodnik trójmiejski Łukasz Darski. Otóż w swoich wędrówkach po Dolnym Mieście i obserwacji „okiem - [A może by tak do Elbląga?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/a-moze-do-elblaga/) - Pojechać czy nie pojechać? Oto jest pytanie. - [Szkoła na Almodengasse](https://www.opowiadaczehistorii.pl/szkola-na-almodengasse/) - Każde zdjęcie to historia, radości i smutki, tragizm i radość. - [Ewa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ewa/) - Była dla nas Opowiadaczy bardzo życzliwa, pomocna od samego początku naszego istnienia. - [Pisać, pisać, pisać…](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pisac-pisac-pisac/) - Mam nadzieję, że tematów nam nigdy nie zabraknie i że będziemy mogli pisać do końca świata i jeden dzień dłużej. - [Janeczek](https://www.opowiadaczehistorii.pl/janeczek/) - Zawsze elegancki, „pod krawatem”, w chłodniejsze dni w kapeluszu. - [„Szóstka” za piątkę](https://www.opowiadaczehistorii.pl/szostka-za-piatke/) - Gmach z fotografii to moje Liceum nr VI im. Obrońców Helu - [Krótka relacja praczki z Dworu Uphagena, czyli mój debiut w Nocy Muzeów](https://www.opowiadaczehistorii.pl/krotka-relacja-praczki-z-dworu-uphagena-czyli-moj-debiut-w-nocy-muzeow/) - To była już trzecia edycja Nocy Muzeów w Arche Dom Uphagena z Opowiadaczami Historii i osobami zaprzyjaźnionymi z naszą zwariowaną bandą. Nie było mi dane wcześniej wzięcie udziału w tym wydarzeniu i można rzec, że był to mój debiut. Co prawda w oprowadzaniu po Dolnym Mieście mam troszeczkę doświadczenia (11 sezon z Lokalnymi rozpocznie się - [Koniec sezonu na spacery...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/koniec-sezonu-na-spacery/) - Prawie miesiąc temu skończyło się lato i jesień zagościła już na dobre, także na Dolnym Mieście. Niedługo przyjdzie czas na kolorowe bukiety z opadłych liści. Grzyby już dopisały w lasach. Ranki są chłodne i czasami mgliste. Tak pomyślałam, że chyba nastąpił czas na letnie wspominki i podsumowanie naszych spacerów po Dolnym Mieście. W miesiące letnie, - [Pa, pa Panie Lato!](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pa-pa-panie-lato/) - 20 września 2025 r. Pożegnanie lata na Dolnym Mieście - to był piękny festyn z mnóstwem atrakcji dla młodszych i dla starszych. - [Kamienica mojego dzieciństwa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kamienica-mojego-dziecinstwa/) - Możemy świecić przykładem dla innych, jeżeli chodzi o sąsiedzkość w starym stylu. - [To był jak zwykle wyjątkowy spacer](https://www.opowiadaczehistorii.pl/to-byl-jak-zwykle-wyjatkowy-spacer/) - W niedzielne lipcowe południe spotkaliśmy się w grupie OH i zaprzyjaźnionych autorów artykułów, w osobach Kasi G., Krystiana D., Marka Ł. oraz Beaty U. A dołączyło do nas całe mnóstwo osób zainteresowanych naszymi opowieściami. Jak policzyłam na samym końcu spaceru - łącznie było nas ponad 50 osób! Mnie najbardziej spodobała się oryginalna trasa, którą szliśmy. - [Noc Muzeów Bis](https://www.opowiadaczehistorii.pl/noc-muzeow-bis/) - Noc Muzeów Bis - 3 czerwca 2025 r. - Arche Dwór Uphagena w Gdańsku. Specjalne wydarzenie dla tych wszystkich, którzy w Noc Muzeów pracowali - [Historia jednej sukienki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/historia-jednej-sukienki/) - Pewnego popołudnia, do miejsca w którym pracuję, przyszedł pewien mieszkaniec Dolnego Miasta ze swoją mamą, by mogła skorzystać z pomocy specjalisty. Pan zaczął opowiadać o swoich wspomnieniach związanych z budynkiem w którym się spotkaliśmy. Szybko okazało się że mieszkał nieopodal, a mianowicie na ulicy Szczyglej. Budynku, w którym mieszkał, już od wielu lat nie ma, - [Mój rower](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moj-rower/) - Mój pierwszy rower to jasnogroszkowy Reksio, z dwoma dokładanymi kółkami, do nauki jazdy ;). Niestety jego żywot był krótki. Rower trzymaliśmy w komórce na węgiel (w tej samej co później mieszkała świnka). I pewnej nocy w wyniku zwarcia instalacji elektrycznej nastąpił pożar, który częściowo strawił ten mój rower. Kilka lat później, a mianowicie na moje - [Sklep przy Łąkowej 7 - wersja sąsiedzka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/sklep-przy-lakowej-7-wersja-sasiedzka/) - Opowieści zasłyszane w początku lat 80. o sklepie przy ul Łąkowej 7 zapamiętałam tak. Pani Felicja Zajdlicz, która pod koniec lat 40. przyjechała wraz z mężem Eugeniuszem do Gdańska i zajęła mieszkanie na Łąkowej 7, była tą osobą, która w latach 50. zajmowała ten mały sklep pod tym samym adresem. Budynek był w opłakanym stanie, - [O sąsiadach z jednego domu wspomnienia podczas lepienia pierogów](https://www.opowiadaczehistorii.pl/o-sasiadach-z-jednego-domu-wspomnienia-podczas-lepienia-pierogow/) - Jest jesień 2018 roku. Siedzimy we dwie i kleimy pierogi. Wspominamy dom na Łąkowej 7. Nasze dawne mieszkanie. Ona - rocznik 1990, ja- rocznik 1971. Wspominamy sąsiadów i przy okazji to, jak która z nas wspomina ich i ich mieszkania. Okazuje się, że pomimo tylu lat wspólnego mieszkania w jednej kamienicy, mamy różne wspomnienia. Za - [Budynek o zastanawiającym kształcie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/budynek-o-zastanawiajacym-ksztalcie/) - Pod koniec lat 70., gdy byłam małym dzieckiem, mocno mnie zastanawiał kształt tego budynku. Nie pasował do niczego, co było na Dolnym Mieście. Gdy weszłyśmy z mamą do środka, oczom moim ukazały się półki wypełnione po brzegi najprzeróżniejszymi towarami, kolorowo opakowanymi, o pięknych wzorach i kształtach. To był sklep Pewex. W przeszklonych ladach leżały paczki - [Sąsiad z dziobakiem](https://www.opowiadaczehistorii.pl/sasiad-z-dziobakiem/) - To będzie historia dość nietypowa. Nie tak dawno obchodziliśmy Dni Sąsiadów, a wraz z nimi spotykaliśmy się, uczestniczyliśmy w konkursach i wspólnej zabawie. To właśnie w trakcie tego święta, zawitał do nas sąsiad pan Dariusz /Historia jednej sukienki/, ze swoim podopiecznym. A wszystko zaczęło się tak: około trzy tygodnie temu p. Darkowi umarł przyjaciel - - [Mleczarz z Łąkowej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mleczarz-z-lakowej/) - Mleka nie lubiłam nigdy. Teraz też nie lubię. No, taki typ, niemleczny. Mleko kojarzy mi się z kożuchem w kubku z ciepłym mlekiem. No, ale nie o tym Będąc w tym roku na Jarmarku Dominikańskim, postanowiłam przyjrzeć się ofercie handlowej takiego zwykłego pana, raczej amatora handlu, niż zawodowca-kolekcjonera. Długo szukałam wśród zdjęć, które sprzedawał, aż - [Tory, tory, tory...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tory-tory-tory/) - Ulica Łąkowa. Odkąd pamiętam, zawsze kojarzyła mi się z torami tramwajowymi. Gdy byłam dzieckiem, tory biegły po obu stronach alejki jarzębinowej. Zjeżdżające do zajezdni tramwaje robiły to dostojnie i w moich oczach - znacznie wolniej, niż poruszały się na tradycyjnej swej trasie. Pamiętam, że gdy tramwaj jechał po "naszej stronie", czyli właśnie wracał do zajezdni, - [Znaki na ziemi czy na domach?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/znaki-na-ziemi-czy-na-domach/) - Któregoś popołudnia idąc z grupą spacerowiczów zauważyłam ciekawe oznaczenia na kilku budynkach. To mnie zaintrygowało i zainspirowało do kolejnych obserwacji i dalszych poszukiwań. Weźmy ulicę Ułańską i jedyny ocalały na niej zespół budynków. Przy wejściach do klatek schodowych wiszą cały czas tablice przedsiębiorstwa, które administrowało budynkiem do wczesnych lat 90-tych. No, ale nazwa ulicy i - [Tajemnice starej szkoły](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tajemnice-starej-szkoly/) - Budynek ten kojarzył mi się trochę z niedostępnością, a trochę z jakąś tajemnicą. Gdy byłam dzieckiem, byłam w tej szkole po raz pierwszy - jako osoba towarzysząca na zebraniu rodziców. Mój starszy brat chodził do tej szkoły, gdy była ona szkołą ponadpodstawową.Budynek wydawał mi się przeogromny i trochę straszny. Miał nietypową klatkę schodową i bardzo - [Jak spotkałam Pana Mleczarza?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jak-spotkalam-pana-mleczarza/) - Ot, szedł ulicą Łąkową. Kiedy go wyminęłam, coś mnie tknęło, że to właśnie o tym Panu pisałam niedawno artykuł. Odwróciłam się, mówiąc dzień dobry, zapytałam czy to Pan /tu wymieniłam imię, które wyczytałam w jednym z komentarzy pod moim artykułem/, pan potwierdził, że i owszem, on we własnej osobie :) Nie ukrywam, że zaskoczenie było - [Młynek do kawy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mlynek-do-kawy/) - Rok 1981/lato. Pani Basiu, Pani Basiu! Do SAMu kawę rzucili! Niech pani idzie stanąć w kolejce! Na jedną osobę można kupić tylko dwie paczki! Pani Basia bierze za rękę małą Danusię i lecą do SAMU na ul. Dolną "stanąć po kawę". Kolejka jest długa i wije się niemiłosiernie, a w niej same dorosłe osoby i - [Czasem filiżanka, a czasem przygoda](https://www.opowiadaczehistorii.pl/czasem-filizanka-a-czasem-przygoda/) - Dawno, dawno temu. Czyli będzie tak ze trzy lata wstecz, gdy jedna z kamienic na Dolnym Mieście miała się przeistoczyć w nowoczesne wnętrza, postanowiłam, wraz z koleżanką zażyć przygody. Przygoda w tej sytuacji, to było skorzystanie z uprzejmości i otwartych drzwi, by zwyczajnie obejrzeć pustostan od środka. Pierwsze prace przy tym budynku już trwały, ale - [Wyjdziesz na dwór czy gramy w karty?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wyjdziesz-na-dwor-czy-gramy-w-karty/) - Tak, to był dylemat. Gra w karty... To było coś. Gra świadczyła o dorosłości /prawie ;). Ale od początku. Aby zagrać w karty, szło się do sąsiadów albo to sąsiedzi przychodzili do nas. Najczęściej jednak zdarzało się tak, że moja koleżanka lub koledzy mojego brata, przychodzili do nas pograć. Wszyscy siadali do stołu, zazwyczaj między - [Pierwsza komunia - 40 lat temu](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pierwsza-komunia-40-lat-temu/) - Wczoraj wypatrzyłam ważną dla mnie datę/rocznicę. 25 maja 1980 roku przystąpiłam do I komunii świętej, w kościele N.P.N.M.P. na ul. Łąkowej w Gdańsku. Pamiętam ten dzień jak przez mgłę. Dzień wcześniej skończyłam chorować na zapalenie płuc, podczas którego miałam prawie 40 stopni gorączki i byłam jedną noga na tamtym* świecie. Upał straszny, a ja pół - [Poczytaj na Szczyglej o panu Ludwiczku](https://www.opowiadaczehistorii.pl/poczytaj-na-szczyglej-o-panu-ludwiczku/) - Był grudzień 2019 roku Nie wiem, czy opowiadałam ci taką historię, że gdy z Panem Ludwiczkiem zadzierzgnęłam taką mocniejszą nitkę i opowiedziałam mu o tym spektaklu, chyba „Pogrzeb Matki”, tośmy sobie tak porozmawiali i zaczął Ludwiczek tu przychodzić do tego domu sąsiedzkiego. Tym zdaniem rozpoczynał się artykuł o panu Ludwiczku napisany właśnie w grudniu 2019 - [Dwa fartuszki szkolne](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dwa-fartuszki-szkolne/) - W latach szkoły podstawowej miałam na początku dwa fartuszki. Był rok 1977, to i może moda taka była?... Jeden był niebieski, stylonowy, z kieszeniami i białym kołnierzykiem, na którym mama wyszyła mi narzucony przez szkołę wzór - lilijkę kaszubską. Ten fartuszek, był taki codzienny. Drugi, był nieco świąteczny. Ciemnogranatowy, taki z szelkami obszytymi plisowaną ozdobą - [Bułka z przedziałkiem](https://www.opowiadaczehistorii.pl/bulka-z-przedzialkiem/) - Warto było w sobotę wstać wcześnie rano, wyskoczyć z domu i polecieć „na koniec Łąkowej” do piekarni, po gorący chlebek i bułki z przedziałkiem, lub jak kto woli „bułki z dupką”. Pod moim domem czasem zatrzymywał się tramwaj, zjeżdżający do zajezdni, to od razu można było podjechać kawałek i wysiąść na końcowym przystanku. Najważniejsze było, - [Zapach bursztynu](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zapach-bursztynu/) - Zapach bursztynu, to najstarszy zapach jaki pamiętam z mojego domu rodzinnego. Pamiętam, że mama dorabiała chałupniczo, robiąc przewiercenia kawałeczków bursztynu, którego wielkość określano mianem „sieczka”. Najpierw kupowała bursztyny u tych ludzi, którzy na polu bursztynowym, używając pomp, wypłukiwali bursztyn z ziemi, a następnie sprzedawali go. Pamiętam że nawet byłam kiedyś na takim polu, które znajdowało - [Ostatni mieszkaniec opuszczonej kamienicy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ostatni-mieszkaniec-opuszczonej-kamienicy/) - Było wczesne przedpołudnie, gdy idąc ulicą Kurzą zauważyłam postać, która leżała nieruchomo z twarzą w błocie. Zaniepokojona podeszłam bliżej i podniosłam leżącego. Moim oczom ukazał się dość młody osobnik. Miał czarny wąs, rumiane policzki i dość niedzisiejszy strój. Uznałam, że trzeba mu pomóc, bo prawdopodobnie został /dosłownie/ wyrzucony ze swojego domu. Być może tym domem - [Zachwycić się zatrzymanym czasem](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zachwycic-sie-zatrzymanym-czasem/) - Ten moment gdy widzisz, że kamienica, którą mijasz przez lata, a nigdy nie było okazji żeby do niej wejść, ma w końcu otwarte drzwi. Absolutnie wszystkie drzwi. I okna. Widać w nich osoby, które krzątają się i sprzątają kamienicę od strychu do parteru. Pytam pana, który stoi w oknie na pierwszym piętrze, czy pozwoli mi - [Postrzeliny, czyli nieme świadectwo minionej wojny](https://www.opowiadaczehistorii.pl/postrzeliny-czyli-nieme-swiadectwo-minionej-wojny/) - Ubytki, zadraśnięcia i rany na budynkach. Ślady po odłamkach i pociskach. Ślady po seriach z broni palnej. W zdecydowanej większości nikt już nie zwraca na nie uwagi. Jednak nie wszystkim są one obojętne. Spacerując po Dolnym Mieście, niejednokrotnie spotykamy te ślady na budynkach. Z okien mojego rodzinnego domu również widać było bardzo głęboki ślad. Mógł - [Lot nad Dolnym Miastem](https://www.opowiadaczehistorii.pl/lot-nad-dolnym-miastem/) - Gdy zobaczyłam te zdjęcia, które w swoim telefonie pokazał mi ich autor - Maciek Wróblewski, to aż przysiadłam. Urzekło mnie to, że miałam wrażenie że znam te ujęcia. Sam autor zaręcza, że są to Jego zdjęcia wykonane dronem, jesienią 2020 roku i z przyjemnością zgodził się na ich udostępnienie dla Opowiadaczy Historii. Już następnego dnia dokonałam odkrycia, skąd znam - [Dziewiątką do miasta](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dziewiatka-do-miasta/) - Był rok 1973. Wiemy to z opisu na drugiej stronie tego zdjęcia. Tramwaj linii 9 właśnie zatrzymał się na przystanku przy Szkole Podstawowej nr 37 (za pięć lat w tym samym budynku swoją działalność rozpocznie Pałac Młodzieży) na Alei Leningradzkiej. Część pasażerów już z niego wysiadła. Na przystanku stoją jednak inni, którzy właśnie na ten - [Mamo - idziemy nad kanał](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mamo-idziemy-nad-kanal/) - ... takimi słowy informowało się rodzicielkę /zazwyczaj nie czekając na pozwolenie, bo koleżanki już czekały na schodach/, o planowanej eskapadzie w najbliższą okolicę, celem relaksu w gronie koleżanek. Brało się butelkę z posłodzoną herbatą, jakąś kromkę chleba z dżemem, koc i szło się nad ten kanał. Szłam ja. Szła większość moich koleżanek. Ale i całe - [Ostatni magiel na Dolnym Mieście](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ostatni-magiel-na-dolnym-miescie/) - 1/ Maglować kogoś to potocznie - szczegółowo przepytywać np. w sądzie. 2/ Magiel to nie tylko punkt usługowy, gdzie można wygładzić wypraną i wysuszoną bieliznę. Magiel to też miejsce na spotkanie w towarzystwie innych klientów takiego punktu usługowego celem pogawędki o bliskich ;) Czy zgodzicie się choć trochę, z takimi definicjami? Nie? To nie szkodzi. - [Fiku-miku i inne zabawy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/fiku-miku-i-inne-zabawy/) - Nasz podwórkowy trzepak służył fikołkom, ploteczkom oraz zwisaniu głową do dołu. Odkąd pamiętam byłam najmniejszą i chyba najmniej odważną dziewczynką na naszym podwórku. Na trzepak raczej nieczęsto było mi dane się wdrapać, ale postać pod trzepakiem lub - co najfajniejsze - poskakać na sprężynach od starego tapczanu, które ktoś wyrzucił na pobliski śmietnik- bezcenne. No - [Sklep "Pod zegarem" a sprawa słodyczy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/sklep-pod-zegarem-a-sprawa-slodyczy/) - Pewex na Łąkowej a sprawa słodyczy Jeżeli rodzic nie miał waluty na zakupy w Pewexie, to szedł do sklepu „Pod zegarem”, albo dawał dziecku drobniaki, za które można było kupić sobie w tym sklepie coś pysznego. A tym czymś pysznym były wielkie wafle. Dziś też można takie dostać, ale tamte wafle, zapakowane w szary papier, - [O całkiem świętym Mikołaju dolnomiejskim](https://www.opowiadaczehistorii.pl/o-calkiem-swietym-mikolaju-dolnomiejskim/) - Nie wiem od czego zacząć tę opowieść. Może od tego, że dzieciństwo i pierwsze 40 lat młodości mieszkałam na Dolnym Mieście. W tym czasie przenigdy nie widziałam na własne oczy, tego świętego, co dzieciom prezenty przynosi. Ale, żeby nie było, że mnie nic nie przynosił. A i owszem, przynosił co roku. Szczególnie zapamiętałam, że w - [Jak sobie radzono czyli ni to guma, ni to klej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jak-sobie-radzono-czyli-ni-to-guma-ni-to-klej/) - Na początku lat 80., mój tata pracował w stoczni. Jak wiadomo, były to czasy, że wszystkiego w sklepach brakowało. Zapamiętałam, że któregoś razu, gdy mama miała przyszywać łaty do spodni jeansów mojego brata, ojciec zaproponował inne rozwiązanie. Przyniósł ze swojej pracy, w małym słoiczku mleczko kauczukowe. Mam przyłożyła łatę do spodni, ale wcześniej brzegi łaty - [Trwała ondulacja - czy ktoś jeszcze pamięta?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/trwala-ondulacja-czy-ktos-jeszcze-pamieta/) - Wiecie jak to jest... Kiedy człowiek jest u progu dorosłości, to koniecznie chce być jeszcze bardziej dorosły. Szczególnie nastolatki, od zawsze stosowały różne metody. Jedną z tych metod dla dziewczyn, było zrobienie sobie trwałej ondulacji. Czyli loki jak u babci... Zamknięcie zakładu fryzjerskiego, położonego przy ul. Łąkowej 8, zasmuciło mnie. Przez prawie czterdzieści lat mieszkałam - [Polski Dzień Sauny a łaźnia parowa na Dolnym Mieście](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dzien-sauny-a-laznia-parowa/) - To było jakoś wczesną wiosną, na pewno było jeszcze chłodno na dworze. Była połowa lat osiemdziesiątych, a one były nastolatkami ciekawymi świata. Jedna z nich wpadła na pomysł, żeby pójść do naszej łaźni na Jaskółczej, a konkretnie, to do łaźni parowej. Jakoś to miejsce kojarzyło im się z niezbyt wysoką popularnością, a jednocześnie jakąś tajemnicą. - [Wyprawa do starej rzeźni po wspomnienia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wyprawa-do-starej-rzezni-po-wspomnienia/) - Gdańska Rzeźnia Miejska została otwarta 1 listopada 1894 roku i jak na owe czasy była zakładem wyjątkowo nowoczesnym. 2022 rok. W piękny majowy poranek 128 lat później, wraz z grupą pasjonatów historii z Dolnego Miasta wybraliśmy się na wycieczkę po terenach dawnych Zakładów Mięsnych w Gdańsku, potocznie zwanymi rzeźnią. Rzeźnia jak to rzeźnia, nic miłego. - [Kto się bał karuzeli? A kto ciemności?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kto-sie-bal-karuzeli-a-kto-ciemnosci/) - Mam wrażenie, że każdy z nas, będąc dzieckiem miał jakieś „strachy”. Dla jednych, to były myszy, które wprowadziły się na trzecie piętro, dla kogoś innego - noga- znaleziona na strychu na Łąkowej 4 ... /może ten ktoś opisze TU swoje wspomnienia z tą nogą?/ Dla przykładu, na Dolnym Mieście, na przełomie lat 70. i 80., - [Kolekcja mało tajemnicza, czyli co oni tam zbierają](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kolekcja-malo-tajemnicza-czyli-co-oni-tam-zbieraja/) - Jeden z nich, od nie pamiętam kiedy mieszkał w naszym domu na Łąkowej. Kolejny - kupiłam na rynku. Następny dostałam od osoby, której wspomniałam o mojej tworzącej się kolekcji. Na przyszłe zakupy już szykowałam się na kolejnych targowiskach lub pchlich targach. Koleżanka ze stowarzyszenia OH podarowała jeden, który to został przez nią uratowany w innej - [Pomoc sąsiedzka, czy to już może wolontariat?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pomoc-sasiedzka-czy-to-juz-moze-wolontariat/) - Większości sąsiadów i sąsiadek z czasów, gdy mieszkałam na Dolnym, już z nami nie ma. Jednak mam dużo sentymentów i wspomnień związanych z tymi osobami. Najbardziej zapamiętałam to, w jaki sposób większość z nas pomagała sobie w naszym małym sąsiedzkim gronie. Można było pożyczyć komuś cebulę lub jajko, albo pomóc zrobić zakupy, czy przynieść coś - [Trzy pokolenia kobiet](https://www.opowiadaczehistorii.pl/trzy-pokolenia-kobiet/) - To zdjęcie zrobiono na skrzyżowaniu ul. Łąkowej i Ułańskiej. Był tam wówczas /połowa lat 70./ ważny przystanek przesiadkowo-tramwajowy na Dolnym Mieście. Większość tramwajów skręcała w stronę Stogów, a nieliczne zjeżdżały do zajezdni na Łąkowej. Osoby mieszkające w okolicy zajezdni, czasem czekały na okazję podjechania tramwajem bliżej swojego domu lub celu podróży. Ten przystanek był dość - [Jak zdjęcie babci pomogło dokonać odkrycia...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jak-zdjecie-babci-pomoglo-dokonac-odkrycia/) - To zdjęcie przedstawia moją babcię, Józefę Zając, stojącą na przystanku tramwajowym przy ul. Ułańskiej na rogu Łąkowej. Oceniam, że mógł to być rok 1975. Babcia elegancko narzuciła na plecy białą chustę robioną na drutach. Wówczas była taka moda. To jest drugie zdjęcie z tego przystanku (pierwsze opisałam już wcześniej), jednak po latach odkrywam, ile skarbów - [Rower i mała Danka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/rower-i-mala-danka/) - ... chociaż nie tylko. Na zdjęciu widzimy moje koleżanki z podwórka i ich tatę, który ubrany jest bardzo elegancko w garnitur. Koleżanki, to siostry: Wioleta i Iwona. A ten pan to Antoni, ich tata, na którego mówiono Tosiek. Jest także rower, który był obiektem moich westchnień. Obok nich stoi, trzymając się pod boki - mój - [Urodziny w tramwaju](https://www.opowiadaczehistorii.pl/urodziny-w-tramwaju/) - Jakoś tak wczesną wiosną 2022 roku odwiedził nas główny pomysłodawca, a prywatnie syn jubilatki, informując, że ma pomysł i potrzebuje wsparcia członków naszego stowarzyszenia. Otóż tenże syn, miał taki plan, by na okrągłe osiemnaste urodziny swojej mamy, członkini naszego stowarzyszenia, a także dawnej mieszkanki Dolnego Miasta z ulicy Kurzej - wynająć zabytkowy tramwaj. Pomysłodawca pokrywał - [Kolorowe szkiełka od św. Barbary](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kolorowe-szkielka-od-sw-barbary/) - Moi dziadkowie mieszkali w budynku przy ul. Angielska Grobla. Będąc dzieckiem, bywałam u nich prawie codziennie. Nudy na podwórku u dziadków nigdy nie było, bo niedaleko był park, przedszkole i klub kultury Gedanus. No i były różne pomysły dzieciaków z podwórka. Jedną z tych pomysłowych atrakcji była wyprawa pod kościół. Pod kościół?... - powiecie, łe - [Apteczne wspomnienia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/apteczne-wspomnienia/) - Któregoś razu, idę Jaskółczą - patrzę, a tam apteka zamknięta na głucho, a okna jej - zaklejone folią. No i jakoś tak smutno się zrobiło, że to już koniec pewnego miejsca, które było od zawsze... Ale od kolei. Apteka na Jaskółczej, od początku swojej działalności była wyposażona w dwie zjeżdżalnie, zapewne dla najmłodszych klientów. Tak - [Paczka z Niemiec](https://www.opowiadaczehistorii.pl/paczka-z-niemiec/) - Taka współczesna sytuacja sprzed kilku dni. Kurier przynosi wielki karton - paczkę dla Opowiadaczy Historii. Patrzę, a nadawcą jest ktoś z Niemiec. No, jeśli z Niemiec i jeśli paczka, to wynik jest prosty- uruchamiają się wspomnienia... Był rok być może 1982. Ciepłe lato. Moja babcia dostała awizo, że paczka czeka na poczcie i trzeba iść - [O psie bernardynie, co do zdjęć pozował](https://www.opowiadaczehistorii.pl/o-psie-bernardynie-co-do-zdjec-pozowal/) - Czy jest tu ktoś, kto pamięta psa rasy bernardyn, który pracował na Długiej i Długim Targu w Gdańsku w latach 70. i 80. XX wieku? Zdecydowanie był to pies pracujący. Jego właściciel przez całe lata robił zdjęcia z tym właśnie psem. Zdjęcia dla turystów i dla przechodniów. Zdjęcia dla miejscowych i przyjezdnych. Zdjęcia dla rodziców - [Nocny dyżur muzealny w starym szpitalu na Kieturakisa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/nocny-dyzur-muzealny-w-starym-szpitalu-na-kieturakisa/) - Do tego nocnego/mocnego gorącego dyżuru przygotowywaliśmy się od dawna. Można śmiało powiedzieć, że nawet od roku, choć ostatnie przygotowania miały miejsce jeszcze w ostatnim dniu na kilkanascie minut przed samym „dyżurem”. Nasz zespół operacyjny składał się z: - dyżurującej Tajemniczej Damy z Dworu Uphagena, podobno Pani Uphagen, wraz z ... małżonkiem? Hmm, ciekawe, kim wg - [Pasjonaci w akcji, nie tylko w czasie upalnych spacerów](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pasjonaci-w-akcji-nie-tylko-w-czasie-upalnych-spacerow/) - To był piękny sierpniowy dzień, sobota 19 sierpnia 2023 r. Nasz kolega - Lokalny Przewodnik po Dolnym Mieście, oraz po Biskupiej Górce zaprosił nas - członków i miłośników stowarzyszenia Opowiadacze Historii na swój wyjątkowy spacer. Kolega - prawdziwy pasjonat. Wyjątkowość spaceru polegała na tym, że był to spacer zrealizowany specjalnie dla naszej grupy. Pamiętam, że - [Widok z mojego okna ładny nie był](https://www.opowiadaczehistorii.pl/widok-z-mojego-okna-ladny-nie-byl/) - Trzecie i jednocześnie ostatnie piętro domu na Łąkowej 7 (tam gdzie poczta), dawało ze względu na swoją wysokość nieco więcej przestrzeni i szerszy zakres widoków. Niestety te widoki, to głównie dwa rzędy paskudnych komórek na węgiel, a pomiędzy nimi, morze betonu. Beton fajny był, bo świetnie nadawał się do rysowania po nim kredą czy cegłówką. - [Dolnomiejski Maszkaron na szczęście](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dolnomiejski-maszkaron-na-szczescie/) - Dolnomiejski maszkaron. Legenda, jak to legenda - kto chce niech wierzy - [Okolice rzeźni, czyli mikro opowieści przyzakładowe](https://www.opowiadaczehistorii.pl/okolice-rzezni-czyli-mikro-opowiesci-przyzakladowe/) - O sklepach mięsnych, ale nie takich zwykłych, tylko przyzakładowych. - [Wino, kobiety i śnieg](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wino-kobiety-i-snieg/) - Spacer, spacerem, ale gdy zobaczyłam tylu uczestników, to aż klasnęłam w ręce! Jakie to miłe, że Opowiadacze Historii nie są obojętni pasjonatom lokalnej historii. Nie ukrywam, że ten miły widok bardzo podbudowuje nas, OH, a także motywuje, by organizować spacery i prowadzić stronę, którą odwiedza coraz więcej osób. Tego dnia, a było to mroźne południe - [Zobaczyć jeszcze piec kaflowy na Dolnym Mieście](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zobaczyc-jeszcze-piec-kaflowy-na-dolnym-miescie/) - Dawno, dawno temu czyli wiosną 2022 roku, podczas jednego ze spacerów, pozwoliłam sobie nawiązać rozmowę z pracownikami rozpoczynającymi przygotowania do remontu kilku kamienic na Dolnym Mieście. Poprosiłam ich o zgodę na zrobienie kilku zdjęć we wnętrzach, nim ich obraz bezpowrotnie się odmieni. Pozwolono mi. Zatem weszłam na górę, chcąc przede wszystkim zobaczyć piece, które spodziewałam - [Smaki dzieciństwa na Dolnym Mieście i w jego okolicach](https://www.opowiadaczehistorii.pl/smaki-dziecinstwa-na-dolnym-miescie-i-w-jego-okolicach/) - Perełki, boży chlebek i pieczone jabłka. - [Gang Olsena z Głębokiej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/gang-olsena-z-glebokiej/) - Co mogło łączyć Głęboką z Długą Groblą i Łąkową w latach 80.?... - [Dawno temu kobiety...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dawno-temu-kobiety/) - To co było... To o czym nie wiesz... To czego się nie spodziewasz... - [Pan Janeczek z ulicy Śluza 2](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pan-janeczek-z-ul-sluza-2/) - Panie Janeczku! Będę Pana wspominać. - [Święty Józef i zaginiona głowa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/swiety-jozef-i-zaginiona-glowa/) - Gdzie jest głowa św. Józefa? Ktoś wie?... - [Wyjątkowy spacer w szczytnym celu](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wyjatkowy-spacer-w-szczytnym-celu/) - Dolne Miasto nigdy się nie nudzi - [Pewex na Łąkowej a sprawa słodyczy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pewex-na-lakowej-a-sprawa-slodyczy/) - Dawno, dawno temu, czyli na początku lat 80., do sklepu Pewexu, który mieścił się na ul. Łąkowej w Gdańsku, w dzisiejszym budynku LPP, przychodziły osoby, które miały do wydania dolary lub bony towarowe. Były to wówczas wyjątkowe środki płatnicze, którymi można tam było płacić za luksusowe towary, niedostępne wówczas w Polsce w zwykłych sklepach. Śmiało - [Siatka z Pewexu](https://www.opowiadaczehistorii.pl/siatka-z-pewexu/) - Po opublikowaniu artykułów o Pewexie i słodkościach, przydarzyło się autorce tych tekstów - coś bardzo miłego. Znajoma, która obserwuje nasz profil na FB, oraz czyta nasze artykuły, opowiedziała o nich swojej mamie, a ta mama - hyc i z dna szuflady wyciągnęła malutką siateczkę - reklamówkę z motylkiem i napisem Pewex. Powiedziała do swojej córki - [O śwince, której tył siadł](https://www.opowiadaczehistorii.pl/o-swince-ktorej-tyl-siadl/) - Historia ta wydarzyła się gdzieś w czerwcu 1983 roku, na małym podwórku, przy ul. Łąkowej na Dolnym Mieście w Gdańsku. Czasy to były "kartkowe", więc moja zaradna mama z jeszcze zaradniejszą sąsiadką pojechały na giełdę samochodową do Pruszcza Gdańskiego i kupiły ... małego prosiaka. Prosiaczek ten, nie wiedząc o niecnych planach kulinarnych swej nowej właścicielki, - [Danka, Danka - świnia Wam uciekła!](https://www.opowiadaczehistorii.pl/danka-danka-swinia-wam-uciekla/) - Ta świnka, której tył siadł miała jeszcze jedną życiowa przygodę. Otóż, aby nie było jej zbyt ciemno w komórce na węgiel, miała nieco uchylone drzwi, aby światło dzienne mogło tam wpadać. Wewnątrz komórki była taka specjalna buchta, która uniemożliwiała śwince wyjście poza teren komórki. Jednak któregoś razu, przez nieuwagę właścicielki /mojej mamy/, świnka wydostała się - [Najlepsza sąsiadka na świecie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/najlepsza-sasiadka-na-swiecie/) - Znałam ją od zawsze. Kiedy się urodziłam, ona już była. Kiedy się urodziła moja córka, ona nadal była. Była naszym przyjacielem, prawie rodziną, kimś wspierającym, przyszywaną babcią mojej córki i na pewno naszą najżyczliwszą i najukochańszą sąsiadką. Pani Helena, bo o niej to będzie wspomnienie. Pani Helena mieszkała tuż obok nas, bo za ścianą trzypiętrowej - [Najlepsza sąsiadka na świecie (ciąg dalszy)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/najlepsza-sasiadka-na-swiecie-ciag-dalszy/) - Pierwsza część wspomnień Kiedy moja córka miała już ok. dwóch lat, niestety nie miała już dziadków, ale za to miała .... Panią Helenę! W Jej kuchni /H./ nadal stała maleńka szafeczka, a w niej: owoce, sreberka, łapki, otwieracz, dziadek do orzechów i ... maleńka, plastikowa tacka, na której moja córeczka dostawała maleńkie kanapeczki, kiedy przychodziła - [Tajne przejście podziemne](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tajne-przejscie-podziemne/) - A było to tak... Jak to dzieciaki na podwórku. Nudzą się czasem i wymyślają nowe zabawy. W każdym razie, tak było, gdy ja byłam dzieckiem. Byłam dzieckiem dość nieśmiałym, więc musiałam się trzymać w większej grupie. Był początek lat 80-tych. Któregoś razu, koleżanki i koledzy zaczęli się bawić w podchody. Dołączyłam do nich i ja. - [Sklep na Łąkowej 4 i Dzień Dziecka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/sklep-na-lakowej-4-i-dzien-dziecka/) - Pod numerem 4, przy ul. Łąkowej, przez wiele lat istniał sklep papierniczy zwany też zabawkowym, w zależności od tego, co się tam kupowało - czy były to artykuły papiernicze czy zabawki. Mieszkańców wysiedlono, a budynek rozebrano w pierwszej połowie lat 80-tych, ze względu na budowę trasy W-Z. Na wystawie tegoż sklepu zawsze wylegiwały się pluszowe - [Foto Irena pana Bruńca](https://www.opowiadaczehistorii.pl/foto-irena-pana-brunca/) - Prowadząc spacery po Dolnym Mieście, za każdym razem mówię kilka słów o budynku przy ul. Łąkowej 4. Kiedy budynek jeszcze istniał, mieścił w sobie mieszkania dla kilkudziesięciu rodzin, a od ulicy - dwa sklepy i jeden zakład fotograficzny. W mojej pamięci był to zakład Pana Waldemara Bruńca, choć wiem, że przed wojną istniało tutaj atelier - [Wieczór Wybrzeża prosto z żuka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wieczor-wybrzeza-prosto-z-zuka/) - Kiedy pisaliście Państwo o kioskach na Dolnym Mieście i okolicach, to aż mi się miło zrobiło na sercu. Powodów jest kilka. Nie wiem od którego zacząć, bo każdy wątek jest dla mnie ważny. W roku 1980 moja mama podjęła pracę w drukarni, przy Targu Drzewnym. Prawie codziennie, po szkole jechałam do mamy do pracy, aby - [Rolmops dolnomiejski mojej mamy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/rolmops-dolnomiejski-mojej-mamy/) - Moja mama, rocznik 1943, mieszkała w domu przy ul. Łąkowej 7. Mieszkała tam od 1963 do 1991 roku. Historia dzisiejsza dotyczyć będzie pewnego smakołyku, który ta mama przygotowywała dla nas z okazji Świąt Bożego Narodzenia. Chodzi o śledzie. Ale nie o takie zwyczajne - solone, czy w oleju. Śledzie mojej mamy były dla nas wyjątkowe, - [Dziewczynki z jednej klasy i karmnik dla ptaków](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dziewczynki-z-jednej-klasy-i-karmnik-dla-ptakow/) - Na zdjęciu fajnie będziecie wyglądać Tymi słowami, zostałyśmy poproszone w jesienny poranek o podejście do szeroko otwartego okna w sali naszej szkoły podstawowej, by zapozować przy nim do zdjęcia. Grzeczne, niewielkie osóbki, które... udawały, że karmią ptaszki w szkolnym karmniku. Nasze ręce były bez okruszków dla wróbli i gołębi, ale przysięgłyśmy sobie, że następnym razem - [Na poczcie na Łąkowej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/na-poczcie-na-lakowej/) - Dawno, dawno temu, czyli w zeszłym miesiącu, przyszedł do nas Prezes stowarzyszenia i jednocześnie admin tej strony i tak oto rzecze: Danuto! Mieszkałaś tyle lat w budynku, w którym jest poczta, to proszę napisz swoje wspomnienia o tejże poczcie. Dzisiejsza poczta na Łąkowej 7 tylko w niewielkim stopniu przypomina swoim wnętrzem tę pocztę, jaką ja - [10 lat portalu Opowiadaczy Historii!!!](https://www.opowiadaczehistorii.pl/10-lat-portalu-opowiadaczy-historii/) - Szczególnie przeżywam tłumaczenie artykułów ze wspomnień mojej mamy, Rosi Kasperski. I jestem wdzięczny, że po tylu latach komuny i zakłamania historii, teraz może się dzielić swoimi wspomnieniami, które czytają ludzie w Polsce i w Niemczech. - [Mój debiut](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moj-debiut/) - Dom, przed którym w latach młodości prawie codziennie po wizycie u Babci na Kurzej czekałem z mamą na taksówkę miał być teraz miejscem, w którym odegram moją małą rolę podczas ulubionej Fety 2016 na Dolnym Mieście. Umówiłem się z Aktorami z Wandering Orchestra na godzinę 13:00 i gdy przybyłem na Dolne Miasto zauważyłem ich podczas - [Domek Baby Jagi - Wigilia na Kurzej 9](https://www.opowiadaczehistorii.pl/domek-baby-jagi-wigilia-na-kurzej-9/) - Atmosfera przedświąteczna na Kurzej 9 była zawsze wyjątkowa. Nie dość, za podczas każdej wizyty w okresie adwentu pachniało pieczonymi we framudze pieca kaflowego jabłkami, to jeszcze w przeciwieństwie do większości znajomych mięliśmy zawsze na stole Adventskranz… Z każdą nowo zapalaną świeczką Weihnachtsmann był coraz bliżej. Jako że mięliśmy rodzinę i znajomych w ówczesnym RFN-ie, przychodziły - [Anonimowy chłopiec w mundurku](https://www.opowiadaczehistorii.pl/anonimowy-chlopiec-w-mundurku/) - Opowiadacze zbliżają ludzi. Przekonałem się o tym niejednokrotnie, biorąc udział w spotkaniach dyskusyjnych, wycieczkach i imprezach tematycznych. Byłem świadkiem uśmiechów i łez wywołanych przeglądaniem prywatnych fotografii, dyskusji z wypiekami na twarzy w ramach kolektywnych wspomnień miejsc i ludzi, a także wspólnych tańców i zabaw o różnych porach roku. Te emocje – łączące ludzi starszych i - [Architektura przestrzeni kulturowych](https://www.opowiadaczehistorii.pl/architektura-przestrzeni-kulturowych/) - Kilkanaście lat temu w przestrzeni Dolnego Miasta pojawiły się wykonane przy pomocy szablonu napisy „mniej sztuki, więcej treści”. Ten cytat, zaczerpnięty z Hamleta Wiliama Shakespeare’a oraz chętnie powtarzany przez mieszkańców, w jasny sposób pokazywał, że ta część Gdańska skupiona była w pierwszej kolejności na praktycznym rozwiązywaniu podstawowych, bieżących problemów budowlanych, technicznych i funkcjonalnych. Sztuka, pełniąca - [Dolne Miasto: wtedy i dziś – w 10 rocznicę portalu Opowiadacze Historii](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dolne-miasto-wtedy-i-dzis-w-10-rocznice-portalu-opowiadacze-historii/) - Dziesięć lat działalności portalu opowiadaczehistorii.pl to moment, by zatrzymać się i zobaczyć, jak wielką drogę przeszedł ten projekt. I jak mocno wpisał się w życie Dolnego Miasta i całego Gdańska. To przestrzeń, która połączyła dawnych i obecnych mieszkańców, pasjonatów, badaczy i wszystkich ciekawych historii tego niezwykłego miejsca. Dzięki tysiącom zdjęć, wspomnień i rozmów udało się - [60 lat to już historia czy tylko wspomnienie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/60-lat-to-juz-historia-czy-tylko-wspomnienie/) - Pierwsze zdjęcie wykonano jesienią 1955 r. na tarasie przedszkola zakładowego Gdańskiej Fabryki Opakowań Blaszanych. W starym ogrodzie wybudowano piętrowy budynek z dużym tarasem i miejscem do zabawy. Na parterze były sale 3- i 4-latków, na piętrze 5- i 6-latków. W tej grupie dziewcząt czterolatków jako druga z lewej stoi Gabrysia, a pośrodku ta najwyższa - - [Mój rodzinny dom](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moj-rodzinny-dom/) - Mój rodzinny dom zbudowano około 1901 roku. W 1951 r. urodziłam się na ulicy Łąkowej 54 m. 5 (drugie piętro). W 1958 roku przeprowadziliśmy się do mieszkania nr 9 na trzecim piętrze. W 1972 roku wyszłam za mąż i od 1973 roku zamieszkaliśmy pod numerem 3 na pierwszym piętrze. W 1979 roku wyprowadziliśmy się z - [Rozmowa z Panem Ryszardem Majchrowskim](https://www.opowiadaczehistorii.pl/rozmowa-z-panem-ryszardem-majchrowskim/) - Maria Rybińska (Opowiadacze Historii): Znajdujemy się w piekarni pana Ryszarda Majchrowskiego przy ul. Dolna Brama 12. Które to pokolenie? Ryszard Majchrowski (RM): Drugie. Ojciec był piekarzem cały czas, a ja jestem kontynuatorem jego działalności. Chociaż przede mną z moim ojcem pracował brat, ale wyjechał. 30 listopada 1981 roku wyjechał. 13 grudnia był stan wojenny, a - [Dziecko, tu jest zimno i wilgotno...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dziecko-tu-jest-zimno-i-wilgotno/) - 1 sierpnia 1968 roku, będąc 19-letnią dziewczyną, rozpoczęłam pracę jako elektryk w Zajezdni Tramwajowej Łąkowa. Pierwszą radą, którą dostałam od starszego pracownika, były słowa: Dziecko, tu jest zimno i wilgotno, a więc do Świętego Ducha (czerwiec) nie zdejmuj kożucha, a po Świętym Duchu chodź dalej w kożuchu. Latem w kanałach przeglądowych stała woda, a zimą - [Prawie 125 lat na Dolnym Mieście](https://www.opowiadaczehistorii.pl/prawie-125-lat-na-dolnym-miescie/) - Często przechodząc koło niego podziwiałam kunszt dawnych mistrzów odlewnictwa. Po renowacji odzyskał dawny blask, pomimo swojego poważnego wieku - a ma już najprawdopodobniej 125 lat. Słup trakcji elektrycznej zasilający gdańskie tramwaje znajduje się koło kościoła Niepokalanego Poczęcia NMP przy ulicy Łąkowej. A jego dwaj bracia stoją na stadionie żużlowym, służąc jako maszty przed wejściem do - [Powracające imiona](https://www.opowiadaczehistorii.pl/powracajace-imiona/) - 24 sierpnia 2020 r. Zbliża się 1 września. Chwila wspomnień i zadumy nad kolejnością losu. Po moim domu - na tej fotografii została dziura w podmokłej ziemi. Adres - Dolne Miasto, Łąkowa 54, mieszkania 9. A w mojej pamięci powracają imiona - dzieci i niektórych dorosłych z Mojego Domu. Parter - Danka, Jola, Piotrek i - [Pamiątka III klasy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pamiatka-iii-klasy/) - Spoglądam na to zdjęcie z 1960 roku. Z portretu patrzy na mnie uczennica III klasy. W czarnym fartuszku z białym kołnierzykiem. Włosy zaplecione w warkoczyki z białymi kokardami. Czyli typowy, codzienny ubiór i wygląd uczennicy z tamtego okresu. Dzisiaj po 60 latach zauważyłam, że ołówek w ręku trzymam odwrotnie - takie zdjęcie to było wtedy - [Bursztynowy tryptyk](https://www.opowiadaczehistorii.pl/bursztynowy-tryptyk/) - Kiedy pojawiło się ostatnio na FB przedwojenne ogłoszenie o Państwowej Manufakturze Bursztynowej z ulicy Długie Ogrody 78, przywołało ono w mojej pamięci kilka prywatnych bursztynowych ciekawostek. Oto one. 1/ Będąc kiedyś w lesie, znalazłam brzozowy sęk, który przyniosłam do domu. Mój małżonek wkleił w niego kawałek bursztynu w kształcie oszlifowanego serca. Rękodzieło to od tamtego - [Rodzina Blocków](https://www.opowiadaczehistorii.pl/rodzina-blockow/) - W piątek 24 września 2021 r. przeczytałam reprint „Gazety Gdańskiej” datowanej na piątek 23 września 1938 r. Wśród wielu różnych tekstów z tamtego okresu był też ten o Związku Polaków z Dolnego Miasta. W tekście pojawia się nazwisko Block. A ja podam kilka szczegółów o tej właśnie rodzinie. Alojzy Block - syn Leona, urodził się - [Tańce na dechach z okazji 1 maja](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tance-na-dechach-z-okazji-1-maja/) - Łąkowa 54 m. 9, koniec kwietnia, lata sześćdziesiąte... Stojąc w oknie, w kuchni, widzę i słyszę jak na placu przy ul. Łąkowej, między Ułańską a Sadową, żołnierze z jednostki KBW, budują drewniany podest. Będą tu dechy do tańca i podium dla orkiestry. Żołnierze przynoszą materiały na własnych plecach. Następnego dnia, czyli 1 maja, po obowiązkowym - [Sklepy z Łąkowej 54](https://www.opowiadaczehistorii.pl/sklepy-z-lakowej-54/) - W budynku pod adresem Łąkowa 54, na parterze były trzy sklepy, wszystkie od ulicy wspomnianej Łąkowej. Pierwszym z nich był tekstylny. Materiały kupowało się w metrażu. A mama uczyła mnie nazw poszczególnych materiałów. A także tego, co się z nich szyje. Materiały były różne: od watoliny służącej do ocieplania płaszczy, do jedwabiu z Milanówka. Była - [Moja Szkoła Podstawowa nosiła numer 4](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moja-szkola-podstawowa-nosila-numer-4/) - Siedem lat mojego życia. A dokładniej od 1 września 1958 roku, do 24 czerwca 1965 roku. Wówczas do szkoły wchodziło się od podwórza, przejściem między salą gimnastyczną a sutereną. Witała nas woźna z dzwonkiem ręcznym, a mieszkała w suterenie szkoły. Do naszej szkoły trafiło sporo dzieci z mojego przedszkola, tak, żeśmy się znali. Była spora - [Wojskowe gruzy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wojskowe-gruzy/) - 9 lipca br. w czasie spaceru portalowego, kiedy zatrzymaliśmy się przy mojej dawnej szkole na Łąkowej 61, spytałam uczestników czy pamiętają wojskowe gruzy? I byłam ciekawa ich odpowiedzi. Jeden z uczestników, Marek Łuczak pamiętał tę nazwę. Otóż, było to miejsce między dwoma kasztanami oddzielonymi murem koszar czerwonych. Obecnie między Hotelem Sadowa a koszarami. Jako dzieci - [Gdy przymykam oczy...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/gdy-przymykam-oczy/) - Gdy przymykam oczy, myślami znowu jestem w moim domu na Łąkowej 54. Patrzę przez okno na główną ulicę Dolnego Miasta. Podziwiam pracę architektów i brukarzy. Największym budynkiem, który zawsze przesłaniał mi część widoku były i nadal są koszary w których obecnie działa Akademia Muzyczna. A po drugiej stronie rzucała się w oczy obszerna bliźniacza kamienica - [Wiatr we włosach](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wiatr-we-wlosach/) - Spadła kolejna kartka z kalendarza. Jest 1 sierpnia 2024 roku. Minęło 56 lat od dnia w którym rozpoczęłam pierwszą pracę zawodową po ukończeniu szkoły zawodowej w zawodzie elektromechanik. Do pracy miałam 10 minut piechotą, lub jeden przystanek tramwajem. Mieszkałam na ul. Łąkowej 54, a pracę dostałam w zajezdni tramwajowej WPKGG Łąkowa. Pracę rozpoczęłam od poznania - [Zgubne skutki zbierania kasztanów w koszarach](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zgubne-skutki-zbierania-kasztanow-w-koszarach/) - Jesienny artykuł o „Kasztanach w mundurkach” przypomniał mi moją kasztanową przygodę. A przytrafiła mi się ona mniej więcej w tym samym miejscu, tylko zdecydowanie wcześniej, bo w roku 1965. Pamiętam te drzewa kasztanowe doskonale. Jedno rosło na wojskowych gruzach. A drugie na terenie jednostki wojskowej. Mieszkałem wówczas na Ułańskiej, a uczęszczałem do szkoły nr 4 - [Sanki, zegarek, znaczki pocztowe](https://www.opowiadaczehistorii.pl/sanki-zegarek-znaczki-pocztowe/) - Zbierałem kiedyś znaczki pocztowe. Co ciekawe - zacząłem je zbierać przez zupełny przypadek. A było to tak... Zima - chyba 1966 rok. Było wtedy sporo śniegu, więc z moim kolegą z dzieciństwa Waldemarem poszliśmy zjeżdżać sankami z korony stadionu GKS. Jadąc z górki zauważyłem nagle coś błyszczącego. Po zjechaniu na dół wróciłem w to miejsce - [Mój pierwszy dzień w szkole](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moj-pierwszy-dzien-w-szkole/) - 1 września 1962 r. - swój pierwszy dzień w szkole wspomina Roman z Ułańskiej. - [Tablica pamiątkowa na Długich Ogrodach](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tablica-pamiatkowa-na-dlugich-ogrodach/) - Do końca II wojny światowej w Gdańsku pojawiło się co najmniej 23 różnych tablic pamiątkowych w przestrzeni miasta. Większość z nich powstała w okresie międzywojennym i była związana z upamiętnieniem poległych mieszkańcach w latach Wielkiej Wojny. Z kolei przed 1914 r. tablice, których w mieście zawisło łącznie 11, honorowały postacie, które swoją działalnością zasłużyły się - [Przystań polskich wioślarzy w Gdańsku (1934-39)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/przystan-polskich-wioslarzy-w-gdansku-1934-39/) - Życie sportowe Polonii gdańskiej w okresie międzywojennym w sposób najmocniejszy było naznaczone działalnością największego nie tylko z polskich, ale i w ogóle w całym Wolnym Mieście Gdańsku wielosekcyjnych klubów, czyli KS Gedanii. W jej cieniu działały jednak i inne polskie organizacje sportowe, przede wszystkim Akademicki Związek Sportowy, Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół", Akademicki Związek Morski, Polski Klub - [Pierwszy pomnik](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pierwszy-pomnik/) - Być może ta informacja Państwa zaskoczy, ale pierwszy, wolnostojący pomnik w przestrzeni Gdańska pojawił się dopiero nieco ponad 150 lat temu. I nie na Głównym czy Starym Mieście, ale na… Starym Przedmieściu. Mowa o Pomniku Poległych z 33. (wschodniopruskiego) pułku fizylierów, który uroczyście odsłonięty został 27 listopada 1872 r. Ulokowany został na dawnym placu musztry, - [Wspomnienia koronera, ducha z Nocy Muzeów](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wspomnienia-koronera-ducha-z-nocy-muzeow/) - Życie uczy nas by zapominać. Niech wszystko czego dotkniesz zamieni się w przeszłość. W kostnicy jest się zbyt blisko śmierci, by już nawet pamiętać o życiu. Dziś na końcu ulicy nie ma już kostnicy. Świat za szybko biegnie, by zapisać się w pamięci. Mi też nie udało się pozostać wspomnieniem. Budzę się czasami na wieczorne - [O lepiku na Kurzej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/o-lepiku-na-kurzej/) - Po wojnie dekarze naprawiali pewnego lata dach na Kurzej i okładali go papą. Na podwórku ułożyli koło z cegieł na które stawiali beczkę ze smołą lub lepikiem, a pod beczką rozpalali ogień. Żeby łatwiej można było wydostać smołę – przecinali potem beczkę wzdłuż na połowę. A my – jak to dzieci – wykorzystywaliśmy te połówki - [Akrobatki z ulicy Kurzej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/akrobatki-z-ulicy-kurzej/) - Mieszkałam na ulicy Kurzej 9 od 1945 roku z rodziną Sabiny Rode (przybraną siostrą). W domu tata zrobił nam huśtawkę na której z Sabiną robiłyśmy różne akrobacje. Futryna w drzwiach była bardzo szeroka, zamykałyśmy drzwi za którymi wymyślałyśmy różne figury. Na umówiony znak tata otwierał drzwi i zaczynał się pokaz przy rozbujanej huśtawce. Rodzinka biła - [Moje pierwsze zarzucenie wędki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moje-pierwsze-zarzucenie-wedki/) - Jako dziecko chętnie chodziłam "nad kanał". Idąc z ulicy Kurzej na Olszynkę w stronę mostu, po lewej stronie były groby powojenne. Chodziłam je pielęgnować. Wyrywałam zielsko i układałam zrywane polne kwiatki. Nie wiem co mnie tam prowadziło. Może to, że w 45 roku zmarła moja mama w szpitalu na ul. Śluza - miałam wtedy trzy - [Gdzie są pustaki, tam są i raki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/gdzie-sa-pustaki-tam-sa-i-raki/) - Po prawej stronie mostu prowadzącego z Kurzej na Olszynkę wędkarze mieli taki niewielki pomost. Gdy nikogo na nim nie było - chodziłam wrzucać z niego pustaki do wody. W te pustaki czasami potrafiły przez noc wejść raki. Pamiętam, że raz udało mi się wyjąć jeden taki pustak w którym były dwa raki i mały węgorz. - [Szkolna fotografia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/szkolna-fotografia/) - Nie pamiętam zbyt dobrze pierwszego dnia - jak to było, co to było, bo bałam się iść do szkoły i siedziałam potem cicho czekając kiedy nas do domu puszczą. Pamiętam jedynie to zdjęcie i przypominam sobie ten lęk przed fotografem, bo myślałam, ze to będzie bolało. Posadzili mnie na kręconym taborecie. Fotograf założył sobie na - [Porwanie na Dolnym Mieście](https://www.opowiadaczehistorii.pl/porwanie-na-dolnym-miescie/) - Były to lata 50. Miałam 6, może 7 lat, dokładnie tego nie pamiętam. Nie wolno było mi się bawić na ulicy, a jedynie nad „opływem Motławy”. Ponieważ większość dzieci była wtedy w szkole, zmuszona byłam bawić się sama. Zbierałam kwiatki, przyglądałam się wędkarzom jak łowią rybki oraz Pani Kuładze - jak doi krowę. W pewnej - [Adventskranz czyli choinka przed świętami](https://www.opowiadaczehistorii.pl/adwentskranz-czyli-choinka-przed-swietami/) - Już wkrótce wyjątkowy okres przedświąteczny - adwent. To czas radosnych oczekiwań na święta Bożego Narodzenia, który w naszym domu na Dolnym Mieście obchodziliśmy już od czasów powojennych. Jedną tradycją, która kontynuowana jest u nas do dziś jest tworzenie wieńca adwentowego, który wykonuje się z gałązek drzew iglastych - ze świerku lub sosny. Dekoracją są cztery - [Zalana Kurza](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zalana-kurza/) - Pamiętam, że gdy byłam dzieckiem, w piwnicy naszego domu na Kurzej 9 była studzienka, do której spływała woda z ulicy. Lokatorzy mieli przy niej dyżury i co tydzień, bez względu na pogodę, czerpało się wiadrem ze studni wodę i wylewało do zlewu znajdującego sie nad studzienką. Jako dzieci też braliśmy w tym udział, ponieważ było - [Kaskader](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kaskader/) - Któregoś dnia ciocia Sabina przyszła ze szkoły i opowiedziała, że jej uczennica ma do oddania małe szczeniaki - dwa czarne mieszańce z pudlem. Babcia wpadła na pomysł, że może jednego weźmiemy. Usłyszał to mój syn Andreas i od razu zawołał: ja też, ja też chcę. Następnego dnia przywieziono te dwa szczeniaki. Były tak cudowne, że - [Znacie grę w korki?...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/znacie-gre-w-korki/) - W wolnych chwilach w niedzielne popołudnia lub w święta, cała rodzina była zajęta różnymi grami - karcianymi lub planszowymi takimi jak "Chińczyk", „Młynek'' czy „Człowieku nie irytuj się''. W karty dorośli grali w oczko, 66, lub układali pasjansa. My z siostrą lubiłyśmy nieraz jak dorośli grali w karty na pieniądze. Oczywiście grali na grosze, tak - [Wózki dwa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wozki-dwa/) - Miałam dwa wózki - jeden spacerowy, a drugi głęboki. Był to rok 1942 może 43. Wózek głęboki miał budę, którą można było zdjąć przy słonecznej pogodzie. Mojej mamy nie mam od trzeciego roku życia, gdyż zmarła po porodzie mojej siostry w czasie wkroczenia Armii Czerwonej na teren Dolnego Miasta, dlatego moje wspomnienia o wózkach pozostały - [Pierwszy dzień w szkole](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pierwszy-dzien-w-szkole/) - Był rok 1949, szkoła nr. 3 w Gdańsku na Dolnym Mieście. Pamiętam, że do szkoły prowadziła mnie babcia. Byłam bardzo zdenerwowana, ponieważ do przedszkola nie chodziłam, słabo czytałam, nie miałam żadnego kontaktu z innymi dziećmi i praktycznie nie znałam polskiego. Obawiałam się, że pani mnie o coś zapyta, że będę musiała coś przeczytać lub odpowiedzieć - [Szkolny fartuszek](https://www.opowiadaczehistorii.pl/szkolny-fartuszek/) - Mój pierwszy fartuszek szkolny kojarzy mi się przede wszystkim z wielkim zdenerwowaniem. Wszystkie dziewczynki chodziły w fartuszkach zapinanych z przodu, z dwiema kieszeniami i wyglądały jednakowo. Tylko ja się wyróżniałam, bo babcia uszyła mi sama fartuszek z czarnego materiału, gdyż taki akurat miała ze starej sukienki. Fartuszek miał z przodu karczek i zapinany był z - [Okno łaźni](https://www.opowiadaczehistorii.pl/okno-lazni/) - Chodziłam do szkoły nr 3 w Gdańsku, naprzeciwko której znajdowała się łaźnia. Było to w drugiej lub trzeciej klasie, gdy któregoś dnia podczas długiej, piętnastominutowej przerwy, zamiast spędzić ją na szkolnym boisku, wpadliśmy na pomysł, żeby wybiec głównym wejściem na ulicę Śluza w kierunku łaźni właśnie. Było lato. Okna w łaźni były otwarte i przez - [Ahoj Andrzeju!](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ahoj-andrzeju/) - Andrzej Sulewski zmarł w sierpniu 2010 r. Ponad 20 lat przechadzał się po centrum Gdańska. Najczęściej bywał jednak na Długim Targu i Długim Pobrzeżu. Zawsze był oblegany - tak przez tłumy turystów, jak i młode pary, które chciały sobie zrobić z nim zdjęcie przy Fontannie Neptuna. Też chciałam sobie zrobić z nim pamiątkowe zdjęcie, ale - [Ozdoby na choinkę](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ozdoby-na-choinke/) - Własnoręcznie robione ozdoby choinkowe w moim domu były od dzieciństwa. Dzieci najchętniej robiły łańcuchy klejone z kolorowych wycinanek i ze słomek połączonych bibułą. Gwiazdy na czubek choinki robiło się ze sreberka po czekoladzie lub z brystolu i posypywało się potłuczoną bombką zamiast brokatu. Z kartonu robiliśmy pajacyki ciągane na sznurku, lampiony, koszyczki. Z wydmuszek robiliśmy - [Wakacje](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wakacje/) - Zawsze, kiedy są wakacje, wracają wspomnienia z młodych lat. Były to lata powojenne, więc nie było wyjazdów na kolonie i dlatego spędzaliśmy ferie w domu wymyślając różne zabawy i rozrywki. Co komu do głowy przyszło w zależności od pogody. Były to gry domowe lub podwórkowe. Grało się w palanta, klasy, skakanki i gimnastyki na trzepaku. - [Wakacyjna nauka języka niemieckiego](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wakacyjna-nauka-jezyka-niemieckiego/) - Wakacje wspominam miło u państwa Anastazji i Henryka z ulicy Reduta Wyskok, którzy po wojnie przybyli razem z dziećmi na Dolne Miasto. Mieli krowę, która okolicznym mieszkańcom przynosiła dużo pożytku. Dzięki niej przeżyło niejedno dziecko. Także moja przyrodnia siostra Sabina, która przechorowała gruźlicę. Nieraz nawet lekarze z pobliskiego szpitala przychodzili po mleko dla swoich pacjentów. - [Pracownice drukarni z placu Wałowego](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pracownice-drukarni-z-placu-walowego/) - Jakiś czas temu, przeglądając stary album, znalazłam zdjęcie moich koleżanek, które pracowały w drukarni na placu Wałowym. Postanowiłam wtedy odnaleźć kontakt do chociażby jednej w nich. Jak się okazało, moje starania nie poszły na marne. Okazało się, że jedna z nich – Dorota – ma swój Profil na FB. Początkowo ciężko było nam się spotkać, - [Kurza 9](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kurza-9/) - W 1936 roku Karol i Anastazja Müll postanowili przeprowadzić się z Grudziądza do Gdańska, ponieważ Grudziądz znalazł się po Traktacie Wersalskim w tak zwanym polskim korytarzu do morza i ludność niemieckiego pochodzenia czuła się tam coraz bardziej prześladowana. W Wolnym Mieście Gdańsk mieli krewnych i czuli się bardziej bezpieczne. Aby zabezpieczyć sobie dochód z wynajmu - [Skup butelek przy Dagomie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/skup-butelek-przy-dagomie/) - Fabryka octu i musztardy „DAGOMA” kojarzy mi się przede wszystkim ze skupem butelek. Pamiętam jak zbierałam butelki po occie, wódce, nieraz po oleju. Z tymi ostatnimi było gorzej z wymyciem. Żeby sprzedać trzeba było je starannie wypłukać i zdjąć etykiety, które nieraz trudne były do usunięcia. I wówczas trzeba było je moczyć w wodzie, Butelki - [Jak pięknie starsza siostra potrafi opiekować się swoją młodszą siostrą](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jak-pieknie-starsza-siostra-potrafi-opiekowac-sie-siostra-mlodsza/) - W budynku, który istnieje do dnia dzisiejszego pełniąc funkcje mieszkalne, mieściła się w latach pięćdziesiątych przychodnia, którą później przynieśli na ulicę Chmielną, a potem na Jaskółczą. Kiedy urodziła się moja przyrodnia siostra, miałam 16 lat. I to z nią chodziłam tam właśnie na badania kontrolne albo zastrzyki, kiedy jej mama nie mogła sama wówczas z - [O podbiale, Herbapolu, czereśniach i o tym czym się to skończyło...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/od-podbialu-przez-herbapol-do-czeresni/) - W sekretariacie Herbapolu w latach 50. pracowała pani Rode - moja przybrana mama. I ona informowała nas zawsze jakie w danym okresie zioła przyjmują do skupu. Zbierałam rumianek, pokrzywę, czarny bez. Najbardziej lubiłam zbierać podbiał, ze względu na jego duże liście, które szybciej się suszyły. Przez parę dni chodziłam po łąkach na bastionach zbierając odpowiednie - [Umieralność i jej wpływ na zasoby ludzkie na Dolnym Mieście w Gdańsku w latach 2018-2022 (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/umieralnosc-i-jej-wplyw-na-zasoby-ludzkie-na-dolnym-miescie-w-gdansku-w-latach-2018-2022-czesc-ii/) - Analizowane pięciolecie nie przyniosło znaczących zmian w strukturze zgonów według przyczyn z kilkoma wyjątkami. - [Umieralność i jej wpływ na zasoby ludzkie na Dolnym Mieście w Gdańsku w latach 2018-2022 (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/umieralnosc-i-jej-wplyw-na-zasoby-ludzkie-na-dolnym-miescie-w-gdansku-w-latach-2018-2022-czesc-i/) - W latach 2018-2022, liczba osób zameldowanych na stałe na terenie parafii dolnomiejskiej ulegała dużym zmianom. - [Ludność Dolnego Miasta i Olszynki w Gdańsku po 1945 roku (fragment I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ludnosc-dolnego-miasta-i-olszynki-w-gdansku-po-1945-roku-fragment-i/) - Fragmenty: pierwszy, drugi, trzeci, czwarty, piąty, szósty, siódmy, ósmy, dziewiąty i dziesiąty. 1. Źródła, podział i charakter danych W celu przekazania danych i informacji o ludności Dolnego Miasta i Olszynki w Gdańsku po 1945 roku ograniczono się do społeczności należącej do parafii p.w. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny z siedzibą przy ul. Łąkowej 34 A. - [Ludność Dolnego Miasta i Olszynki w Gdańsku po 1945 roku (fragment II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ludnosc-dolnego-miasta-i-olszynki-w-gdansku-po-1945-roku-fragment-ii/) - Fragmenty: pierwszy, drugi, trzeci, czwarty, piąty, szósty, siódmy, ósmy, dziewiąty i dziesiąty. 2. Pochodzenie ludności W pierwszych pięciu latach po II wojnie światowej na terenie całej Polski, w tym w Gdańsku, obserwuje się bardzo silne natężenie ruchu wędrówkowego ludności. Jak pisze I. Sobczak (1992: 45) dokonywała się wówczas duża wymiana ludności. Emigrowała samorzutnie bądź została - [Ludność Dolnego Miasta i Olszynki w Gdańsku po 1945 roku (fragment III)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ludnosc-dolnego-miasta-i-olszynki-w-gdansku-po-1945-roku-fragment-iii/) - Fragmenty: pierwszy, drugi, trzeci, czwarty, piąty, szósty, siódmy, ósmy, dziewiąty i dziesiąty. 2.1. Pochodzenie ludności w późniejszych dekadach Na przełomie lat 70-tych i 80-tych rozpoczęły się wyburzenia niektórych budynków mieszkalnych na Dolnym Mieście oraz przesiedlenia ich lokatorów do innych części Gdańska. Należy zaznaczyć, że do niedawna obszar Dolnego Miasta należał do jednych z mniej atrakcyjnych - [Ludność Dolnego Miasta i Olszynki w Gdańsku po 1945 roku (fragment V)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ludnosc-dolnego-miasta-i-olszynki-w-gdansku-po-1945-roku-fragment-v/) - Fragmenty: pierwszy, drugi, trzeci, czwarty, piąty, szósty, siódmy, ósmy, dziewiąty i dziesiąty. 3.2. Urodzenia Jedną z podstawowych konsekwencji zawierania małżeństw są urodzenia. Według demografów na poziom urodzeń oddziałuje szereg czynników, które można podzielić na dwie grupy. Pierwszą grupę stanowią czynniki demograficzne, do których należy struktura ludności według wieku i płci, liczebność kobiet w wieku rozrodczym - [Ludność Dolnego Miasta i Olszynki w Gdańsku po 1945 roku (fragment IV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ludnosc-dolnego-miasta-i-olszynki-w-gdansku-po-1945-roku-fragment-iv/) - Fragmenty: pierwszy, drugi, trzeci, czwarty, piąty, szósty, siódmy, ósmy, dziewiąty i dziesiąty. 3. Ruch naturalny ludności w parafii Oprócz ruchu wędrówkowego, istotne znaczenie w rozwoju demograficznym miasta i jego dzielnic ma ruch naturalny, czyli zawieranie małżeństw, rozwody, urodzenia oraz zgony mieszkańców. Na podstawie parafialnych akt metrykalnych określić można wszystkie składniki tego ruchu, za wyjątkiem rozwodów. - [Ludność Dolnego Miasta i Olszynki w Gdańsku po 1945 roku (fragment VI)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ludnosc-dolnego-miasta-i-olszynki-w-gdansku-po-1945-roku-fragment-vi/) - Fragmenty: pierwszy, drugi, trzeci, czwarty, piąty, szósty, siódmy, ósmy, dziewiąty i dziesiąty. 3.3. Chrzciny W latach 1947-2018 w parafii ochrzczonych zostało w sumie 14 878 dzieci, w tym 7862 chłopców i 7016 dziewczynek. Można więc przyjąć, że na Dolnym Mieście i Olszynce rodziło się więcej chłopców niż dziewcząt, co prezentują tablica 3 i wykres 4. - [Ludność Dolnego Miasta i Olszynki w Gdańsku po 1945 roku (fragment VIII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ludnosc-dolnego-miasta-i-olszynki-w-gdansku-po-1945-roku-fragment-viii/) - Fragmenty: pierwszy, drugi, trzeci, czwarty, piąty, szósty, siódmy, ósmy, dziewiąty i dziesiąty. 3.3 Zgony Ważnym składnikiem ruchu naturalnego ludności, oprócz małżeństw i urodzeń, są zgony. Kształtują one jednoznacznie i bezpośrednio przyrost naturalny. Liczbę zgonów warunkują czynniki demograficzne i pozademograficzne. Istotnymi czynnikami demograficznym są struktura ludności według płci i wieku, a także warunki środowiskowe, do których - [Ludność Dolnego Miasta i Olszynki w Gdańsku po 1945 roku (fragment IX)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ludnosc-dolnego-miasta-i-olszynki-w-gdansku-po-1945-roku-fragment-ix/) - Fragmenty: pierwszy, drugi, trzeci, czwarty, piąty, szósty, siódmy, ósmy, dziewiąty i dziesiąty. 3.4 Przyczyny zgonów Istotne znaczenie w analizie zgonów ma rozpoznanie ich według przyczyn. Uzyskujemy wówczas informacje o kondycji badanej grupy, umożliwiające podjęcie stosownych działań prozdrowotnych. Tablica 6 przedstawia udział procentowy zgonów w parafii według wybranych przyczyn przy zastosowaniu obowiązującej X Rewizji Międzynarodowej Statystycznej - [Ludność Dolnego Miasta i Olszynki w Gdańsku po 1945 roku (fragment VII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ludnosc-dolnego-miasta-i-olszynki-w-gdansku-po-1945-roku-fragment-vii/) - Fragmenty: pierwszy, drugi, trzeci, czwarty, piąty, szósty, siódmy, ósmy, dziewiąty i dziesiąty. 3.4. Zawody rodziców chrzczonych dzieci Stwierdzenia przedstawione w poprzednim rozdziale potwierdzają częściowo zapisy dotyczące wykonywanego zawodu oraz wykształcenia parafian oddających dzieci do chrztu. Nadmienić trzeba, że informacje te nie są dokładne i nie pozwalają na pełne przedstawienie struktury społeczno-zawodowej ludności. W rejestrach parafialnych - [Ludność Dolnego Miasta i Olszynki w Gdańsku po 1945 roku (fragment X)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ludnosc-dolnego-miasta-i-olszynki-w-gdansku-po-1945-roku-fragment-x/) - Fragmenty: pierwszy, drugi, trzeci, czwarty, piąty, szósty, siódmy, ósmy, dziewiąty i dziesiąty. 3.4 Przyczyny zgonów (c.d.) Analizę umieralności parafian kończy ocena zewnętrznych przyczyn zgonów. Dane w tym zakresie prezentuje tablica 7. W pewnej mierze są one odbiciem procesów społecznych i gospodarczych zachodzących na Dolnym Mieście i Olszynce. Najczęstszymi (44,3%) przyczynami zgonów z przyczyn zewnętrznych były - [O tym jak próba zostania „lokalnym” zakończyła się sukcesem](https://www.opowiadaczehistorii.pl/o-tym-jak-proba-zostania-lokalnym-zakonczyla-sie-sukcesem/) - Już zawsze będę pamiętał ten dzień… Letni spacer po Oruni, który prowadziła dwudziestoletnia przewodniczka. Zdziwiło mnie, że tak młodzi ludzie są profesjonalnymi przewodnikami. Zagadnąłem ją i okazało się, że wcale nią nie była. I że każdy może spróbować swojej szansy na egzaminie na lokalnego przewodnika. Przez większość życia szwendam się po Gdańsku, tylko po to, - [Spacer Redutą Dzik, czyli czym różni się reduta od bastionu](https://www.opowiadaczehistorii.pl/spacer-reduta-dzik-czyli-czym-rozni-sie-reduta-od-bastionu/) - Zimowy spacer. Buty rytmicznie uderzają o, nieodłączne związane z Dolnym Miastem, kocie łby. Ulica jest wąska. I krótka. Musi tylko połączyć ze sobą parę budynków i nie chce się przy tym rzucać zbytnio w oczy. Ot jest, tak po prostu, jak towarzyszące jej śnieg i mróz. Wzrok przeskakuje szybko z punktu na punkt, jakby wyłącznie - [Przed hotelem stoi karetka - czy coś się komuś stało?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/przed-hotelem-stoi-karetka-czy-cos-sie-komus-stalo/) - Co w tym miejscu robiło pogotowie i czy nikomu nic się nie stało? - [Jest ze mną już pięć lat](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ze-mna-jest-juz-piec-lat/) - Zmienił moje życie na Dolnym o jakieś 180 stopni. - [Wśród kamienic, fabryk i koszar Dolnego Miasta (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wsrod-kamienic-fabryk-i-koszar-czesc-i/) - Każda wizyta na Dolnym Mieście to dla mnie podróż w przeszłość. Spacerując po jego ulicach wszystko widzę jak przez filtr, który na widziane przeze mnie obrazy nakłada obiekty, dźwięki i emocje z mojego dzieciństwa. Mijam budynki, których już nie ma, spotykam ludzi, którzy już dawno się wyprowadzili, słyszę dźwięki, które nie mają się już skąd - [Wśród kamienic, fabryk i koszar Dolnego Miasta (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wsrod-kamienic-fabryk-i-koszar-czesc-ii/) - Dom z malowidłami Na początku lat 90. ulica Ułańska była przede wszystkim normalną ulicą, składającą się z kilku kamienic ciągnących się w stronę Łąkowej. Pamiętam, że mieściły się w nich jakieś sklepy, a każdej zimy na chodniku przed domem tworzyła się dość spora ślizgawka, stanowiąca atrakcję dla okolicznych dzieci. Przez pierwsze kilka lat mojego życia - [Wśród kamienic, fabryk i koszar Dolnego Miasta (część III)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wsrod-kamienic-fabryk-i-koszar-czesc-iii/) - Żołnierze vs łabędzie Jedno z moich najwcześniejszych wspomnień dotyczą ulicy Sadowej. Mama zabierała mnie czasem na spacer wzdłuż czerwonych koszar, których otwarte okna oblegane były w cieplejsze dni przez żołnierzy wystawiających głowy „na papieroska” i trzeba było bardzo uważać, żeby nie dostać niedopałkiem. Po drugiej stronie ulicy ciągnęło się betonowe ogrodzenie, pamiętam też jakiś samotny - [Dzień Strażaka 1997, czyli jak Gdańsk świętował milenium](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dzien-strazaka-1997-czyli-jak-gdansk-swietowal-milenium/) - Pewnej ciepłej, bezwietrznej i raczej słonecznej niedzieli 1997 roku w okolicy Dolnego Miasta w Gdańsku pojawiły się lśniące czerwienią wozy strażackie, zawyły policyjne „koguty” i zbiegła się brygada antyterrorystyczna. Co takiego się wydarzyło? Wybuch bomby? Podpalenie? A może obława na groźnego przestępcę? Nie tym razem. Dzień Strażaka inny niż wszystkie Niedziela 11 maja 1997 roku - [Nocny dyżur na chirurgii](https://www.opowiadaczehistorii.pl/nocny-dyzur-na-chirurgii/) - Kiedy przed Nocą Muzeów skontaktował się ze mną Jacek Górski z pytaniem, czy nie chciałabym pojawić się w Dworze Uphagena jako statystka retro, w pierwszej chwili odmówiłam, ubolewając, że nie mam w szafie niczego, co mogłoby przemienić mnie w pacjentkę lub pracownicę dawnego szpitala. Na szczęście na Opowiadaczy zawsze można liczyć i w ISE znalazła - [„Dolne Miasto. Ludzie i dusza” – wernisaż i wystawa w Oliwie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dolne-miasto-ludzie-i-dusza-wernisaz-i-wystawa-w-oliwie/) - Upalne, sierpniowe popołudnie można spędzić w Gdańsku na wiele sposobów. Wylegując się na plaży, spacerując po lesie, buszując po Jarmarku Dominikańskim lub… wybierając się na wystawę zdjęć Dolnego Miasta w Oliwskim Ratuszu Kultury. Wtorkowy wernisaż zgromadził grupę pasjonatów Dolnego Miasta, Gdańska i fotografii. Odziany w biel i czerń prowadzący spotkanie, Jacek Górski, zwany też na - [Wśród kamienic, fabryk i koszar Dolnego Miasta (część IV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wsrod-kamienic-fabryk-i-koszar-czesc-iv/) - Wielkie wyburzanie Wyburzanie kamienic wokół Ułańskiej 11 rozpoczęło się mniej więcej w czasie, kiedy szłam do zerówki, może nieco wcześniej, w roku 1990 albo 1991. Obserwowanie metamorfozy całej okolicy było dla mnie ogromnym przeżyciem. Choćby wtedy, gdy z budynków przeznaczonych do rozbiórki wyprowadzili się lokatorzy, a okoliczni mieszkańcy tłumnie ruszyli „na szaber”. Najlepiej zapamiętałam wymontowywanie - [Wśród kamienic, fabryk i koszar Dolnego Miasta (część V)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wsrod-kamienic-fabryk-i-koszar-czesc-v/) - Droga do szkoły Podczas gdy większość dzieci z Dolnego Miasta chodziła do podstawówki przy ulicy Śluzy albo na Olszynkę, dzieci z Ułańskiej 11 (a także częściowo z Chłodnej i Łąkowej) uczęszczały do Szkoły Podstawowej nr 4 przy Łąkowej 61. Od pierwszej klasy do szkoły chodziłam sama, po drodze mijając kolejno: wielką górę piachu, budkę z - [Dolne Miasto w Dolnym Mieście, czyli murale LPP](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dolne-miasto-w-dolnym-miescie-czyli-murale-lpp/) - Pomysł stworzenia obu murali wyszedł od LPP w czasie, kiedy firma remontowała historyczny budynek swojej centrali przy ulicy Łąkowej. - [Praca, karteczki i kasety VHS](https://www.opowiadaczehistorii.pl/praca-karteczki-i-kasety-vhs/) - Co może łączyć dziecięcą pasję do zbierania kolorowych karteczek, nastoletnie uwielbienie dla horrorów i poważną pracę zawodową ponad dwie dekady później? W moim wypadku – budynek Gdańskiego Monopolu Tytoniowego. Historyczny budynek przy ul. Łąkowej 39/41 aktualnie w całości jest własnością LPP. Mieści się w nim centrala firmy, a także m.in. siedziba marki Cropp. Od strony - [Z pamiętnika pokojówki: Noc Muzeów 2024](https://www.opowiadaczehistorii.pl/z-pamietnika-pokojowki-noc-muzeow-2024/) - Noc Muzeów w Arche Dwór Uphagena w Gdańsku co roku przyciąga tłumy osób, zainteresowanych historią dawnego szpitala przy ul. Kieturakisa lub po prostu chcących obejrzeć wnętrza jednego z najbardziej klimatycznych obiektów hotelowych w mieście. W tym roku zwiedzający dodatkowo mogli podziwiać również piętro odrestaurowanego Dworku Uphagena, a mi udało się namówić do udziału w imprezie - [Kasztany w mundurkach](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kasztany-w-mundurkach/) - Z mojej Szkoły Podstawowej nr 4 przy Łąkowej 61 wracałam bardzo często z koleżanką, z którą siedziałam w ławce od zerówki. Razem byłyśmy trochę odważniejsze niż w pojedynkę, więc jesienią często chodziłyśmy na kasztany „do wojska”, czyli na teren czerwonych koszar. Część kasztanów można było zebrać na ulicy, ale prawdziwe żniwa czekały dopiero za bramą - [Bastiony Dolnego Miasta – magiczne miejsce na mapie Gdańska](https://www.opowiadaczehistorii.pl/bastiony-dolnego-miasta-magiczne-miejsce-na-mapie-gdanska/) - Gdańskie bastiony to miejsce wyjątkowe. Zlokalizowane w granicach Śródmieścia, oddalone o ledwie kilometr od obleganej przez turystów ulicy Długiej, a jednak w szczycie sezonu ciężko znaleźć tu tłumy ludzi. Przeciwnie, mimo nieprzeciętnych walorów wizualnych, przyrodniczych i rekreacyjnych, teren wokół Opływu Motławy to oaza ciszy i spokoju, przestrzeń stworzona dla osób poszukujących bliskości natury i odpoczynku - [Wiebenkaserne auf Postkarten (Teil I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wiebenkaserne-auf-postkarten-teil-i/) - Der Fotograf hatte damals eine sehr leichte Aufgabe, denn als er die Toruńska-Straße hinunterging, blieb... - [Koszary Wiebego na pocztówkach (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/koszary-wiebego-na-pocztowkach-czesc-i/) - Fotograf w tamtym okresie miał bardzo ułatwione zadanie, bo idąc ulicą Toruńską najprawdopodobniej zatrzymał się na Moście Popielnym łączącym oba brzegi Starej Motławy i... - [Po mleko pod rybny](https://www.opowiadaczehistorii.pl/po-mleko-pod-rybny/) - Pewnego zimowego poranka wstałem wcześnie rano i ubrałem się ciepło. - [Sie sind wieder da](https://www.opowiadaczehistorii.pl/sie-sind-wieder-da/) - Unsere Aufmerksamkeit erregten, betrafen Ärzte, die im Marienkrankenhaus in der Schleusengasse arbeiteten. - [Oni wrócili](https://www.opowiadaczehistorii.pl/oni-wrocili/) - Jak w XXI wieku poinformować pacjentów, że ich lekarz po krótszej lub dłuższej przerwie znowu przyjmuje?... A jak radzono sobie z tym samym zadaniem te 80-90 lat temu?... - [Sąd odmawia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/sad-odmawia/) - Złe wieści dla Siegfrieda Petersa z ulicy Królikarnia. - [Dmuchawce, latawce, wiatr...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dmuchawce-latawce-wiatr/) - Czasem słowa nie są wcale potrzebne, gdyż to co najważniejsze się po prostu czuje. - [Feuer im Güterbahnhof am Leege Tor](https://www.opowiadaczehistorii.pl/feuer-im-guterbahnhof-am-leege-tor/) - Sofort wurde beschlossen, die Feuerwehr zu rufen und das arme Pferd zu retten, das sich nicht aus dem Gurtzeug befreien konnte. - [Pożar na dworcu towarowym przy Bramie Nizinnej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pozar-na-dworcu-towarowym-przy-bramie-nizinnej/) - Przybyli na miejsce dzielni strażacy ugasili ogień. Pożar na szczęście nie rozprzestrzenił się na teren dworca. - [Kaplica przy Szpitalu Najświętszej Maryi Panny na pocztówkach (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kaplica-przy-szpitalu-najswietszej-maryi-panny-na-pocztowkach-czesc-i/) - Jeżeli tylko była taka możliwość, ten akurat fotograf lubił zaglądać na tyły fotografowanych obiektów. Nigdy nie wiedział czego można się tam spodziewać. I często był zaskakiwany tym, co akurat ujrzał. Tego dnia wybrał się z aparatem na Dolne Miasto. Przyjrzał się szpitalnym zabudowaniom od strony ulicy Schleusengasse (Śluza), obejrzał front kościoła przy Weidengasse (Łąkowej), a - [Dolne Miasto i okolice w Budżecie Obywatelskim na 2026 rok](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dolne-miasto-i-okolice-w-budzecie-obywatelskim-na-2026-rok/) - Głosowanie trwa do 28 września. Który projekt wybrać?... - [10 urodziny portalu](https://www.opowiadaczehistorii.pl/10-urodziny-portalu/) - Gdyby mogły powstać tablice po spacerze... - [10 lat portalu](https://www.opowiadaczehistorii.pl/10-lat-portalu/) - Zapiski z pewnej narady... - [Kasernen in der Niederstadt auf Postkarten (Teil III)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kasernen-in-der-niederstadt-auf-postkarten-teil-iii/) - Die dekorative Wand auf der linken Seite der Postkarte mit ihrem zweifarbigen Mosaik und den Säulen ist inzwischen durch einen Metallzaun ersetzt worden. - [Koszary z Dolnego Miasta na pocztówkach (część III)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/koszary-z-dolnego-miasta-na-pocztowkach-czesc-iii/) - Czy była już pocztówka z najstarszymi przedwojennymi koszarami na Dolnym Mieście - tymi z żółtej cegły?... Była! Czy była już pocztówka z najmłodszymi przedwojennymi koszarami na Dolnym Mieście - tymi, których już nie ma?... Była! To teraz przyszedł czas na trzecią pocztówkę - z koszarami z cegły czerwonej. Ten budynek przez cały czas przypisany był - [Albumy kolekcjonerskie z Ilustracjami Samoprzylepnymi (część VII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/albumy-kolekcjonerskie-z-ilustracjami-samoprzylepnymi-czesc-vii/) - Album „Od Aten do Moskwy” był siódmym w kolejności wydanym tytułem z miejscami do kolekcjonowania ilustracji samoprzylepnych. - [Albumy kolekcjonerskie z Ilustracjami Samoprzylepnymi (część VI)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/albumy-kolekcjonerskie-z-ilustracjami-samoprzylepnymi-czesc-vi/) - Album „Stare samochody” był szóstym w kolejności wydanym tytułem z miejscami do kolekcjonowania ilustracji samoprzylepnych. - [Glück im Unglück](https://www.opowiadaczehistorii.pl/gluck-im-ungluck/) - In der Dienstagsausgabe der „Gazeta Gdańska - Echo Gdańskie” vom 11. April 1933 (also vor genau 92 Jahren) wurde auf Seite fünf unter anderem über einen Unfall berichtet, der sich an der Kreuzung der Straßen Hopfengasse (Chmielna) und Milchkannengasse (Stągiewna) ereignet hatte, wahrscheinlich am Vortag. Die Arbeiterin Apolonja Kolaska (Originalschreibweise) wollte auf die andere Straßenseite - [Szczęście w nieszczęściu](https://www.opowiadaczehistorii.pl/szczescie-w-nieszczesciu/) - We wtorkowym wydaniu „Gazety Gdańskiej - Echo Gdańskie” z 11 kwietnia 1933 roku (czyli dokładnie 90 lat temu) na stronie piątej jedną z kronikarskich wiadomości była informacja o wypadku do którego doszło na skrzyżowaniu ulicy Hopfengasse (Chmielnej) i Milchkannengasse (Stągiewnej) najprawdopodobniej dnia poprzedniego. Robotnica Apolonja Kolaska (pisownia oryginalna) chciała przejść na drugą stronę jezdni. Niestety - [Ulica Łąkowa na pocztówkach (część III)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ulica-lakowa-na-pocztowkach-czesc-iii/) - Są takie miejsca na Dolnym Mieście dla których czas zatrzymał się w miejscu. I jeszcze wiele dekad po wojnie wyglądały i nadal wyglądają mniej więcej (bo nie można powiedzieć, że dokładnie) tak samo jak te ponad 70 czy 100 lat temu. Do takich miejsc można niewątpliwie zaliczyć skrzyżowanie ulicy Śluza i Łąkowej. A potwierdzeniem tej - [Ulica Łąkowa na pocztówkach (część IV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ulica-lakowa-na-pocztowkach-czesc-iv/) - Maria Rybińska - jedna z Opowiadaczek Historii Dolnego Miasta w Gdańsku opisywała ostatnio zapamiętany widok ze swojego okna na ulicy Łąkowej 54 z kilku ostatnich dekad XX wieku. Na koniec podzieliła się z wszystkimi takim spostrzeżeniem: Ciekawe, co mogłabym zobaczyć, gdybym stała w tym samym oknie przed wojną?… Chcąc zaspokoić tę ciekawość - przyjrzymy się dzisiaj - [Zaułek Baumanna i dom galeriowy na pocztówkach (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zaulek-baumanna-i-dom-galeriowy-na-pocztowkach-czesc-i/) - Gdzie był zaułek Baumanna i gdzie stał ten dom galeriowy? - [Eksperymentalny spacer „Historia za zakrętem, czyli przystanek na żądanie” – 7 VI 2025 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/eksperymentalny-spacer-historia-za-zakretem-czyli-przystanek-na-zadanie-7-vi-2025-r/) - Druga odsłona wyjątkowego eksperymentalnego spaceru po Dolnym Mieście już za nami. Przeczytajcie relację z tego wydarzenia. - [Albumy kolekcjonerskie z Ilustracjami Samoprzylepnymi (część IV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/albumy-kolekcjonerskie-z-ilustracjami-samoprzylepnymi-czesc-iv/) - Album „Ptaki polski” był czwartym w kolejności wydanym tytułem z miejscami do kolekcjonowania ilustracji samoprzylepnych. - [Albumy kolekcjonerskie z Ilustracjami Samoprzylepnymi (część V)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/albumy-kolekcjonerskie-z-ilustracjami-samoprzylepnymi-czesc-v/) - Album „Samoloty na których walczyli Polacy” był piątym w kolejności wydanym tytułem z miejscami do kolekcjonowania ilustracji samoprzylepnych. - [Ein Kännchen aus dem Unimor-Werk](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ein-kannchen-aus-dem-unimor-werk/) - Das Kännchen ist aus Porzellan gefertigt. Man kann es verwenden, um Milch in Kaffeetassen zu gießen, Essig über Sülze zu gießen oder Kartoffelpuffer mit süßer Sahne zu überziehen. - [Tureckie ślady na Dolnym Mieście (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tureckie-slady-na-dolnym-miescie-czesc-i/) - Zainteresowała nas historia wspomnianego Konsula Turcji Sigmunda Schopfa ze względu na Jego związki z Dolnym Miastem. - [Türkische Spuren in der Niederstadt (Teil 1)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tuerkische-spuren-in-der-niederstadt-teil-1/) - Die Geschichte von Sigmund Schopf hat uns interessiert, wegen seiner Verbindung zu Niederstadt - [Albumy kolekcjonerskie z Ilustracjami Samoprzylepnymi (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/albumy-kolekcjonerskie-z-ilustracjami-samoprzylepnymi-czesc-i/) - Albumy IS. Wszystko zaczęło się w 1977 roku od albumu „Gwiazdy muzyki rozrywkowej”. - [Albumy kolekcjonerskie z Ilustracjami Samoprzylepnymi (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/albumy-kolekcjonerskie-z-ilustracjami-samoprzylepnymi-czesc-ii/) - Album „Poczet królów polskich” był drugim w kolejności wydanym tytułem z miejscami do kolekcjonowania ilustracji samoprzylepnych. - [Albumy kolekcjonerskie z Ilustracjami Samoprzylepnymi (część III)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/albumy-kolekcjonerskie-z-ilustracjami-samoprzylepnymi-czesc-iii/) - Album „Kontynenty Afryka” był trzecim w kolejności wydanym tytułem z miejscami do kolekcjonowania ilustracji samoprzylepnych. - [Do trzech stron www sztuka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/do-trzech-stron-www-sztuka/) - Często dzielę się też wspomnieniami z własnego życia, najczęściej z okresu Jacka w przedszkolu, w podstawówce i w liceum, które przypadało akurat na te prawie 20 ostatnich lat PRL-u. - [Kasernen in der Niederstadt auf Postkarten (Teil II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kasernen-in-der-niederstadt-auf-postkarten-teil-ii/) - Der Kasernenkomplex selbst dominiert die gesamte Aufnahme. - [O Dolnym Mieście z 1861 roku](https://www.opowiadaczehistorii.pl/o-dolnym-miescie-z-1861-roku/) - Ta wycieczka prowadzi przez stosunkowo słabo zabudowaną część miasta, która jest domem dla szczególnie dużych obiektów przemysłowych. - [Koszary z Dolnego Miasta na pocztówkach (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/koszary-z-dolnego-miasta-na-pocztowkach-czesc-ii/) - Kompleks koszarowy zdominował całość ujęcia. - [Moje pierwsze zdjęcie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moje-pierwsze-zdjecie/) - Był rok 1957. Wziąłem aparat fotograficzny marki Zorki od mojego ojca i poszliśmy z bratem i jego kumplem nad wodę. Doszliśmy do Kamiennej Śluzy i tam właśnie wykonałem to zdjęcie - moje pierwsze w życiu. Chłopcy weszli na nasyp i pozowali na tle głogów, "które... się podjadało". W tle widać lewą wyspę potocznie zwaną "lunetą". - [Sahneeis aus der Weidengasse (Łąkowa) in der Vorkriegszeit](https://www.opowiadaczehistorii.pl/sahneeis-aus-der-weidengasse-lakowa-in-der-vorkriegszeit/) - Nachdem der Autor diese Anzeige gelesen hatte, ging er zum Kühlschrank und holte ein modernes Eis am Stiel heraus. - [Przedwojenne lody śmietankowe z Łąkowej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/przedwojenne-lody-smietankowe-z-lakowej/) - Po przeczytaniu tego ogłoszenia autor poszedł do lodówki i wyciągnął z niej współczesny lodowy smakołyk na patyku. - [Die Pflicht der Freundschaft verlangt…](https://www.opowiadaczehistorii.pl/der-freundschaft-pflicht-verlangt/) - Möge Deine tägliche Arbeit die Ideale Deines Geistes nicht auslöschen und die Kühnheit Deiner Gedanken nicht schmälern. - [Ryk maszyn dobiegający zza okna działa na mnie jak balsam](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ryk-maszyn-dobiegajacy-zza-okna-dziala-na-mnie-jak-balsam/) - Bardzo lubiłem bywać na meczach żużlowych. - [Obowiązek przyjaźni wymaga](https://www.opowiadaczehistorii.pl/obowiazek-przyjazni-wymaga/) - Niechajże w Tobie praca codzienna nie gasi ideałów ducha, nie zmniejsza śmiałego polotu myśli. - [Von Bastion Aussprung zum Badezimmer, in die Wäscherei und... zum Stadtrat](https://www.opowiadaczehistorii.pl/von-bastion-aussprung-zum-badezimmer-in-die-wascherei-und-zum-stadtrat/) - Im Jahr 1929 jährte sich zum 25. Mal die Eröffnung des Gaswerks in der Wallgasse. Es war das zweite, denn das erste war viele Jahre lang in Thornscher Weg in Betrieb. Anlässlich dieses runden Jubiläums wurde eine fast 100-seitige Sonderpublikation herausgegeben, in der die Geschichte des Werks ausführlich beschrieben wird. Sie ist angereichert mit Fotos - [Mit dem Herzen geschrieben...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mit-dem-herzen-geschrieben/) - In meiner Erinnerung ist Frau Wanda Stadnicka die beste Lehrerin, die ich je hatte. - [Cztery kobiety](https://www.opowiadaczehistorii.pl/cztery-kobiety/) - Zdjęcie o którym opowiemy zrobił Jsidor Rosenberg w swoim atelier na ulicy Poggenpfuhl (Żabi Kruk) 80. Udało nam się ustalić, że pracował on pod tym adresem mniej więcej w latach 1886-1890. Z udostępnionego obok ogłoszenia z 1888 roku można się dowiedzieć, że oferował on też pod tym adresem swoje usługi w zakresie sprzedaży amatorskich aparatów - [Długie Ogrody na pocztówkach (część VIII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dlugie-ogrody-na-pocztowkach-czesc-viii/) - Pierwsza z dwóch przedwojennych pocztówek z Długich Ogrodów zrobionych najprawdopodobniej w tym samym czasie. - [Z Reduty Wyskok do łazienki, pralni i... Rady Miejskiej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/z-reduty-wyskok-do-lazienki-pralni-rady-miejskiej/) - W 1929 roku minęło 25 lat od momentu uruchomienia gazowni na Wałowej/na Mlecznym Piotrze. Drugiej, bo pamiętajmy, że pierwsza przez wiele lat działała na ulicy Toruńskiej. Z okazji tego okrągłego jubileuszu ukazała się specjalna publikacja złożona prawie ze 100 stron w której opisano dokładnie dzieje tego zakładu. Całość wzbogacono o zdjęcia obiektów przemysłowych zrobione i - [Sercem pisane…](https://www.opowiadaczehistorii.pl/sercem-pisane/) - W mojej pamięci pani Wanda Stadnicka jest najlepszym wychowawcą, jakiego miałam. - [Kurz ausfallen, um gut auszufallen](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kurz-ausfallen-um-gut-auszufallen/) - Herr Krause. Ich danke Ihnen vielmals. Sie sind zweifellos ein richtiger Künstler. Sie haben Talent! - [Wyszedł... aby dobrze wyjść](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wyszedl-aby-dobrze-wyjsc/) - Panie Krause. Bardzo Panu dziękuję. Jest Pan bez wątpienia artystą w swoim fachu. Ma Pan talent! - [Procesja tego roku była ogromna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/procesja-tego-roku-byla-ogromna/) - Był czwartek. Dzień Bożego Ciała. - [1990 und 2018 - die Zeit ist vor der Haustür stehen geblieben](https://www.opowiadaczehistorii.pl/1990-und-2018-die-zeit-ist-vor-der-haustur-stehen-geblieben/) - 28 Jahre sind vergangen. Und die Zeit scheint stehen geblieben zu sein… - [1990 i 2018 - czas się zatrzymał na progu drzwi](https://www.opowiadaczehistorii.pl/1990-i-2018-czas-sie-zatrzymal-na-progu-drzwi/) - Rok 1990 W niedzielę 13 maja Jacek Szymański (mieszkający wówczas na ulicy Seredyńskiego) przyjął I Komunię Świętą w kościele św. Barbary w Gdańsku. To był wyjątkowy dzień pełen emocjii. Po uroczystości Jego rodzice postanowili zrobić serię pamiątkowych zdjęć przed budynkiem. Pstryk! Na jednym z nich widać Jacka z tatą Maciejem. Pstryk! A na drugim widać - [Eine Lokomotive fährt in den Bahnhof ein](https://www.opowiadaczehistorii.pl/eine-lokomotive-fahrt-in-den-bahnhof-ein/) - Es gibt etwas, das darauf hinweist, dass sie einfuhr, und zwar in den Südbahnhof. - [Wielkanocne życzenia przesłane na ulicę Dolną](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wielkanocne-zyczenia-przeslane-na-ulice-dolna/) - Wielkanoc w 1963 roku wypadała mniej więcej w połowie kwietnia. Kazimierz Furmańczyk mieszkający na ulicy Dolnej 10a m. 8 (to ten dom na rogu Dolnej i Szuwary) siedząc wygodnie na tapczanie obejrzał właśnie w telewizji kolejny film z serii „Złamana Strzała”. Tym razem zatytułowany „Powrót z krainy cieniów”. Następna pozycja w programie czyli „Teatrzyk dla - [Da fährt eine Lokomotive aus dem Bahnhof](https://www.opowiadaczehistorii.pl/da-fahrt-eine-lokomotive-aus-dem-bahnhof/) - Heute ist es Zeit für eine weitere, bisher unveröffentlichte Aufnahme, die mehr oder weniger von der gleichen Stelle aus gemacht wurde. - [Wjeżdża na stację lokomotywa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wjezdza-na-stacje-lokomotywa/) - Bastion Tur (współcześnie zwany Żubrem albo Kręconą) był ogólnie dostępną przestrzenią. I jeżeli ktoś wszedł na niego z aparatem fotograficznym, to przed wojną mógł zrobić np. takie albo takie zdjęcie Dworca Południowego. Inaczej wyglądała sytuacja już na samym dworcu. Chyba nie wszyscy mogli się po nim swobodnie przemieszczać i robić zdjęcia. A jednak komuś się - [Jedzie ze stacji lokomotywa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jedzie-ze-stacji-lokomotywa/) - Kilka lat temu zimową porą opublikowaliśmy artykuł w którym pokazaliśmy nieznane i być może najstarsze zdjęcie z Kręconej. Dzisiaj przyszła pora na kolejne niepublikowane wcześniej ujęcie zrobione mniej więcej z tego samego miejsca. Dzięki innej perspektywie widać budynek dworca południowego wraz z przylegającą do niego infrastrukturą w zdecydowanie większym stopniu niż na wcześniejszym zdjęciu. Ale - [Das St. Marienkrankenhaus auf Postkarten (Teil VI)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/das-st-marienkrankenhaus-auf-postkarten-teil-vi/) - Die Postkarte wurde am 18. September 1914 in dem Krankenhaus geschrieben. - [Filatelista Jacek](https://www.opowiadaczehistorii.pl/filatelista-jacek/) - Kilkuletnia przygoda ze zbieraniem znaczków. - [Szpital Najświętszej Maryi Panny na pocztówkach (część VI)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/szpital-najswietszej-maryi-panny-na-pocztowkach-czesc-vi/) - Ostatnią nową pocztówkę z widokiem szpitala sióstr Boromeuszek na Dolnym Mieście opisaliśmy dokładnie 2 lata temu - 30 czerwca 2022 roku. Ta mała rocznica wpłynęła bezpośrednio na wybór kolejnej widokówki w naszym portalowym cyklu. Tematyka ta sama, ale tym razem będzie to spojrzenie na budynek od strony szpitalnego parku w kierunku oddziału chirurgicznego (Chirurgische Station). - [Wyprawa do kina Piast](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wyprawa-do-kina-piast/) - Czy można było w kinie Piast oglądać filmy nie płacąc za bilet?... - [Das St. Marienkrankenhaus auf Postkarten (Teil V)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/das-st-marienkrankenhaus-auf-postkarten-teil-v/) - Ein postkartenähnlicher Stich, der das gesamte Gebäude aus der Vogelperspektive darstellt. - [Das St. Marienkrankenhaus auf Postkarten (Teil III)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/das-st-marienkrankenhaus-auf-postkarten-teil-iii/) - Zugegeben, die Gebäude des St. Marien-Krankenhauses fallen dem Betrachter dieser Postkarte aufgrund ihrer großen Ausmaße wahrscheinlich sofort ins Auge. Und deshalb lautet die Bildunterschrift wohl auch St. Marien-Krankenhaus. Genauer gesagt, zeigt sie drei wichtige Elemente des Krankenhausgebäudes. Von links kommend ist der letzte Teil des katholischen Krankenhauskomplexes an der damaligen Schleusegasse zu sehen (der letzte, - [Das St. Marienkrankenhaus auf Postkarten (Teil IV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/das-st-marienkrankenhaus-auf-postkarten-teil-iv/) - Am Ende eines jeden Monats fällt die Entscheidung, welche Postkarte aus der Niederstadt und ihrer Umgebung in nächster Zeit genauer betrachtet werden soll. Genauer, das heißt, mit der Lupe in der Hand und dem Zoom am Computer. Im Juli dieses Jahres war die Wahl einfach. Etwa einen Monat zuvor hatte die offizielle Vorstellung eines Buches - [In die Drogerie nicht nur wegen Seife](https://www.opowiadaczehistorii.pl/in-die-drogerie-nicht-nur-wegen-seife/) - In diesem Artikel soll es nicht um die Vor- und Nachkriegsgeschichte der Drogerie an der Ecke Weiden-und Reitergasse (Ułańska- und Łąkowa-Straße) gehen. Denn zu diesem Thema wurde vor einigen Jahren ein eigener Text geschrieben.Heute werden wir etwa 40 Jahre zurückgehen und die oben erwähnte Drogerie betreten, um mit den Augen des kleinen 11-jährigen Jacek zu - [Stągwie Mleczne na pocztówkach (część XLV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/stagwie-mleczne-na-pocztowkach-czesc-xlv/) - Te pocztówkę wypisano w 1944 roku. - [Do drogerii nie tylko po mydło](https://www.opowiadaczehistorii.pl/do-drogerii-nie-tylko-po-mydlo/) - W tym artykule nie będzie o przedwojennej i powojennej historii drogerii na rogu Ułańskiej i Łąkowej. Bo na ten temat powstał kilka lat temu osobny tekst. Dzisiaj cofniemy się o mniej więcej 40 lat i wejdziemy do środka wspomnianej drogerii, aby spojrzeć oczami małego 11-letniego Jacka na to, co można było w niej kupić. Oczywiście - [Geschäfte in der Weidengasse 54](https://www.opowiadaczehistorii.pl/geschafte-in-der-weidengasse-54/) - In dem Gebäude in der Weidengasse (Łąkowa) 54 befanden sich im Erdgeschoss drei Geschäfte, die alle zur genannten Weidengasse hin lagen. Das erste von ihnen war ein Textilgeschäft. Die Stoffe kaufte man als Meterware. Und meine Mutter brachte mir die Namen der verschiedenen Stoffe bei. Und auch, was man aus ihnen nähen konnte. Die Materialien - [Po statki na Stągiewną](https://www.opowiadaczehistorii.pl/po-statki-na-stagiewna/) - Gdzie na ulicy Stągiewnej działała kiedyś stocznia?... - [Zolfino-Bohnen am Ende der Weidengasse](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zolfino-am-ende-der-weidengasse/) - Grüne sogenannte „Schwefelbohnen” von guter Qualität, offeriert billig S. Nachmansohn Weidengasse 46 – erste Treppe. - [Zolfino na końcu Łąkowej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zolfino-na-koncu-lakowej/) - Zielone tzw. „fasolki siarkowe” dobrej jakości oferuje tanio S. Nachmansohn Weidengasse 46 - pierwsze schody. - [Ulica Rzeźnicka na pocztówkach (część III)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ulica-rzeznicka-na-pocztowkach-czesc-iii/) - Tak wyglądała ulica Rzeźnicka na pocztówce z początku XX wieku. - [Hausbrauer](https://www.opowiadaczehistorii.pl/hausbrauer/) - Das Unternehmen hieß Zakłady Żywnościowe (Lebensmittelwerke) und hatte ein selbst gebrautes Bier der Marke „PIWOWAR DOMOWY“ im Angebot. - [Piwowar domowy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/piwowar-domowy/) - Z Królewskiej Huty (obecnie Chorzowa) do Gdańska jest mniej więcej 512 km. I tyle samo było w 1930 roku. A taką odległość miał do pokonania delikatny towar, który produkowano wówczas na Dolnym Mieście na ulicy Steindamm (Kamienna Grobla) 25a-30. Firma nazywała się Zakłady Żywnościowe i miała w swojej ofercie piwo domowe marki „PIWOWAR DOMOWY”. Jak - [Vom Letzten zum Ersten](https://www.opowiadaczehistorii.pl/vom-letzten-zum-ersten/) - So erlebte eines der vielen Rätsel der Niederstadt seine zufriedenstellende Lösung. - [Od ostatniego do pierwszego](https://www.opowiadaczehistorii.pl/od-ostatniego-do-pierwszego/) - Jedną z części archiwum społecznego Opowiadaczy Historii Dolnego Miasta w Gdańsku jest kolekcja zdjęć portretowych zrobionych przez Fritza Krause w jego atelier na ulicy Weidengasse (Łąkowej) 4. Ostatnio zbiór ten powiększył się o ładny i duży, kolorowany portret żołnierza - stacjonującego najprawdopodobniej w pobliskich koszarach. Zdjęcie typu gabinetowego o rozmiarach 10,5x17 cm. Od samego początku - [Kasernen in der Niederstadt auf Postkarten (Teil I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kasernen-in-der-niederstadt-auf-postkarten-teil-i/) - Die Kaserne Bastion Roggen ist die jüngste Kaserne in der Niederstadt. - [Koszary z Dolnego Miasta na pocztówkach (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/koszary-z-dolnego-miasta-na-pocztowkach-czesc-i/) - Gdyby budynek ten po 1945 roku nadal należał do wojska, to z pewnością wisiałaby na nim tablica z przekreślonym aparatem fotograficznym i napisem „Zakaz fotografowania“. Ale ponieważ rzecz działa się zdecydowanie wcześniej - nie było najprawdopodobniej wówczas takich obostrzeń (o czym świadczy spora liczba widokówek z budynkami gdańskich koszar z różnych dzielnic) i dzięki temu - [Zielona](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zielona/) - Kilka lat temu Opowiadacze Historii wspólnie z mieszkańcami ulicy Zielonej postanowili ją zazielenić, nawiązując do jej obecnej nazwy. Gdyby podobny pomysł mieli wcześniejsi mieszkańcy tej ulicy lub jej okolic - mogliby ją co jedynie „zaniedźwiedzić“, „zalwić“ albo „zarowić“. Jak to możliwe? Gdyby przyjrzeć się dawnym mapom, to pierwsze wzmianki o ulicy Zielonej pochodzą z połowy - [Grüner Weg/Zielona](https://www.opowiadaczehistorii.pl/gruner-weg-zielona/) - Vor ein paar Jahren beschlossen die Geschichtserzähler gemeinsam mit den Bewohnern der Zielona(Grünen) Straße, diese in Anlehnung an ihren heutigen Namen zu begrünen. Hätten die früheren Bewohner dieser Straße oder ihrer Umgebung eine ähnliche Idee gehabt - sie hätten sie einfach nur „bebären“, „belöwen“ oder „überwuchern“ können. Wie kann das sein? Schaut man sich alte - [Kuchnia z niespodzianką](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kuchnia-z-niespodzianka/) - Trudno powiedzieć czy od samego początku Maria Terlikowska zaplanowała dwie książki o podobnej tematyce. Czy też na fali popularności tej pierwszej wspomniana autorka postanowiła napisać, a KAW wydać drugą pozycję książkową w której bohaterami jest ta sama rodzinka Kowalskich, a ich przygody ponownie mają miejsce przy kuchennym stole. Minęły dwa lata od czasu, kiedy stałem - [Grzałki z ulicy Dobrej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/grzalki-z-ulicy-dobrej/) - Numeracja domów na ulicy Abegg-Gasse (współczesna ulica Dobra) - tak jak w większości innych przypadków - rozpoczynała się przed wojną od jedynki. Ale numerem jeden oznaczono wówczas na mapie kilka budynków w tym miejscu. I dlatego wprowadzono dla nich dodatkowe rozróżnienia literowe. Była więc Abegg-Gasse 1a, 1b i 1c. Współcześnie w ich miejscu stoi ten - [Das Depot und die Straßenbahnen, und im Hintergrund...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/das-depot-und-die-strasenbahnen-und-im-hintergrund/) - Vor meinen Fenstern, in der Weickhmanngasse/Polna 1, befindet sich ein kleiner grüner Platz. Überwuchert von Gras und Linden, die Brandstiftung und Entrinden glücklich überstanden haben. Mit ein paar Bänken - na ja, fast wie ein Park… Mit großer Freude betrachte ich ein Foto, das mir in die Hände gefallen ist. An diesem Platz stand vor - [Kinder aus Grüner Weg/Zielona](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kinder-aus-gruner-weg-zielona/) - Erinnern Sie sich an das große Fest in der heutigen Zielona-Straße, das vor zwei Monaten stattfand (im 2015)? Im Vorfeld hatten sich die Organisatoren der Begrünung der Zielona-Straße mehrere Monate lang mit den Bewohnern dieses Teils der Niederstadt getroffen. Bereits bei der ersten offiziellen Zusammenkunft kündigten wir an, dass eines der Ziele der Kampagne in - [Hühnerberg 9 / Kurza 9](https://www.opowiadaczehistorii.pl/huhnerberg-9-kurza-9/) - 1936 beschlossen Karl und Anastasia Müll, von Graudenz nach Danzig zu ziehen, weil Graudenz nach dem Versailler Vertrag im so genannten polnischen Korridor lag und sich die deutschstämmige Bevölkerung dort zunehmend verfolgt fühlte. In der Freien Stadt Danzig hatten sie Verwandte und fühlten sich sicherer. Um ihr Einkommen durch Mieteinnahmen zu sichern, beschlossen sie, ein - [Dzieciaki z Zielonej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dzieciaki-z-zielonej/) - Pamiętacie Państwo wielki festyn na ulicy Zielonej, który odbył się dwa miesiące temu? Zanim do niego doszło organizatorzy zazieleniania ulicy Zielonej przez kilka miesięcy spotykali się z mieszkańcami tamtej części Dolnego Miasta. Już na pierwszym oficjalnym spotkaniu zapowiedzieliśmy, że jednym z celów prowadzonej tej wiosny akcji będzie pozyskanie wspomnień mieszkańców ulicy Zielonej i archiwalnych zdjęć - [Kuchnia pełna cudów](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kuchnia-pelna-cudow/) - Wspomnienia o książce kucharskiej dla dzieci z 1978 roku. - [Dary](https://www.opowiadaczehistorii.pl/z-darow/) - Amerykański żółty ser i amerykańska mąka z tat 80. - kto pamięta ich smak?... - [Chemia gospodarcza z Chmielnej do Oliwy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/chemia-gospodarcza-z-chmielnej-do-oliwy/) - Kupca Georga Brücknera pierwszy raz poznaliśmy w marcu 2020 roku kiedy na podstawie rachunku firmowego wystawionego przez Niego w 1937 roku analizowaliśmy zamówienie dostarczone do delikatesów w Gdańsku na ulicy Chmielnej przez klienta z Leszna. Tamten rachunek nosił numer 3996. 5004 rachunki później - 15 maja 1944 roku ten sam właściciel wystawił dowód sprzedaży o - [Filatelistyczne pozdrowienie z ulicy Sempołowskiej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/filatelistyczne-pozdrowienie-z-ulicy-sempolowskiej/) - Walter Horn był kupcem mieszkającym w połowie lat 20. ubiegłego wieku na ulicy Hirschgasse (Sempołowskiej) 1a. Nie znamy kompletnej listy produktów, które kupował i sprzedawał. Ale jeden z nich możemy łatwo zidentyfikować. A jest to możliwe za sprawą kartki pocztowej, która została przez niego napisana na maszynie 15 kwietnia 1926 roku. Kartkę zaadresowano do Gustava - [Remont Biedronki na Długich Ogrodach - to już dziesięć lat](https://www.opowiadaczehistorii.pl/remont-biedronki-na-dlugich-ogrodach-to-juz-dziesiec-lat/) - Taką ofertę miała Biedronka na Długich Ogrodach po remoncie. - [Ulica Ułańska na pocztówkach (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ulica-ulanska-na-pocztowkach-czesc-i/) - Ulica Reitergasse (współczesna Ułańska) na przedwojennej pocztówce. - [Urodzinowy portrecik](https://www.opowiadaczehistorii.pl/urodzinowy-portrecik/) - Drobna impresja powstała w efekcie spojrzenia na pewne zdjęcie. - [Moje spojrzenie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moje-spojrzenie/) - Pan Piotr nie mieszka na Dolnym Mieście, ale często Dolne Miasto odwiedza. - [Rok 2024](https://www.opowiadaczehistorii.pl/rok-2024/) - Opowiadacze Historii podsumowują rok 2024 - [Weickhmanngasse/Polna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/weickhmanngassepolna/) - Wenn man einen Bewohner der Niederstadt im 19. Jahrhundert gefragt hätte, wo die Weikhammangasse liegt, hätte er eine ganz andere Lage der Straße angegeben als heute. Schaut man sich Karten aus dieser Zeit an, so verlief der Feldweg, die heutige Polna, in eine andere Richtung, wenn auch nicht so weit von ihrer heutigen jüngeren Schwester - [Polna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/polna/) - Gdyby w XIX wieku spytać się mieszkańca Dolnego Miasta gdzie znajduje się ulica Polna - wskazałby on zupełnie inne umiejscowienie tej ulicy niż teraz. Gdyby przejrzeć mapy z tamtych czasów - ulica Feldweg czyli ówczesna Polna biegła w innym kierunku, chociaż wcale nie tak daleko od swojej współczesnej młodszej siostry. Pod koniec osiemnastego wieku dzisiejsza - [Trzepak, dywany i dolary na święta](https://www.opowiadaczehistorii.pl/trzepak-dywany-i-dolary-na-swieta/) - O pomysłowej młodzieży uczciwie zarabiającej na Donaldy przed świętami. - [Baszta Atutowa na pocztówkach (część II)/Baszta Biała na pocztówkach (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/baszta-atutowa-na-pocztowkach-czesc-ii-baszta-biala-na-pocztowkach-czesc-ii/) - Baszta Biała i Baszta Atutowa (zwana też Basztą pod Zrębem) na jednej przedwojennej pocztówce. - [Jałmużnicza](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jalmuznicza/) - Historia ulicy Jałmużniczej z Dolnego Miasta. - [Zakład fryzjerski „Gienia”](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zaklad-fryzjerski-gienia/) - Zakład fryzjerski na ulicy Łąkowej 8 doczekał się dwóch osobnych wspomnieniowych tekstów. Pierwszy z nich powstał już w 2016 roku. I został napisany w okresie, kiedy można było w nim w pełni skorzystać z usług fryzjerskich. Drugi opublikowaliśmy w 2022 roku za sprawą faktu, że pod wskazanym adresem zakład ten kończył właśnie swoją działalność i - [Stągwie Mleczne na pocztówkach (część XLIV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/stagwie-mleczne-na-pocztowkach-czesc-xliv/) - Pamiętacie jeszcze nasz spacer promenadą Długich Ogrodów z ubiegłego miesiąca. Cofnęliśmy się wówczas w czasie o 120 lat i dowiedzieliśmy się szczegółów na temat kilku ówczesnych ciekawych miejsca na wspomnianej ulicy. Zaczynaliśmy tamtą wędrówkę od strony Bramy Długich Ogrodów i udawaliśmy się w kierunku ulicy Stągiewnej. Dzisiaj proponujemy kontynuację tej przygody. Ale przeniesiemy się do - [Stągwie Mleczne na pocztówkach (część XIII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/stagwie-mleczne-na-pocztowkach-czesc-xiii/) - Wprawdzie w podpisie pocztówki widnieje napis Danzig. Milchkannenbrücke czyli Most Stągiewny w Gdańsku, ale widać na nim też Stągwie Mleczne, zatem do tego właśnie tematu będzie nawiązywał opis. Wygląda na to, że zdjęcie zrobione zostało najprawdopodobniej już po 4 października 1937 r. czyli po dniu w którym otwarto dla ruchu pieszego i komunikacji Nowy Most - [Długie Ogrody na pocztówkach (część VII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dlugie-ogrody-na-pocztowkach-czesc-vii/) - Promenada Długich Ogrodów (Langgarten-Promenadenweg). Jak ładnie brzmi ta nazwa? Słysząc to określenia chyba natychmiast chciałoby się przespacerować jej środkiem. Oby tylko pogoda dopisała... Czy ktoś patrząc dzisiaj na Długie Ogrody tak właśnie by ją określił? Absolutnie nie. Bo współczesne Długie Ogrody już nie przypominają tych przedwojennych. Na szczęście zachował się widok wspomnianej promenady. Widok, który - [Łaźnia na pocztówkach (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/laznia-na-pocztowkach-czesc-i/) - Opowiadacze Historii filokartystyką, czyli zbieraniem pocztówek zajmują się już kilkanaście lat. Mają jednak bardzo wąski krąg tych zainteresowań. Oczywiście na pierwszym miejscu znajduje się tematyka związana z Dolnym Miastem. Ale od samego początku tej przygody z pocztówkami zarówno na rynku komercyjnym jak i w zbiorach innych kolekcjonerów nigdy nie natrafiliśmy na pocztówkę z widokiem budynku, - [Bergford miał przez chwilę swoje biuro na Długich Ogrodach](https://www.opowiadaczehistorii.pl/bergford-mial-przez-chwile-swoje-biuro-na-dlugich-ogrodach/) - Kto wie, czy kiedykolwiek zaistniałaby w Gdańsku firma Bergford, gdyby nie zmiany w firmie Lloyd Bydgoski, które miały miejsce ponad 100 lat temu. Proces repolonizacji Lloyda Bydgoskiego stale postępował. W listopadzie 1921 r. odwołano prokury Wilhelma Kastella, Wilhelma Wirtschafta oraz Ersnta Müllera. Odsunięcie W. Wirtschafta należy uznać za nierozsądne posunięcie. W październiku 1921 r. założył - [Dziadek Szadowski](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dziadek-szadowski/) - Druga połowa XIX wieku. Kto wie - może właśnie dokładnie 22 stycznia... Mały chłopiec... a może dziewczynka... a może rodzeństwo szukając skarbów w domowych zakamarkach, znajduje na samym szczycie ozdobnej szafy gdańskiej starą, wysłużoną talię kart i ozdobny, metalowy kluczyk. Podekscytowani znaleziskami prze chwilę bawią się kartami budując z nich domek, a potem chwytają za - [Opa Szadowski](https://www.opowiadaczehistorii.pl/opa-szadowski/) - Zweite Hälfte des 19. Jahrhunderts. Wer weiß, vielleicht war es auch der 22. Januar... Ein kleiner Junge… und vielleicht auch ein kleines Mädchen… Oder vielleicht doch ein Geschwisterpaar..., das auf der Suche nach Schätzen in sämtlichen Hausecken, ganz oben auf dem Danziger Schrank, einen alten Kartenstock und einen verzierten, kleinen Metallschlüssel fand. Ganz aufgeregt über - [Portret rzeźnika z Rzeźnickiej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/portret-rzeznika-z-rzeznickiej/) - Proszę się przyznać - kto po przeczytaniu powyższego tytułu pomyślał sobie o sklepie mięsnym z ulicy Rzeźnickiej (Fleischergasse)?... O przedwojennej witrynie sklepowej gdzieś w okolicy ulicy Toruńskiej, która przyciągała wzrok przechodniów wystawionym na widok publiczny świeżym mięsem i wędlinami. Albo o szyldzie sklepowym gdzieś w pobliżu ulicy Kocurki na którym wielkimi literami było napisane imię - [Porträt des Fleischers aus der Fleischergasse (heute Rzeźnicka)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/portrat-des-fleischers-aus-der-fleischergasse-heute-rzeznicka/) - Bitte geben Sie es zu - wer hat nach dem Lesen des obigen Titels an die Fleischer in der heutigen ul. Rzeźnicka (Fleischergasse) gedacht? ... Oder an die Fleischerei in der Nähe der Thornschen Gasse aus der Zeit vor dem Kriege und ihr Schaufenster, in dem die ausgestalten Fleischwaren die Passanten anlockten. Oder an das - [Walter Weyl](https://www.opowiadaczehistorii.pl/walter-weyl/) - Na Dolnym Mieście przed wojną na ulicy Weidengasse 4 (obecna Łąkowa) przez dwie pierwsze dekady (a dokładniej prawie 20 lat) swój zakład fotograficzny prowadził Fritz Krause. Udało nam się nawet zlokalizować na planie domu to miejsce, gdzie pracował w swoim atelier na najwyższym piętrze kamienicy pod tym właśnie adresem. Kiedy zamknął z nieznanych nam przyczyn - [Antoni Śliwiński](https://www.opowiadaczehistorii.pl/antoni-sliwinski/) - Przez prawie dwie pierwsze dekady XX wieku, w pobliżu skrzyżowania ulicy Łąkowej z Ułańską, swój zakład fotograficzny na Weidengasse 4 prowadził Pan Fritz Krause. Nie wiemy z jakich powodów zaniechał wykonywania tego zawodu w tym właśnie miejscu. Co więcej - z dostępnych źródeł wynika, że po 1920 roku nie działał już w żadnym innym zakładzie - [Fritz Krause (Deutsche Version)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/fritz-krause-deutsch-version/) - Wenn man die Rückseite des Bildes aus dem Fotoatelier Fritz Krause in der Weidengasse 4 betrachtet, erscheinen Fragen nach seinem Vornamen und dessen erstem Fotoatelier sinnlos……Und dennoch verbirgt sich hinter diesen Fragen ein Sinn. Fritz Krause betrieb sein Fotoatelier in der Niederstadt ca. 20 Jahre lang, vom Beginn des XX Jhds. Die ganze Zeit unter - [Fritz Krause](https://www.opowiadaczehistorii.pl/fritz-krause/) - Patrząc na tylną stronę zdjęcia zrobionego w zakładzie fotograficznym Fritza Krausego na ulicy Łąkowej 4 (przed wojną - Wierzbowej 4) - pytania: jak miał na imię Fritz Krause i na jakiej ulicy miał swój pierwszy zakład fotograficzny wydają się bezsensowne... A jednak jest w nich ukryte drugie dno. Fotograf Fritz Krause prowadził swoje atelier na - [Wzywam Pana do usunięcia...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wzywam-pana-do-usuniecia/) - Kiedy krawiec Oskar Rothgänger, który był administratorem domu przy Abegggasse (Dobrej) 1c jako spadkobierca familii Knappów i jednocześnie mieszkał pod tym samym adresem, wyszedł tego październikowego dnia z Apteki pod Łabędziem i skręcił z Toruńskiej w Dobrą, przypomniał sobie o urzędowej przesyłce, którą odebrał przed południem od listonosza. Tego typu korespondencja najczęściej zapowiadała kłopoty. I - [Stągwie Mleczne na pocztówkach (część XLIII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/stagwie-mleczne-na-pocztowkach-czesc-xliii/) - Stojąc ze swoim aparatem na ulicy Szopy (tytułowe Mattenbuden) i patrząc od strony ulicy Ułańskiej w kierunku Długich Ogrodów, przedwojenny fotograf nie miał zbyt dużego wyboru. Mógł spojrzeć na samą ulicę i uwiecznić ją na zdjęciu, a później np. na takiej pocztówce. Albo mógł skierować obiektyw na drugą stronę i pokazać jak wygląda łączący dwa - [Festyn „Pożegnanie lata na Dolnym Mieście” – 21 września 2024 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/festyn-pozegnanie-lata-na-dolnym-miescie-21-wrzesnia-2024-r/) - W trakcie przygotowań do imprezy na świeżym powietrzu można zaplanować prawie wszystko. Ustalić lokalizację miejsca. Spotkać się z organizatorami. Opracować program. Stworzyć listę atrakcji. Podsumować wstępnie potencjalny czas trwania całości. A nawet przewidzieć mniej więcej liczbę uczestników. Jedna rzecz jest niestety nie do ustalenia z odpowiednim wyprzedzeniem. Pogoda. I kiedy w sobotę 22 czerwca br. - [Dolne Miasto i okolice w Budżecie Obywatelskim na 2025 rok](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dolne-miasto-i-okolice-w-budzecie-obywatelskim-na-2025-rok/) - Czas trwania: W tym roku głosowanie rozpoczęło się 9 września i potrwa do 23 września. A wyniki zostaną ogłoszone w ciągu kolejnych czterech dni czyli do 27 września. Fundusze do wykorzystania: Całkowita kwota przeznaczona na Budżet Obywatelski w tym roku to 21 526 022 PLN. Z tej kwoty: * 17 388 171 PLN przeznaczono na - [Do fryzjera na Łąkowej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/do-fryzjera-na-lakowej/) - Być może jest to najstarszy na Dolnym Mieście zakład fryzjerski działający do chwili obecnej. Jego początki sięgają jeszcze drugiej dekady XX wieku, kiedy to mniej więcej od 1914 roku pod adresem Weidengasse 8 (dawna Wierzbowa, obecna Łąkowa) działał Damen- und Herren Frisiersalon prowadzony przez mistrza fryzur E. Gutzeita mieszkającego na ulicy Straußgasse 6 czyli Chłodnej. - [Kamienna Grobla](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kamienna-grobla/) - Docierając na Dolne Miasto od strony ulicy Szopy musimy minąć zaklinowaną ciężarówkę z naczepą. Po przejściu pod mostem, który jak wielu twierdzi - przeciął Dolne Miasto na dwie nierówne części - docieramy do tytułowej ulicy. Kamienna Grobla z jednej strony zabudowana jest głównie pięcioma wieżowcami postawionymi w tym miejscu w pierwszej połowie lat 60. XX - [Młyn olejowy z Kamiennej Grobli](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mlyn-olejowy-z-kamiennej-grobli/) - Myśląc o młynach i historii młynarstwa na Dolnym Mieście - jak pierwszy z pewnością przychodzi na myśl znawcom przedmiotu - Młyn Kamiennej Śluzy pobudowany mniej więcej około 1640 roku. Był to tzw. młyn rezerwowy dostarczający mąkę w czasie oblężenia twierdzy Gdańsk, gdy odcinano wodę z Raduni napędzającą młyńskie koła Wielkiego Młyna. Ale patrząc terytorialnie - młyn - [Mały kierowca z ulicy Dolnej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/maly-kierowca-z-ulicy-dolnej/) - Mały chłopiec o imieniu Bogdan dzielnie kręcił pedałami, aby móc wprowadzić w ruch swoje wspaniałe, sportowe autko (jedyne takie na tej ulicy!). Nie było to łatwe, bo nogi ledwie sięgały nożnego napędu. Ale wystarczyło przyjąć odpowiednią pozycję za kierownicą, wyciągnąć nogi tak mocno, mocno i tak daleko... i już można było poczuć ten wiatr we - [Gdzie się podziały tamte komórki?...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/gdzie-sie-podzialy-tamte-komorki/) - To mógł być rok 1977 albo 1978. Ten najwyższy na zdjęciu to właśnie ja. A obok mnie stoją - moja siostra i brat. Zdjęcie zrobiono z okna naszego mieszkania. A te komórki to była część naszego podwórka i mojego dzieciństwa. Przez jakiś czas mieszkałem na Szczyglej. Część budynku zaczęła się już rozpadać. Sporo takich zewnętrznych - [Wyłącz komputer i chodź z nami na urodzinowy spacer – 31 lipca 2024 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wylacz-komputer-i-chodz-z-nami-na-urodzinowy-spacer-31-lipca-2024-r/) - Na pytanie - co Państwo robili w ostatni dzień lipca 2024 roku w godzinach 16:30-18:30? ponad 50 osób odpowie bez zawahania - wzięliśmy udział w urodzinowym spacerze portalowym Opowiadaczy Historii. Od kilku już lat w porze wakacyjnej Opowiadacze wspólnie z wszystkimi zaproszonymi osobami wyłączają na jakiś czas komputery i udają się na wędrówkę szlakiem artykułów, - [Pocztówki wysłane na ulicę Zieloną 11 (część III)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pocztowki-wyslane-na-ulice-zielona-11-czesc-iii/) - Kiedy na początku sierpnia 2017 roku powstały artykuły na temat pocztówek z 1899 r. oraz 1903 r. zaadresowanych do rusznikarki Lisbeth Irmer z ulicy Zielonej 11, drugi z nich kończył się takimi słowami - "III części z tej serii nie możemy dzisiaj zapowiedzieć. Ale kto wie, co przyniosą kolejne dni, tygodnie, miesiące i lata. My - [Pocztówki wysłane na ulicę Zieloną 11 (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pocztowki-wyslane-na-ulice-zielona-11-czesc-i/) - Idąc ulicą Zieloną w kierunku bastionów mija się w chwili obecnej pustą przestrzeń porośniętą nieskoszoną trawą ze stołem do ping-ponga na środku i budynkiem Biura Obsługi Mieszkańców Gdańskiego Zarządu Nieruchomości o numerze 2 na Zielonej 8/9. Kilka lat temu odbyło się w tym miejscu święto ulic Zielonej. Przed wojną na tym placu na ulicy Grüner - [Pocztówki wysłane na ulicę Zieloną 11 (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pocztowki-wyslane-na-ulice-zielona-11-czesc-ii/) - W poprzednim wpisie przyglądaliśmy się pocztówce wysłanej na ulicę Grüner Weg jeszcze w XIX wieku (a dokładniej w 1899 roku) do pani rusznikarz Lisbeth Irmer. A teraz przyszedł czas na przesyłkę o cztery lata młodszą. Na ulicy Zielonej pod numerem 11 (przypomnijmy, że to był jeden z trzech domów stojących na tej działce na której - [Moja kochana Elżbietko](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moja-kochana-elzbietko/) - Był rok 1940. W koszarach Wiebego na placu Wałowym stacjonował 60 batalion zapasowy piechoty. A w 3 kompanii służbę odbywał strzelec Ernst Doiwa. W czwartek 18 kwietnia doprowadził do porządku swoje żołnierskie buty, powyglądał trochę przez koszarowe okno. Odwiedził z niewielką płaską paczką wojskową pocztę, wyszedł też na plac pooddychać świeżym, wiosennym powietrzem. Porozmawiał ze - [Premiera przewodnika "Plac Wałowy i okolice". 22 lipca 2017 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/premiera-przewodnika-plac-walowy-i-okolice-22-lipca-2017-r/) - W 2012 roku "Opowiadacze Historii Dolnego Miasta w Gdańsku" wydali trzy pierwsze przewodniki po Dolnym Mieście. W tym roku mija pięć lat od tamtego ważnego wydarzenia... Takimi słowami rozpoczęło się spotkanie z wszystkimi osobami, które w sobotę w samo południe przyszły na plac Wałowy w celu wzięcia udziału w premierze pierwszego z trzech nowych subiektywnych - [Rebecca Gilling z „Powrotu do Edenu” i... z artykułu Opowiadaczy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/rebecca-gilling-z-powrotu-do-edenu-i-z-artykulu-opowiadaczy/) - Jako że pochodzę z Małopolski, czyli z przeciwległego krańca Polski, z Gdańskiem nie łączyło mnie zbyt wiele… aż do czasu, kiedy już jako trzydziestolatek po raz pierwszy odwiedziłem to miasto. Jego zabytki i atmosfera zrobiły na mnie duże wrażenie i od czasu mojej pierwszej wizyty w tym mieście, kilkanaście lat temu, udało mi się odwiedzić - [Volkswagen spod mojego domu](https://www.opowiadaczehistorii.pl/volkswagen-spod-mojego-domu/) - Raz na jakiś czas organizujemy w ramach otwartych wydarzeń różnego rodzaju stoły z symbolami z zamierzchłych czasów na których prezentujemy autentyczne pamiątki z dawnych lat, dzięki którym mogą powrócić wspomnienia i historie z przeszłości. Przygotowując się do jednego z takich wydarzeń, które miało miejsce na początku czerwca przeglądałem ponownie moje prospekty samochodowe, które kolekcjonowałem pod - [Dolne Miasto i okolice w Budżecie Obywatelskim na 2024 rok](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dolne-miasto-i-okolice-w-budzecie-obywatelskim-na-2024-rok/) - Czas trwania: W tym roku głosowanie rozpoczęło się 11 września i potrwa do 25 września. A wyniki zostaną ogłoszone w ciągu kolejnych czterech dni czyli do 29 września. Fundusze do wykorzystania: Całkowita kwota przeznaczona na Budżet Obywatelski w tym roku to 20 441 573 PLN. Z tej kwoty: * 16 624 463 PLN przeznaczono na - [Mój wierzbowy i czerwonokrwisty widok z okna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moj-wierzbowy-i-czerwonokrwisty-widok-z-okna/) - Kiedy dziś patrzę przez okno, mając bliżej do 60-tki, niż do połowy z dziesięciu, wracam myslami do lat dziecinnych. Zza ciężkiej, zielonej kotary gałęzi płaczącej wierzby wychyla się budynek mojego dawnego przedszkola. Dla mnie jest to jednak najweselsza wierzba pod słońcem, bo pośród jej korony nieustannie wieje wietrzyk dziecięcych śmiechów i odgłosy beztroskiej zabawy. Każdy - [Eksperymentalny spacer „Historia za zakrętem, czyli przystanek na żądanie” - 8 VI 2024 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/eksperymentalny-spacer-historia-za-zakretem-czyli-przystanek-na-zadanie-8-vi-2024-r/) - W dniach 7-9 czerwca 2024 roku w wielu rejonach Polski pierwszy raz odbywały się różne ciekawe wydarzenie pod wspólnym szyldem „Archifest. Weekend Archiwów Społecznych” organizowanym przez Centrum Archiwistyki Społecznej. W sobotę 8 czerwca na Dolnym Mieście w ramach wspomnianego Archifestu miał miejsce bardzo nietypowy spacer. Opowiadacze Historii Dolnego Miasta w Gdańsku zaproponowali wszystkim osobom, które - [Wezwanie na Okopową na obowiązkowe badanie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wezwanie-na-okopowa-na-obowiazkowe-badanie/) - Przedwojenna ulica Kasernengasse (po wojnie nazwana Koszarową) wytyczona została na przedłużeniu ulicy Schilfgasse (Szuwary) po jej przecięciu z ulicą Reitergasse (Ułańską). I biegła na mapie po skosie na tyłach żółtych koszar w których obecnie znajduje się Akademia Muzyczna. Widać ją też na wczesnych powojennych mapach. W późniejszym okresie została wchłonięta przez ściśle tajne tereny koszarowe - [Szpital Najświętszej Maryi Panny na pocztówkach (część IV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/szpital-najswietszej-maryi-panny-na-pocztowkach-czesc-iv/) - Pod koniec każdego miesiąca zapada decyzja - której pocztówce z Dolnego Miasta i okolic należy w najbliższym czasie przyjrzeć się dokładniej. Dokładniej czyli z lupą w ręku i uruchomionym zoomem na komputerze. W lipcu br. wybór był prosty. Mniej więcej miesiąc wcześniej odbyła się oficjalna premiera książki o kościele pw. NPNMP. Zatem postanowiliśmy sięgnąć po - [Śluza](https://www.opowiadaczehistorii.pl/sluza/) - Trójka to nie tylko popularna nazwa jednej ze szkół podstawowych na Dolnym Mieście czy też stopień w dzienniczku ucznia lub uczennicy chodzącej do szkoły (niekoniecznie wspomnianej Trójki) lub instrument muzyczny na którym m.in. w tej szkole grano podczas różnych akademii szkolnych. To też nie tylko numer tramwaju łączącego kiedyś plażę w Brzeźnie z plażą na - [Szpital Najświętszej Maryi Panny na pocztówkach (część III)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/szpital-najswietszej-maryi-panny-na-pocztowkach-czesc-iii/) - Zgoda. Budynki Szpitala Najświętszej Maryi Panny ze względu na swoje duże gabaryty przyciągają wzrok chyba każdego oglądającego tę pocztówkę. I pewnie dlatego widniejący na niej podpis brzmi St. Marien-Krankenhaus. Dokładniej widać na nim trzy ważne elementy zabudowy szpitalnej. Idąc od lewej góruje nad wszystkim ostatnia część katolickiego kompleksu szpitalnego wzdłuż ówczesnej ulicy Śluza (ostatnia, bo - [15 ton rosyjskiego maku na sprzedaż](https://www.opowiadaczehistorii.pl/15-ton-rosyjskiego-maku-na-sprzedaz/) - Idąc w 1930 roku od strony Traktu Królewskiego w kierunku Stągwi Mlecznych po lewej stronie na rogu ulicy Milchkannengasse (Stągiewnej) i Hopfengasse (Chmielnej) stała kamienica o numerze 32 należąca do tej pierwszej ulicy ze skrzyżowania. Jest kilka ujęć ulicy Stągiewnej od tej właśnie strony, na których widać wspomniany budynek. Najłatwiej rozpoznać go po szyldzie papierosów - [Uczniowie Unimoru w pierwszomajowym pochodzie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/uczniowie-unimoru-w-pierwszomajowym-pochodzie/) - Wtorek 1 maja 1979 roku był w Gdańsku chłodny, wietrzny, ale słoneczny. Pierwsze grupy mieszkańców i pracowników gdańskich zakładów pracy zaczęły zbierać się w różnych punktach miasta już około godziny 8:00 rano. Po wysłuchaniu przemówienia I sekretarza KC PZPR Edwarda Gierka, przy dźwiękach orkiestry wojskowej, ze Śródmieścia w kierunku Wrzeszcza ruszyła czołówka gdańskiego pochodu. Całość - [Szafarnia na pocztówkach (część VI)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/szafarnia-na-pocztowkach-czesc-vi/) - Gdzie przed wojną był największy las w okolicach Dolnego Miasta? Odpowiedź brzmi... w rejonie ulicy Szafarnia (Schäferei). Nie wierzycie?... Oto dowód.Na pierwszym planie tej pocztówki widać gęsty las... masztów i kominów należących do cumujących przy nabrzeżu łodzi i statków napędzanych siłą wiatru lub gorącą parą. Tak właśnie wyglądał kiedyś gdański port widziany od strony ulicy - [Lloyd Bydgoski](https://www.opowiadaczehistorii.pl/lloyd-bydgoski/) - Budynek na ulicy Szafarnia 15 mieścił się kiedyś mniej więcej w tym miejscu, gdzie teraz znajduje się koniec Osiedla Waterlane (ten z wjazdem do podziemnego garażu). Na początku XX wieku pod wskazanym adresem działała spółka Bromberger Dampfschiffahrts G.m.b.H czyli Bydgoskie Parowce sp. z o.o. Jednostkę pływającą typu berlinka należącą do B.D.G. widać na załączonej pocztówce - [Mały Jacek](https://www.opowiadaczehistorii.pl/maly-jacek/) - 8 marca 2016 roku w związku z organizowaną Akademią z okazji Dnia Kobiet zawisło w oknach czerwonego tramwaju 20 portretów kobiet z Dolnego Miasta. Kiedy ekspozycja ta została w grudniu tego samego roku wymieniona, wszystkie wydrukowane wcześniej w dużym formacie i wykorzystane na wystawie zdjęcia trafiły do jednego z magazynów Opowiadaczy. Dokładnie wczoraj przeglądając ponownie - [Das St. Marienkrankenhaus auf Postkarten (Teil II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/das-st-marienkrankenhaus-auf-postkarten-teil-ii/) - Im Jahr 2017 wäre es sehr gefährlich gewesen, ein solches Foto zu machen. Die Kreuzung der Weiden-, Sperlings- und Schleusengasse (heute Łąkowa, Śluza, Wróbla und Kieturakisa) - wird sehr oft von Autos überquert. Aber vor etwa 105 Jahren konnte ein Fotograf seine Ausrüstung fast in der Mitte der Straße aufstellen, hatte Zeit, ein Foto mehrmals - [Pracownik Unimoru przy telewizorze NEPTUN 705](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pracownik-unimoru-przy-telewizorze-neptun-705/) - Jesienią 2022 roku pierwszy raz sięgnęliśmy po zdjęcia z Unimoru prosząc o identyfikację osób, które na nich zostały utrwalone. Niestety - do dzisiaj nie znamy dalszych losów ani Pani Wiesławy Rec-Szapłyko, ani też mężczyzny siedzącego przy telewizorze „Neptun 301”. Może w przypadku kolejnej fotografii uda się dowiedzieć czegoś więcej o jej bohaterze. Większą część zdjęcia - [Das St. Marienkrankenhaus auf Postkarten (Teil I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/das-st-marienkrankenhaus-auf-postkarten-teil-i/) - Ein Mann mit einer Kamera hat schon mehrmals versucht, das Krankenhaus aus dieser besonderen Perspektive zu fotografieren. Aber es war ein Hund, der ihm ins Bild geriet, oder Kinder, die sich auf ihn stürzten und ihn mit einem Hagel von Fragen überschütteten, oder ein Leiterwagen, der in der Kurve wieder auftauchte, oder ein Radfahrer, der - [Wymarzony autograf od Urszuli](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wymarzony-autograf-od-urszuli/) - Gdybym miał ułożyć listę moich ulubionych polskich wokalistek z tej najlepszej dla mnie dekady czyli dekady lat 80. - Urszula z pewnością byłaby w pierwszej piątce, a może nawet i w pierwszej trójce. Słuchałem Jej piosenek w radiu, śledziłem wyniki na Liście Przebojów Magazynu Rytm i Liście Przebojów Programu III, oglądałem w telewizji Jej teledyski - [Michael Jackson w sobotnim Dzienniku Ludowym](https://www.opowiadaczehistorii.pl/michael-jackson-w-sobotnim-dzienniku-ludowym/) - Wiecie co było największym koszmarem w latach 80. dla kolekcjonera plakatów z gazet? Obudzić się kilka minut po ósmej, zobaczyć - że budzik nie zadzwonił, zerwać się błyskawicznie z łóżka, szybko ubrać, pognać do kiosku "Ruchu" i dowiedzieć się, że nie ma już ani jednego "Dziennika Ludowego" z plakatem Lady Pank, Madonny, Classix Nouveaux, Republiki - [Mój kolega wycinał piłkarzy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moj-kolega-wycinal-pilkarzy/) - Mieszkaliśmy w tej samej dzielnicy, ale kontakt nawiązaliśmy na drugim końcu Polski. Były wakacje 1983 lub 1984 roku (po latach skłaniam się do roku 1984). Letnia kolonia (chyba w Czerniawie). Jeden z kolonijnych lipcowych dyżurów przed wejściem do szkoły w której mieszkaliśmy. I taki zwyczaj - dyżur kolonijny ma pełnić jedna osoba ze starszej grupy - [Mój wkrętacz](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moj-wkretacz/) - Była jesień 1979. Na ostatniej stronie „Świata Młodych” zakończyły się przygody Jonki, Jonka i Kleksa na wakacjach, a rozpoczęła się publikacja kolejnych przygód Tytusa, Romka i A'Tomka (pierwszy odcinek ukazał się w numerze 109 z 13 września 1979 r.). Tym razem prof. T. Alent namawiał całą trójkę do odbycia naukowej podróży w głąb ziemi. A - [Sylvester Stallone w niedzielnym Zielonym Sztandarze](https://www.opowiadaczehistorii.pl/sylvester-stallone-w-niedzielnym-zielonym-sztandarze/) - 15 maja 1988 roku. Wtedy też była niedziela tak jak dzisiaj. W poniedziałek znowu do budy - pierwsza chyba chemia. Ale jeszcze nie teraz. Jeszcze cały czas trwa weekend. Wcześnie rano kierunek - basen na Przymorzu. Po powrocie radiowa Dwójka, Bogdan Fabiański i piosenki z „Europejskiej Listy Przebojów”. A później w tym samym programie - - [Ci starsi](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ci-starsi/) - Na naszym podwórku (tym z kasztanowcem na środku) w latach 80. wychowywały się jednocześnie trzy pokolenia dzieciaków. My najczęściej bawiliśmy się w chowanego, strzelanego, kopaliśmy w ceglankę, graliśmy w kapsle, dołek albo matkę-ojca. Ci młodsi robili babki z piasku albo bawili się w sklep w piaskownicy. Ale kto by tam zwracał uwagę na te ich - [O kioskach z gazetami (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/o-kioskach-z-gazetami-czesc-i/) - To były czasy w których po piątkowe wydanie "Dziennika Bałtyckiego" z programem telewizyjnym na cały tydzień stało się w długiej kolejce, a "Wieczór Wybrzeża" w niektóre dni można było kupić nawet już w samo południe. Kiedy niektóre kolorowe tygodniki były nie do zdobycia w 5-10 minut po ich wyłożeniu do sprzedaży albo nawet nigdy nie - [Kiosk w budynku na Seredyńskiego](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kiosk-w-budynku-na-seredynskiego/) - Na wstępie mojej krótkiej retrospekcji odnoszącej się do kiosku znajdującego się na rogu ul. Seredyńskiego i Angielskiej Grobli, pragnę serdecznie podziękować Opowiadaczom Historii za cykl felietonów pt. "O kioskach z gazetami". Jak mawiali starożytni rzymianie "habent sua fata libelli" (łc."książki mają swoje losy"). Sformułowanie uzupełniłbym o komiksy, gdyż te również mają swą historię. W końcu - [Pracowałam w tym kiosku na rogu Elbląskiej i Siennickiej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pracowalam-w-tym-kiosku-na-rogu-elblaskiej-i-siennickiej/) - Pierwsza połowa sierpnia br. niewątpliwie należała w naszym serwisie do tematyki związanej z kioskami na Dolnym Mieście i gazetami w nich kupowanymi. Ale wszystkie do tej pory opublikowane artykuły opisywały te miejsca w różnych częściach naszej dzielnicy i podobne czynności wyłącznie od strony klienta albo dostarczycielek gazet. Jak jednak wyglądało to od strony osoby pracującej - [Króliki, kuźnia i ptysie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kroliki-kuznia-i-ptysie/) - W miejscu gdzie stoi teraz Szkoła Podstawowa nr 65 im. Alfa Liczmańskiego były niegdyś ogródki działkowe. Sami też mieliśmy tam ogródek. Hodowaliśmy gołębie, króliki. Był też prosiaczek. W miejscu gdzie stoi teraz przychodnia, były łąki. Nie było też wówczas bloków przy Kamiennej Grobli. Tam były pola i ogródki. Do mleczarni na Toruńską biegaliśmy po mleko. - [Ze Świata Młodych na Dolne Miasto](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ze-swiata-mlodych-na-dolne-miasto/) - Na przełomie lat 70. i 80. kiedy tylko fundusze pozwalały - mama kupowała mi w kiosku na Łąkowej „Świat Młodych”. Najbardziej wyczekiwanym numerem był wówczas dla mnie ten z czwartku. Bo to w czwartkowym, zielonym wydaniu tej gazety na szóstej stronie drukowany był „Świat na czterech kołach” od 1980 roku przeplatany też czasami przez „Świat - [Kościół parafialny pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Gdańsku cz. 1 (1852-1945)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kosciol-parafialny-pw-niepokalanego-poczecia-najswietszej-maryi-panny-w-gdansku-cz-1-1852-1945/) - Początki parafii pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Gdańsku na Dolnym Mieście sięgają 2 połowy XIX wieku i są ściśle związane z powstaniem katolickiego Szpitala Mariackiego przy ówczesnej ulicy Schleusengasse. Dzięki inicjatywie i ofiarności mieszkańców miasta powołano do życia placówkę leczniczą, w której chorzy oprócz pomocy medycznej uzyskiwali wsparcie religijne, niesione przez katolickie duchowieństwo. - [Das Haus zur Eule](https://www.opowiadaczehistorii.pl/das-haus-zur-eule/) - Es gab eine Zeit in Polen, in der alle nur von der Tonband-Affäre sprachen. Dies geschah nach der Veröffentlichung eines entsprechenden Artikels in der Wochenzeitschrift „Wprost”. Einer der in dem Artikel genannten „Tatorte”, den man zum Belauschen der Politiker und Geschäftsleute nutzte, war das Restaurants „Eule & Freunde” (poln. „Sowa & Przyjaciele”), das einem der - [Möbelfabrik in der Grabengasse 9](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mobelfabrik-in-der-grabengasse-9/) - Das Bild stammt nicht von mir. In dem abgebildeten Haus in der Niederstadt wohne ich erst seit 2006. Früher mietete ich eine Wohnung in der Wiesengasse (poln.Wierzbowa). Die Anschrift auf dem Bild lautet Grabengasse 9AB. Mit der Wohnung unter dieser Adresse fand ich auch meinen Platz auf Erden und gleichzeitig fantastische Menschen-meine Nachbarn. Die Geschichte - [Das Geheimnis der Tür in der Grabengasse 4](https://www.opowiadaczehistorii.pl/das-geheimnis-der-tur-in-der-grabengasse-4/) - Vor dem Krieg war die Nummerierung der Häuser in der Grabengasse (heute Przyokopowa Str.) anders als heute. Das Haus an der Ecke Grabengasse/Weikhammengasse, das heute die Anschrift Przyokopowa 1 hat, gehörte vor dem II Weltkrieg zu Weikhammengasse (heute Polna Str.) und hatte die Hausnummer 5. Das Haus zur Eule dagegen hatte damals wie heute die - [Śluza Kamienna na pocztówkach (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/sluza-kamienna-na-pocztowkach-czesc-i/) - Trudno powiedzieć czy fotograf pierwszy raz ujrzał wówczas z łódki Śluzę Kamienną i zachwycony takim urokliwym widokiem zrobił to właśnie zdjęcie kołysząc się i balansując na wodzie. Czy może wielokrotnie przepływał wcześniej kajakiem pod mostem Śluzy Kamiennej i w końcu pewnego razu wziął ze sobą na spacer aparat - ryzykując jego zamoknięcie czy wręcz utopienie - [Otwarcie urzędu pocztowego na Toruńskiej 10](https://www.opowiadaczehistorii.pl/otwarcie-urzedu-pocztowego-na-torunskiej-10/) - Jak donosiła prasa z 25 stycznia 1930 roku - Dolne Miasto ponownie będzie miało swój urząd pocztowy. Na państwowej działce przy ulicy Toruńskiej 10 g na której Zarząd Poczty Wolnego Miasta już od kilku lat posiadał swój oddział telegraficzny, w najbliższych dniach miała zostać otwarta nowa filia poczty Gdańsk 3 (Postamt III). Prace budowlane przy - [Grodza Kamienna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/grodza-kamienna/) - Patrząc na przedwojenną mapę Gdańska zauważyć na niej można prawie 80 nazw ulic rozpoczynających się od przyimków Am lub An der (w zależności od rodzaju następującego rzeczownika). Ich nazwy kojarzyły się bezpośrednio z miejscem ku któremu prowadziły albo obok którego biegły. Z najbliższego nam otoczenia warto wspomnieć o ulicach - Am Weißen Turm czyli Przy - [Stągwie Mleczne na pocztówkach (część V)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/stagwie-mleczne-na-pocztowkach-czesc-v/) - Za nami już cztery odsłony cyklu "Stągwie Mleczne na pocztówkach" . I jak do tej pory wszystkie zaprezentowane widoki były zbliżone do siebie - zawsze pokazywały to miejsce od strony ulicy Szopy. Czy to znaczy, że nie było innych ujęć Bramy Stągiewnej? Fotograf nigdy nie stawał w innym miejscu? Nie było pokazane jak Stągwie Mleczne - [Stągwie Mleczne na pocztówkach (część X)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/stagwie-mleczne-na-pocztowkach-czesc-x/) - W temacie Stągwi Mlecznych prezentujemy dziesiątą już w naszej historii pocztówkę z wizerunkiem omawianej budowli. Uczcijmy zatem ten fakt odrobiną gdańskiego likieru 8^). Tak się składa, że akurat pojawił się on w formie reklamy na jednej z omawianych dzisiaj wersji pocztówki na której oprócz wspomnianych Stągwi Mlecznych (Milchkannenturm) widzianych tym razem od strony ulicy Motławskiej - [Most Stągiewny na pocztówkach (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/most-stagiewny-na-pocztowkach-czesc-ii/) - Trudno powiedzieć czy łatwo było fotografowi wejść do budynku, który stał na rogu ulicy Motławskiej i Stągiewnej. Czy musiał bezpośrednio rozmawiać z jego właścicielem Eugeniuszem Flakowskim, czy też pod jego nieobecność ktoś inny wpuścił go na II piętro, aby mógł zrobić zdjęcie, które posłużyło za podstawę do tej pocztówki. Opisana ona została jako Blick auf - [Stągwie Mleczne na pocztówkach (część XII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/stagwie-mleczne-na-pocztowkach-czesc-xii/) - Jedna... druga... trzecia... siódma... ósma... dziesiąta... trzynasta... piętnasta... dwudziesta. Dwadzieścia. Dokładnie tyle beczek stojących lub leżących na nabrzeży przy ulicy Szafarnia udało się szybko naliczyć. Albo zostały one wyładowane. Albo też czekają na załadunek. Kto wie czy ich środkiem transportu nie była widoczna na zdjęciu berlinka oznaczona literami B.D.G. O historii Bromberger Dampfschiffahrts G.m.b.H czyli - [Stągwie Mleczne na pocztówkach (część XL)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/stagwie-mleczne-na-pocztowkach-czesc-xl/) - Aby zrobić ujęcie na którym do Stągwi Mlecznych prowadzi prosta droga do dzisiaj zwana Milchkannengasse (Stągiewną) trzeba było podjąć to ryzyko i stanąć na jezdni skrzyżowania wspomnianej ulicy z ulicą Chmielną, bo dopiero z tego miejsca wspomniany widok była najlepszy. Trzeba też pamiętać, że w tym samym miejscu przecinały się dwa różne torowiska. Z jednej - [Stągwie Mleczne na pocztówkach (część XLI)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/stagwie-mleczne-na-pocztowkach-czesc-xli/) - Większy format, niespotykany zbyt często kolor, dziwna struktura papieru z postrzępionymi brzegami. Bardzo nietypowo wyglądają Stągwie Mleczne na tej pocztówce. Ale być może przyczyną jest czas jej powstania. Najprawdopodobniej było to w okresie II wojny światowej. Stąd widoczne są na niej - deficyt papieru odpowiedniej jakości, niedobór najpopularniejszych kolorów farb i nieodpowiednie maszyny drukarskie oraz - [Łąkowa 17](https://www.opowiadaczehistorii.pl/lakowa-17/) - Czy chodząc po Dolnym Mieście też czasami zastanawiacie się jak dane miejsce wyglądała przed wojną. Zatrzymujecie się na pustym placu i wyobrażacie sobie stojące tutaj domy. Dostrzegacie wyraźne ślady po budynku i chcielibyście przenieść się w czasie, aby zobaczyć co w tym miejscu kiedyś stało. Mijacie pustą przestrzeń między dwoma budynkami i tak bardzo chcielibyście - [19 marca 2016 r. - Wielkanoc na Dolnym Mieście](https://www.opowiadaczehistorii.pl/19-marca-2016-r-wielkanoc-na-dolnym-miescie/) - Są różne sposoby spędzania wolnego czasu w weekend. Jedni oglądają telewizję. Inni siedzą na Facebooku. Można iść na spacer, wybrać się do kina, do teatru albo na koncert. Zagrać w ulubioną grę planszową z przyjaciółmi albo przeczytać książkę. Posprzątać albo upiec tort... Opowiadacze Historii postanowili to ostanie sobotnie popołudnie spędzić w miłej atmosferze i w - [Mój tata Czesław Chorążewicz (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moj-tata-czeslaw-chorazewicz-czesc-ii/) - Część I W Gdańsku mój tata początkowo zatrzymał się w skromnym mieszkaniu siostry, a później w opuszczonej stodole przy ul. Elbląskiej. Dziwnym wydaje się znalezienie takiego lokum, jednak tata wewnątrz zbudował sobie "pokój" - naniósł słomy, zbudował sobie łóżko i żył w takim mieszkaniu kilka miesięcy. Dość szybko znalazł pracę w Sopocie - pilnował magazynów - [Pozdrowienia ze szpitala P.C.K.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pozdrowienia-ze-szpitala-p-c-k/) - Bardzo dobrze znana jest historia Dworku Uphagena na Dolnym Mieście, którego początki sięgają roku 1800. Wiadomo, że potem przez ponad 90 lat. działał w tym miejscu kilkakrotnie rozbudowywany Szpital Najświętszej Maryi Panny prowadzony przez siostry Boromeuszki. Po II wojnie światowej placówka ta przeszła na rzecz miasta i zaczęto ją tytułować jako Państwowy Szpital Kliniczny. Ale - [Nasza rakieta ze stadionu](https://www.opowiadaczehistorii.pl/nasza-rakieta-ze-stadionu/) - Powspominajmy. Pamiętam ją. Na stadionie GKS Wybrzeże w latach 70. po zamknięciu basenów postanowiono postawić dzieciom zjeżdżalnię w kształcie autentycznej rakiery. Zabawa była w niej zawsze przednia. A dzieci zadowolone. Maria Rybińska Moi dziadkowie mieli działkę, na którą można było dojść różnymi drogami. Zawsze lubiłam tę obok rakiety. Ta blond dziewczynka przy rakiecie to ja - [Parking przy Novotelu](https://www.opowiadaczehistorii.pl/parking-przy-novotelu/) - Hotel Novotel. Charakterystyczny biały budynek stojący na Wyspie Spichrzów, który mijało się kiedyś albo z jednej strony - idąc przez most saperski na rynek, do przychodni pediatrycznej na Chmielnej lub do apteki na Chmielnej (kto pamięta tę przychodnię i tę aptekę w tamtym miejscu?...) albo z drugiej strony - idąc w kierunku Długiego Targu do - [Porcelana z Ułańskiej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/porcelana-z-ulanskiej/) - Po wojnie w tym miejscu była duża pusta przestrzeń koloru zielonego, która starszym mieszkańcom Dolnego Miasta kojarzyła się z deskami do tańczenia, a młodszym z przyjeżdżającym tam lunaparkiem lub samochodem marki Renault Fuego. Z jednej strony spoglądał na ten plac budynek żółtych koszar, z drugiej budynek koszar czerwonych, a z trzeciej kilka budynków stojących na - [Stągwie Mleczne na pocztówkach (część IX)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/stagwie-mleczne-na-pocztowkach-czesc-ix/) - Z tej perspektywy na Stągwie Mlecznej jeszcze w tym cyklu nie spoglądaliśmy. Chociaż nie one - jak brzmi podpis na pocztówce - są bohaterkami całości. Mottlau u. Packhof czyli Motława (a dokładniej Nowa jej nitka) i Pakownia - magazyn towarów drobnicowych (często w paczkach - stąd nazwa) składowanych z myślą o transporcie drogą morską. Te - [Parada cyrkowa na ulicy Szopy i Długie Ogrody](https://www.opowiadaczehistorii.pl/parada-cyrkowa-na-ulicy-szopy-i-dlugie-ogrody/) - We wrześniu 1934 r. na występy do Gdańska przyjechał z Holandii gigantyczny Cyrk Strassburgera. Swój czteromasztowy namiot rozstawił na na terenie ówczesnego Dominika przy Moście Breitenbacha czyli obecnym Moście Siennickim. A 22 września (czyli dokładnie 81 lat temu) w sobotę przed południem dla rozreklamowania swoich występów postanowił zorganizować ogromną paradę na świeżym powietrzu i wielki - [Plac Wałowy i okolice - reaktywacja przewodnika. 8 września 2019 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/plac-walowy-i-okolice-reaktywacja-przewodnika-8-wrzesnia-2019-r/) - Przez wiele lat plac Wałowy nie posiadał swojego własnego przewodnika książkowego z którym by można było udać się na spacer po tym właśnie przedmiejskim terenie. Widoczna zmiana nastąpiła w 2017 roku, kiedy Opowiadacz Historii wydali przewodnik po placu Wałowym. Ale radość wszystkich nie trwała zbyt długo, bo cały nakład (2000 egzemplarzy) rozszedł się bardzo szybko. - [Baszta Biała na pocztówkach (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/baszta-biala-na-pocztowkach-czesc-i/) - Przyglądając się tej pocztówce natychmiast rzuca się w oczy - która część Baszty Białej nie zachowała się do naszych czasów. W miejscu widocznej przedwojennej przybudówki z muru pruskiego ze spadzistym dachem są teraz schodki prowadzące do drzwi na wysokim parterze lub niskim pięterku. Kto wie - może kiedyś znajdowały się one właśnie wewnątrz tej niedużej - [Na budowie mostu praca wre](https://www.opowiadaczehistorii.pl/na-budowie-mostu-praca-wre/) - Szeroki most przez Nową Motławę prowadzący dalej trasą w kierunku Stogów, rafinerii grupy LOTOS i Warszawy, która przecięła Dolne Miasto na dwie nierówne części spełnia już swoje zadanie - jak szybko obliczyłem - przez ponad 25 lat. Starsi mieszkańcy cały czas jednak wspominają jego poprzednika - stalowy most saperski z jedną nitką tramwajową pośrodku i - [Ulica Szopy na pocztówkach (część III)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ulica-szopy-na-pocztowkach-czesc-iii/) - Dzisiaj cofniemy się w czasie o mniej więcej 120 lat i przyjrzymy się jak na początku XX wieku wyglądała ulica Szopy w tej części bliżej Długich Ogrodów. A pomoże nam w tym kolorowa pocztówka na której dokładnie widać linię zabudowań wspomnianej ulicy z podziałem na poszczególne kamienice wraz dodatkowymi informacjami, jaka działalność była prowadzona w - [Ulica Szopy na pocztówkach (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ulica-szopy-na-pocztowkach-czesc-i/) - Ulica Szopy doczekała się swojej charakterystyki już w 2016 roku. Ale dopiero teraz - po czterech latach sięgamy po pierwszą pocztówkę z tej ulicy, aby dokładniej się jej przyjrzeć. W następnym roku trzeba będzie to nadrobić... Już sam podpis zaskakuje. Ponieważ brzmi on Blick auf Mattenbuden II. Słyszeliśmy o tym, że ulica Kamienna Grobla podzielona - [Ulica Szopy na pocztówkach (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ulica-szopy-na-pocztowkach-czesc-ii/) - Kiedy w grudniu 2020 roku pojawił się szerszy opis pewnej pocztówki z widokiem ulicy Mattenbuden (Szopy) z początku wieku XX, padły wówczas takie słowa: Ulica Szopy doczekała się swojej charakterystyki już w 2016 roku. Ale dopiero teraz – po czterech latach sięgamy po pierwszą pocztówkę z tej ulicy, aby dokładniej się jej przyjrzeć. W następnym - [Kamienica z ulicy Szopy - własność rzeźnika Hermanna Filbrandta](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kamienica-z-ulicy-szopy-rzeznika-hermanna-filbrandta/) - Przed II wojną światową pomiędzy domem na ulicy Mattenbuden (Szopy) 2 oraz następnymi w rzędzie istniał wlot ulicy Husarengasse (po wojnie przez pewien czas biegła tędy ulica Szwoleżerów). Można go dostrzec m.in. na tej i tej pocztówce. Albo na zaprezentowanym zestawieniu. Wspomniane pocztówki pochodzą z pierwszej i drugiej dekady XX wieku. Widać na nich dokładnie - [Tureckie ślady na Dolnym Mieście (część II - ciąg dalszy)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tureckie-slady-na-dolnym-miescie-czesc-ii-2/) - Przeczytaj początek tej tureckiej historii W efekcie kilkudniowej internetowej akcji udało się Opowiadaczom otrzymać z trzech niezależnych źródeł tłumaczenie tekstów z obu stron koperty wraz z napisem na pieczęci, co nas niezmiernie ucieszyło. Od kilku dni już dokładnie wiemy, co na niej zostało napisane i jakie „sekrety” mogła skrywać. Chociaż trudno to nazwać sekretami. A - [Podwieczorek czwartkowy czwarty – W pracy. 25 kwietnia 2019 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/podwieczorek-czwartkowy-czwarty-w-pracy-25-kwietnia-2019-r/) - Obywatele i obywatelki, towarzysze i towarzyszki, ludu pracujący miast i wsi. Powitajmy gromkimi brawami tych wszystkich, którzy są już dzisiaj po pracy... [oklaski]. Powitajmy teraz gromkimi brawami tych wszystkich, którzy są jeszcze przed pracą... [oklaski]. I takimi samymi gromkimi brawami powitajmy wszystkich tych, którzy są właśnie teraz w pracy... [oklaski]. Takimi słowami rozpoczął się kolejny - [Wróbla - foto znalezione na śmietniku](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wrobla-foto-znalezione-na-smietniku/) - Poza tym, co oczywiste i na zdjęciu widoczne (miejsce - ulica Wróbla, która wówczas mogła nazywać się Radziwiłła albo Thälmanna, panie tramwajarki i ósemka) niewiele więcej mogę napisać. Ale dokładnie pamiętam jak na nie trafiłem. Łażąc kiedyś po mieście znalazłem to foto na śmietniku. Było stare (ząbkowane jeszcze) i z ciekawym tłem, więc je zabrałem - [Szpital Najświętszej Maryi Panny na pocztówkach (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/szpital-najswietszej-maryi-panny-na-pocztowkach-czesc-ii/) - W 2017 roku zrobienie dokładnie takiego zdjęcia byłoby bardzo niebezpieczne. Przez skrzyżowaniu czterech ulic - Łąkowej, Śluza, Wróblej i Kieturakisa samochody przejeżdżają bardzo często. Ale mniej więcej 105 lat temu fotograf bez problemu mógł rozstawić swój sprzęt prawie na środku jezdni, mieć czas na kilkakrotne przymierzenie się do zdjęcia, być może przepuścić tramwaj jadący do - [Szpital Najświętszej Maryi Panny na pocztówkach (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/szpital-najswietszej-maryi-panny-na-pocztowkach-czesc-i/) - Człowiek z aparatem fotograficznym już kilka razy próbował zrobić zdjęcie szpitala z tej właśnie perspektywy. Ale to mu pies wszedł w kadr, to dzieci go obskoczyły i zasypały gradem pytań, to znowu pojawił się na zakręcie wóz drabiniasty albo cyklista wyjechał nagle z drugiej strony. Ale ponieważ fotograf nie dawał za wygraną - przyszedł w - [Telegram z życzeniami z Długich Ogrodów](https://www.opowiadaczehistorii.pl/telegram-z-zyczeniami-z-dlugich-ogrodow/) - Wybiło południe. Weterynarz i dyplomowany inspektor kontroli zwierząt Ludwig Ruediger z Langgarten (Długie Ogrody) 97/99 zgodnie z informacją wiszącą na drzwiach jego gabinetu (Godziny przyjęć - między 12 a 13) - zaprosił do środka pierwszą osobę z poczekalni. Przez kolejne 60 minut pomagał właścicielom i właścicielkom psów, kotów i innych zwierząt domowych rozwiązać problemy zdrowotne - [I warsztat krawiecki trzeba będzie zamknąć](https://www.opowiadaczehistorii.pl/i-warsztat-krawiecki-trzeba-bedzie-zamknac/) - Leopold Britt był mistrzem krawieckim. Swój zakład prowadził na ulicy Langgarten (Długie Ogrody) 79 od najprawdopodobniej 1928 roku. Dom pod tym adresem stał mniej więcej w połowie współczesnego budynku Szkół Ekonomiczno-Handlowych im. Macierzy Szkolnej w Gdańsku z ulicy Seredyńskiego 1A. Od skrzyżowania z ówczesną Trojangasse (współczesna Seredyńskiego właśnie) dzielił go tylko jeden budynek oznaczony numerem - [Steinschleuse auf Postkarten (Teil II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/steinschleuse-auf-postkarten-teil-ii/) - Auf dem Bürgersteig stehen und ein Foto machen - nichts leichter als das. Auf der Fahrbahn stehen und ein Foto machen - ein bisschen gefährlicher, aber machbar. Auf einen Turm klettern und ein Foto machen - einfach. Auf einer Brücke stehen und ein Foto machen - trivial. Aber in ein Boot zu steigen und von - [Moja sąsiadka na zdjęciach z 1983 roku](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moja-sasiadka-na-zdjeciach-z-1983-roku/) - Na Facebooku jest wiele profili poświęconych miastu Gdańsk. Część z nich wykorzystuje ogólnodostępne w Internecie pocztówki i zdjęcia i udostępnia je z większą lub mniejszą regularnością. Takie miejsce są dobrym punktem startu dla osób, które dopiero zaczynają swoją przygodę z ikonografią Gdańska. Obserwujemy je, ale bardzo rzadko odkrywamy na nich coś, czego wcześniej nie widzieliśmy - [Kartki z wielkanocnymi życzeniami](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kartki-z-wielkanocnymi-zyczeniami/) - Kilka dni temu odwiedziłem pocztę na Łąkowej, aby kupić kilka znaczków pocztowych. Kilka, chociaż pamiętam takie czasy w których przed świętami kupowało się ich ponad 20. W poprzedni poniedziałek wypisałem kilka kartek pocztowych z wielkanocnymi życzeniami. Kilka, chociaż pamiętam takie czasy w których przed świętami kupowało się w kiosku i wypisywało się takich kartek ponad - [Steinschleuse auf Postkarten (Teil I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/steinschleuse-auf-postkarten-teil-i/) - Es ist schwer zu sagen, ob der Fotograf die Steinschleuse damals zum ersten Mal von einem Boot aus gesehen hat und, hingerissen von einem so reizvollen Anblick, dieses spezielle Foto von ihr, wie er auf dem Wasser schwingt und balanciert, gemacht hat. Vielleicht war er aber auch schon oft mit dem Kanu unter der Brücke - [Śluza Kamienna na pocztówkach (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/sluza-kamienna-na-pocztowkach-czesc-ii/) - Stanąć na chodniku i zrobić zdjęcie - nic prostszego. Stanąć na jezdni i zrobić zdjęcie - trochę bardziej niebezpieczne, ale do wykonania. Wejść na wieżę i zrobić zdjęcie - łatwizna. Stanąć na moście i zrobić zdjęcie - błahostka. Ale już wsiąść do łódki i zrobić z niej statyczne zdjęcie - to wiąże się z większymi - [Wyłącz komputer i chodź z nami na urodzinowy spacer – 9 lipca 2023 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wylacz-komputer-i-chodz-z-nami-na-urodzinowy-spacer-9-lipca-2023-r/) - Kiedy zbliżają się wakacje, Opowiadacze Historii zaczynają planować trasę wyjątkowego spaceru. Spaceru, który może odbyć się tylko raz w roku, bo tylko raz w roku obchodzi się urodziny. A tą letnią porą wspólnie z naszymi czytelnikami chcemy właśnie w wyjątkowy sposób świętować kolejne urodziny naszego portalu. Portalu, który w tym roku skończył równo osiem lat. - [Großes Paket aus Deutschland](https://www.opowiadaczehistorii.pl/groses-paket-aus-deutschland/) - Es ist genau eine Woche her... So eine aktuelle Situation von vor ein paar Tagen. Ein Kurier bringt einen großen Pappkarton - ein Paket für die Geschichtserzähler. Ich schaue nach und der Absender ist jemand aus Deutschland. Mit diesen beiden Sätzen begann der Text über das Paket aus Deutschland. Es war ein Memoirentext, aber es - [Długie Ogrody na pocztówkach (część VI)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dlugie-ogrody-na-pocztowkach-czesc-vi/) - 03Na skrzyżowaniu ulicy Łąkowej z ulicą Długie Ogrody wystają z jezdni niechlubne pozostałości dwóch torowisk po których jeszcze przez kilkadziesiąt lat po wojnie kursowały tramwaje z Brzeźna na Przeróbkę (linia 13) albo ze Stogów w okolice Stoczni Gdańskiej (9), Wrzeszcza (11) lub Siedlec (1). Ciekawe jak długo tkwiły w ziemi pozostałości po innym torowisku w - [Duża paczka z Niemiec](https://www.opowiadaczehistorii.pl/duza-paczka-z-niemiec/) - Było to dokładnie tydzień temu... Taka współczesna sytuacja sprzed kilku dni. Kurier przynosi wielki karton – paczkę dla Opowiadaczy Historii. Patrzę, a nadawcą jest ktoś z Niemiec. Takimi dwoma zdaniami zaczynał się tekst o paczce z Niemiec. To był tekst wspomnieniowy, ale warto dowiedzieć się, co leżało u podstaw tych wspomnień i skojarzeń. A wszystko - [Co można zrobić 29 lutego?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/co-mozna-zrobic-29-lutego/) - Raz na cztery lata dostajemy w kalendarzu jeden dodatkowy dzień. Warto zastanowić się w jaki sposób można wykorzystać te dodatkowe 24 godziny. Macie jakiś pomysł?... Jedni sięgną po książkę... inni zaliczą drzemkę pod kocykiem... a jeszcze inni wybiorą się do kina... ktoś umówi się na spotkanie ze znajomymi..., a ktoś inny wybierze popołudniowy spacer... My - [Steindamm](https://www.opowiadaczehistorii.pl/steindamm/) - Wenn man die Niederstadt von Mattenbuden/Szopy aus betritt, an einem steckengebliebenen Lastwagen mit Sattelauflieger vorbeifährt und die Brücke unterquert, von der viele sagen, dass sie die Niederstadt in zwei ungleiche Teile zerschneidet, erreicht man eine Straße, die einerseits hauptsächlich mit fünf Hochhäusern bebaut ist, die hier in der ersten Hälfte der 1960er Jahre errichtet wurden, - [Asystent celny Krause chciał zamieszkać w Greifswald](https://www.opowiadaczehistorii.pl/asystent-celny-krause-chcial-zamieszkac-w-greifswald/) - Na ulicy Straussgasse (Chłodnej) pod numerem 1 w roku 1921 mieszkał Moritz Stürz o którym wspominaliśmy w artykule poświęconym firmie Brüchert & Stürz. Pod tym samym adresem - kto wie, może nawet na tym samym piętrze mieszkał też w tym samym okresie asystent celny Franz Krause. Z nieznanych nam jednak przyczyn planował wyprowadzić się on z - [Tramwaj na Lenzgasse czyli na Wiosenną](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tramwaj-na-lenzgasse-czyli-wiosenna/) - Ciekawe skąd wagonik tramwaju z numerem 62 znalazł się na Niederstadt (Dolnym Mieście) przy zajezdni na Lenzgasse (Wiosennej). Jego normalna trasa wiodła przecież między Emaus (Siedlce), a Kohlmarkt (Targ Węglowy)… Hmm... może to był tzw. przejazd techniczny. Może trzeba było wykonać drobną naprawę. A może normalnie wagoniki zjeżdżały tutaj po swojej pracy i „nocowały” do - [Krajowa Grupa Zawodowa sprzedawców bydła przy Związku Gospodarki Bydłem odpowiada](https://www.opowiadaczehistorii.pl/krajowa-grupa-zawodowa-sprzedawcow-bydla-przy-zwiazku-gospodarki-bydlem-odpowiada/) - Był poniedziałek - ósmy dzień lutego 1943 roku. W budynku na ulicy Englischer Damm (Angielska Grobla) 11 - drugim od strony ulicy Trojangasse (Seredyńskiego) idąc w kierunku Langgarter Wall (Długiej Grobli) - powstało pewne pismo. Napisano je na maszynie i oznaczono sygnaturą FV VIII/7200. Nadawcą pisma była Krajowa Grupa Zawodowa sprzedawców bydła przy Związku Gospodarki - [Żubr na Dolnym Mieście.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zubr-na-dolnym-miescie/) - Pisząc jakiś czas temu o ciężarówce marki Praga stojącej na Dolnym Mieście nie wspominałem, że motoryzacyjna historia ogrodnika i sadownika z ulicy Dolnej ma swój ciąg dalszy. Kiedy w drugiej połowie lat 70. idąc do przedszkola przechodziłem z moją mamą przez jezdnię na ulicy Dolnej, bardzo często z lewej strony spoglądała na mnie ciemna (być może - [Saga na murze zajezdni](https://www.opowiadaczehistorii.pl/saga-na-murze-zajezdni/) - Naszym głównym placem zabaw był placyk na rogu Wierzbowej i Radnej. Tam graliśmy w Żydka albo w Dwa ognie. A wieczorem bawiliśmy się w chowanego albo podchody. Nie było wtedy domofonów, klatki były przejściowe, można było wejść i łatwo przejść na podwórka na Polnej czy między Wierzbową a Zieloną. Latem wszyscy przebywali na Głębokim. Tam - [Dom na placu Wałowym 2](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dom-na-placu-walowym-2/) - W niedzielę 24 stycznia 2021 roku 14 minut po północy na profilu Gdańsk 112 pojawiła się niepokojąca informacja: Pilne! Aktualnie trwają działania przy pożarze poddasza, opuszczonego pustostanu przy ul. Plac Wałowy 2. Sytuacja na miejscu zdarzenia jest nieopanowana. Ostatecznie tego samego dnia o 10:48 zakomunikowano: Akcja gaśnicza trwała ponad 8 godzin. (...) W zdarzeniu nikt - [Z Kanału Panamskiego na Kamienną Groblę](https://www.opowiadaczehistorii.pl/z-kanalu-panamskiego-na-kamienna-groble/) - Prezentowana kartka pocztowa napisana została 29 stycznia 1926 roku czyli dokładnie 91 lat temu bardzo daleko, daleko od Dolnego Miasta. Napisana, a potem wysłana na adres Pani Louise Behrend zamieszkałej na ulicy Kamienna Grobla 21. Sporej wielkości budynek o tym numerze stał przed wojną mniej więcej w tym miejscu, gdzie teraz znajduje się blok numer - [Albin Sprada we wspomnieniach wnuczki Pauliny Landowskiej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/albin-sprada-we-wspomnieniach-wnuczki-pauliny-landowskiej/) - Zapraszamy serdecznie do lektury wywiadu z Pauliną Landowską - wnuczką pierwszego powojennego piekarza z Dolnej Bramy. Kim dla Pani był Albin Sprada? Dziadkiem, a jego żona Janina była moją babcią. Albin i Janina mieszkali... Do roku 1945 w Toruniu, a po wojnie przeprowadzili się do Gdańska. Dziadek był piekarzem, więc od razu zaczął tu szukać - [Szanowny Panie Rose](https://www.opowiadaczehistorii.pl/szanowny-panie-rose/) - Kamienica na Dziewanowskiego 6 stoi do dzisiaj. W czasie, który nas interesuje czyli w roku 1931 jej właściciele mieszkali w Mławie. A w domu tym mieszkało wówczas około 20 osób. Nie będziemy jednak ich wszystkich wyliczać po nazwisku. Skupimy się na jednym z pięter gdzie na drzwiach wejściowych mogła wisieć tabliczka z nazwiskiem Kuhn. A - [Intrygujący worek](https://www.opowiadaczehistorii.pl/intrygujacy-worek/) - Dolne Miasto nie było krańcem „Holandii”, jak je nazywaliśmy, łażąc na nie z Osieka od 5 roku życia. Za nim był Opływ Motławy i Olszynka z kanałami, ciągnąca się w głąb Żuław. Wał przy Bramie Nizinnej był często miejscem przejścia na drugą stronę. Idąc od placu Wałowego często przechodziliśmy przez bramę z podpisami wartowników sprzed - [Historia Dolnego Miasta do 1945 roku](https://www.opowiadaczehistorii.pl/historia-dolnego-miasta-do-1945-roku/) - 1 grudnia 2015 r. o godzinie 7:00 rano na trójmiejskiej platformie wspolnyprojekt.pl wystartowała internetowa akcja prowadzona przez Opowiadaczy Historii Dolnego Miasta w Gdańsku. W ciągu najbliższych 3 miesięcy postanowiliśmy zebrać kwotę minimum 8800 złotych, aby móc wydrukować pierwszą książkę z serii "Biblioteczka Dolnego Miasta". Książkę zatytułowaną "Historia Dolnego Miasta do 1945 roku". Książkę autorstwa Aleksandra - [Grota przy lazarecie w Szpitalu Najświętszej Maryi Panny](https://www.opowiadaczehistorii.pl/grota-przy-lazarecie-w-szpitalu-najswietszej-maryi-panny/) - Opisując kilkanaście dni temu pocztówkę ze Szpitalem Najświętszej Maryi Panny pierwszy raz mogliśmy zobaczyć jak kiedyś wyglądała przestrzeń parkowa otoczona przez zabudowania wspomnianego szpitala oraz kościoła i Królewskiej Fabryki Karabinów. A w jej opisie pojawiło się takie zdanie Obok grota wybudowana przez pana Brauna na wzór groty Matki Boskiej z Lourdes. W okresie pierwszej wojny - [Gra stolikowa "Od KFK do LPP" - 2 września 2018 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/gra-stolikowa-od-kfk-do-lpp-2-wrzesnia-2018-r/) - W 2017 roku ukazały się trzy nowe przewodniki przygotowane przez Opowiadaczy Historii. Były to - „Plac Wałowy i okolice”, „Dolne Miasto z kajaka” i „Dzielnica fabrycznych kominów”. Każdy z nich spotkał się z tak dużą popularnością, że ich nakłady zostały już prawie wyczerpane. A zainteresowanie nimi cały czas jest - o czym dowiadujemy się podczas - [GEZAR Unimor 1958-1978](https://www.opowiadaczehistorii.pl/gezar-unimor-1958-1978/) - W 1978 roku Gdańskie Zakłady Elektroniczne Unitra Unimor świętowały swoje dwudziestolecie. Z tej okazji przygotowano m.in taki pamiątkowy, okolicznościowy proporczyk. Swoją drogą - czy ktoś jeszcze dzisiaj pamięta coś takiego jak proporczyki?... Najprawdopodobniej z powodu tej okrągłej rocznicy - wiosną 1978 roku ukazał się artykuł w „Wieczorze Wybrzeża” (aż na trzy szpalty) w którym oprócz - [Ge-Wu-Ka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ge-wu-ka/) - Bardzo często zdarzało się tak, że pierwsze powojenne zakłady przemysłowe, fabryki, firmy produkcyjne i warsztaty rzemieślnicze (nie tylko w Gdańsku) powstawały na gruncie podobnych zakładów, fabryk, firm i warsztatów działających w danym miejscu do końca II wojny światowej, które nie zostały całkowicie zniszczone. W przypadku Gdańskiej Wytwórni Kitu rzecz mogła wyglądać dokładnie według takiego schematu. - [Jakie płyty rzucał tatooooo i co znaczyło 3xDM](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jakie-plyty-rzucal-tatooooo-i-co-znaczylo-3xdm/) - Kapryśne tegoroczne lato także i w pierwszą sobotę drugiego miesiąca wakacji pokazało nam swoje dwa oblicza. 4 sierpnia przywitało wszystkich na Dolnym Mieście upałem i wysokimi temperaturami, ale pożegnało solidną, deszczową pompą. A co się działo pomiędzy tymi dwiema fazami podczas lokalnej imprezy o tytule "Zrozumieć Sierpień | Tatooooo, rzuuć płytę, czyli 3 x DM" - [Jak zakochałem się w Dolnym Mieście](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jak-zakochalem-sie-w-dolnym-miescie/) - Moja droga na Dolne Miasto zaczęła się od czasu, gdy dostałem pracę w Gdańsku (a mieszkałem w Malborku). W Gdańsku poznałem moją przyszłą żonę, która jest rodowitą gdańszczanką z Dolnego Miasta i miała rodzinę na D.M na ul. Kurzej. Rodzina ta była najwspanialszą jaką tylko znałem i tez dlatego tak chętnie lubiłem tam chodzić. Po - [Jak zdobyć pieniądze na wydanie książki wykorzystując crowdfunding (gdy teoria spotka się z praktyką)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jak-zdobyc-pieniadze-na-wydanie-ksiazki-wykorzystujac-crowdfunding-gdy-teoria-spotka-sie-z-praktyka/) - Tytuł: Jak zdobyć pieniądze na wydanie książki wykorzystując crowdfunding (gdy teoria spotka się z praktyką) Termin: 8 lutego 2016 r. godziny 18:00-20:00 Miejsce: Instytut Kultury Miejskiej ul. Długi Targ 39/40, Gdańsk W ciągu kilkunastu ostatnich tygodni grupa Opowiadaczy Historii przeszła przez prawie wszystkie stopnie realizacji internetowego przedsięwzięcia polegającego na zbierania funduszy na książkę – „Historia Dolnego Miasta - [Jak zostałem żaczkiem szkolniaczkiem](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jak-zostalem-zaczkiem-szkolniaczkiem/) - Byłem Żabką, Rybką, Pingwinem i Żeglarzem. Do dzisiaj miło to wspominam. I wcale nie chodzi o przebrania na karnawałowe bale maskowe... Żabki, Rybki, Pingwiny i Żeglarze to były cztery kolejne roczniki dzieci w Przedszkolu Muszelka (nie wiem czy teraz jeszcze te nazwy grup funkcjonują). Ja chodziłem do niego na ulicę Szuwary w latach 1974-1978. Chociaż z - [Jeden z ostatnich kursów na Dworzec Gdańsk Południe](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jedne-z-ostatnich-kursow-na-dworzec-gdansk-poludnie/) - Byłem tam nieco przypadkiem, chociaż już wtedy lokomotywy mnie mocno interesowały. Żona pracuje w filharmonii, odwoziłem Ją do pracy i droga do opery (moja firma) wiodła wtedy ul. Toruńską (zresztą jest tak do dziś, trasa ta sama. Żona też ;-) ), a tu nagle lokomotywa w takim miejscu... O ile dobrze pamiętam, był to czas - [Już nie będzie możliwości spotkania](https://www.opowiadaczehistorii.pl/juz-nie-bedzie-mozliwosci-spotkania/) - I tutaj na Mazury dotarła wiadomość o śmierci Macieja Kosycarza. Od wielu lat mieszkam w małej mazurskiej wsi Wojnowo. Oprócz dawnych mieszkańców, jest nas tutaj grupka niespokojnych, przybyłych. Pewnego razu, podczas spotkania, stwierdziliśmy, że tyle płotów ciągnących się przez wieś po prostu się marnuje. A gdyby tak coś na nich wystawiać? Co wymyśliliśmy, to zrobiliśmy. - [„Tyle słońca w całym mieście”](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tyle-slonca-w-calym-miescie/) - „Najtrudniejszy pierwszy krok”, „Tyle słońca w całym mieście”, „Staruszek świat”, „Zawsze gdzieś czeka ktoś”, „Za wszystkie noce” i wiele innych piosenek śpiewanych przez Annę Jantar, aż po złowieszczo prorocze „Nic nie może wiecznie trwać”, towarzyszyły mi od wczesnego dzieciństwa przez całą szkołę podstawową. I gdy ktoś mi zadawał pytanie: Kasiu, kto jest twoją ulubioną piosenkarką? - [Premiera książki "Historii repertuar - Przewodnik po Długich Ogrodach". 1 czerwca 2023 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/premiera-ksiazki-historii-repertuar-przewodnik-po-dlugich-ogrodach-1-czerwca-2023-r/) - Dokładnie tydzień temu wybrałam się na promocję nowej książki Opowiadaczy Historii Dolnego Miasta w Gdańsku. Jak wynikało z prezentacji - po pierwszych w historii przewodnikach po Dolnym Mieście i placu Wałowym (lata 2012-2017), po pierwszej książce o Dolnym Mieście (rok 2016) przyszedł czas na kolejne wielkie wyzwanie - wydanie pierwszej książki o Długich Ogrodach (rok - [Kneipab (Elbląska) in den späten 1970er Jahren](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kneipab-elblaska-in-den-spaten-1970er-jahren/) - Ende der 1970er Jahre wohnte ich in der St. Barbaragasse. Ich ging in die Grundschule Nr. 4 in der Weidengasse. Auf den hier gezeigten Bildern können wir genau diese Zeiten sehen. Auf der linken Seite sehen Sie einen kleinen Süßwarenladen, in dem wir oft zwischen den Unterrichtsstunden ein Eis gegessen haben. Er wurde von Frau - [Langgarten auf Postkarten (Teil IV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/langgarten-auf-postkarten-teil-iv/) - Wie mögen die Passanten reagiert haben, als vor etwa 110-115 Jahren ein Automobil auf der Straße auftauchte? Sicherlich würden alle plötzlich stehen bleiben und dieses Ding auf vier Rädern ohne Pferd auf der Straße anstarren... Auf der vorliegenden Postkarte ist die Situation dagegen völlig anders. Niemand achtet auf ein Auto, das durch Langgarten fährt. Man - [Podwieczorek czwartkowy trzeci – Zielono mi. 28 marca 2019 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/podwieczorek-czwartkowy-trzeci-zielono-mi-28-marca-2019-r/) - Czwartkowe podwieczorki z Opowiadaczami Historii staną się już chyba oficjalnie cyklicznymi spotkaniami. Tematów na gawędy i wspomnienia jest bez liku. Pierwsze tematy były niejako narzucone przez kalendarz. Takie wdzięczne jak np. zima, karnawał, śnieg, Gwiazdka i prezenty z nią związane… Ostatni podwieczorek był pod znakiem hasła Zielono mi. Na wspólnym stole tak do podjadania znalazły - [Podwieczorek czwartkowy szósty – Plac Wałowy i okolice. 17 października 2019 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/podwieczorek-czwartkowy-szosty-plac-walowy-i-okolice-17-pazdziernika-2019-r/) - Podwieczorek czwartkowy zaczął się od przywitania gości ciepłymi napojami i pysznymi ciasteczkami. Następnie Opowiadacze i goście wymieniali się wspomnieniami podczas prezentacji zdjęć. A było o czym opowiadać. O ściętym drzewie na Rzeźnickiej; o podglądaniu pracy w drukarni; o lekcjach przysposobienia obronnego za budynkiem Gdańskich Technicznych Zakładów Naukowych; o górce rozrządowej i fascynacji pociągami; o poszukiwaniu - [Podwieczorek czwartkowy pierwszy - Zima. 31 stycznia 2019 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/podwieczorek-czwartkowy-pierwszy-zima-31-stycznia-2019-r/) - Historie, drobne wspomnienia, opowiastki, anegdoty, gawędy. Można je różnie nazywać. Ale wszyscy chyba dokładnie wiemy o co chodzi. Z dnia na dzień liczba tych nieopowiedzianych i niewysłuchanych rośnie. Niektóre z nich niestety przepadają bezpowrotnie. Dlatego dobrze jest, gdy od czasu do czasu spotykają się te osoby, które chcą je opowiedzieć z tymi, którzy chcą ich - [Podwieczorek czwartkowy piąty – Bajki, bajeczki, legendy, baśnie. 30 maja 2019 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/podwieczorek-czwartkowy-piaty-bajki-bajeczki-legendy-basnie-30-maja-2019-r/) - Tak się złożyło, że ostatni czwartek maja przypadał w tym roku tuż przed Dniem Dziecka. Dlatego też temat bajek, bajeczek, dobranocek, programów dla dzieci i książek dla dzieci pasował jak ulał. Opowiadacze przygotowali się bardzo. Z szaf, biblioteczek, zakamarków, strychów i pawlaczy powyciągali schowane skrzętnie przed laty zabawki, bajki, pacynki, lalki, gry. Zaczęły się wspomnienia. - [Podwieczorek czwartkowy drugi – Karnawał. 28 lutego 2019 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/podwieczorek-czwartkowy-drugi-karnawal-28-lutego-2019-r/) - Tłustopączkowy Podwieczorek z Opowiadaczami zaczął się od kontroli biletów w postaci pączka, o które prosiliśmy zaproszone osoby. Jeden pączek dla siebie i jeden dla bliźniego swego na podwieczorek przybyłego ;) Wspominaliśmy, popijając ciepłe napoje i delektując się przepysznymi słodkościami. Były tradycyjne pączki - tym razem w wersji proszonej opisanej już wcześniej. Oraz wspaniały tort orzechowo-miodowy. - [Tureckie ślady na Dolnym Mieście (część III)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tureckie-slady-na-dolnym-miescie-czesc-iii/) - Jesienią 2016 roku opublikowaliśmy dwa artykuły o tureckich śladach na Dolnym Mieście. W pierwszym opisywaliśmy pewien mało znany międzynarodowy epizod w historii kamienicy na Weidengasse (Łąkowej) 50. W drugiej przyglądaliśmy się przedwojennej kopercie zaadresowanej na ulicę Kolkowgasse (Królikarnia) 15. Cztery lata później w ręce Opowiadaczy trafiła kolejna koperta wysłana pod wskazany adres. Dzięki ogromnej pomocy - [Tureckie ślady na Dolnym Mieście (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tureckie-slady-na-dolnym-miescie-czesc-ii-1/) - Tak jak w przypadku pierwszego tureckiego śladu udało się Opowiadaczom w dość łatwy sposób ustalić zarówno w Polsce jak i w Turcji kilka szczegółów odnośnie przedwojennego działania tureckiego konsulatu i konsula na ulicy Weidengasse 50, tak w przypadku drugiego przykładu sytuacja od samego początku wcale nie była tak jasna i oczywista. Rzecz dotyczy koperty. Koperty na - [Gdzie na Dolnym Mieście znajdowała się loża masońska?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/gdzie-na-dolnym-miescie-znajdowala-sie-loza-masonska/) - Na początek parę cytatów: „W dworze przy Ułańskiej miała krótko swoją siedzibę loża masońska „Pod Trzema Gwiazdami” znana również jako „Eugenia pod Ukoronowanym Lwem”. – „Subiektywny przewodnik po Dolnym Mieście – Ludzie”. „Mająca swoją kwaterę w Pałacu przy ulicy Sadowej loża „Eugenia pod Ukoronowanym Lwem" („Eugenia zum gekrönten Löwen"). (…) W miejscu „Eugenii", przy Sadowej - [Gdzie i kiedy znikała skórka?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/gdzie-i-kiedy-znikala-skorka/) - Łąkowa 54 - lata 50. ubiegłego wieku. W naszej kuchni był piec kaflowy i kuchenka gazowa dwupalnikowa. Ciasta piekło się w prodiżu lub zanosiło się blachy z gotowym ciastem do pobliskiej piekarni. Tam też, w sklepie przy piekarni kupowaliśmy świeże bułki i chleb. Do domu były tylko dwa kroki, ale skórka świeżego chleba zawsze była - [Gawron](https://www.opowiadaczehistorii.pl/gawron/) - Wielkością ustępuje Krukowi, a gabarytami bliżej mu do Wrony. W odróżnieniu od niej, nie posiada na dziobie piór szczeciniastych chroniących nozdrza (te zanikają na przełomie lutego i marca w drugim roku kalendarzowym życia ptaka). Opierzony cały na czarno, momentami – patrząc pod różnym kątem – może wydawać się nam nieco fioletowy. Poszukując pokarmu niejednokrotnie napycha - [Fotograf z Foto-Kosmos](https://www.opowiadaczehistorii.pl/fotograf-z-foto-kosmos/) - Foto-Kosmos. Taki tytuł nosił opublikowany latem 2017 roku artykuł o odkrytym przez zupełny przypadek szyldzie reklamowym na jednym z domów na ulicy Reduta Dzik. Szyldzie, który informował o zakładzie fotograficzny albo chociaż atelier działającym kiedyś w tej części Dolnego Miasta. Nie udało nam się wówczas ostatecznie ustalić - kto, gdzie i kiedy taki zakład prowadził. - [Foto-Kosmos](https://www.opowiadaczehistorii.pl/foto-kosmos/) - Ze wszystkich działających kiedyś na Dolnym Mieście zakładów fotograficznych (a było ich kilka) - ten właśnie stanowi największą do tej pory nieodkrytą tajemnicę. Ale może wspólnymi siłami uda się poznać więcej szczegółów na jego temat. I może tajemnica przestanie już być dla nas tajemnicą. A wszystko zaczęło się od pewnego lipcowego spaceru ponad rok temu - [Fotograf chyba nie wiedział, że je sfotografował](https://www.opowiadaczehistorii.pl/fotograf-chyba-nie-wiedzial-ze-je-sfotografowal/) - Czasy PRL-u. Koniec lat 70. albo może początek 80. Widok od strony ulicy Łąkowej w kierunku ulicy Sempołowskiej. Proszę zwrócić uwagę, że nie działał na niej jeszcze postój taksówek przeniesiony tam później z ulicy Dolnej. Na jezdni leżała stara kostka brukowa nierozjechana przez ciężarówki. Chociaż przecież ciężarówki wtedy też po nim jeździły. Te do Blaszanki - [Dziki buhaj](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dziki-buhaj/) - Panie posterunkowy. Na własne oczy i uszy to widziałem. W końcu uczestniczyłem w samym oku cyklonu wydarzeń. Powiem Panu dokładnie tak jak na spowiedzi. Niczego przed panem komisarzem nie zataję, bo jeszcze teraz ta przerażająca scena stoi mi przed oczami. To było tak. Siedzę ci ja sobie w pobliżu garażu mojego kolegi z dawnych czasów - [Wspomnienia z wakacji na Dolnym Mieście](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wspomnienia-z-wakacji-na-dolnym-miescie/) - W 1970 roku moi rodzice przeprowadzili się do jednego z falowców na Przymorzu. Odtąd na Dolnym Mieście spędzałam tylko wakacje. Do dzisiaj wspominam je jako najlepsze na świecie! Wakacyjny dzień zaczynał się porannym spacerem. Ulicą Dobrą, przy której mieszkali moi dziadkowie, szło się z babcią przez drewniany mostek do piekarni pana Majchrowskiego, po pyszne bułeczki - [Langgarten auf Postkarten (Teil III)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/langgarten-auf-postkarten-teil-iii/) - Wir haben bereits bei der Analyse der ersten und zweiten Postkarte von diesem Ort erwähnt, dass in der Mitte Langgartens eine zusätzliche Allee verlief, genau wie in der Weidengasse. Aber erst auf diesem dritten Bild können wir sehen, wie lang die zentrale Allee war und welche dichten Baumreihen sie auf beiden Seiten fast bis zum - [Stągwie Mleczne na pocztówkach (część XLII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/stagwie-mleczne-na-pocztowkach-czesc-xlii/) - Limit pocztówek z widokiem Stągwi Mlecznych nie został jeszcze wyczerpany. Ale trzeba przyznać, że jest coraz mniej perspektyw, które potrafią zaskoczyć swoją oryginalnością. I stanowić dobry materiał do narracji bez powtórek. Od czasu do czasu trafia jednak do rąk Opowiadaczy takie ujęcie, którym natychmiast chcemy się podzielić z naszymi czytelniczkami i czytelnikami. Bo proszę samemu - [Die Niederstadt und ihre Umgebung auf Postkarten von oben gesehen (Teil I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/die-niederstadt-und-ihre-umgebung-auf-postkarten-von-oben-gesehen-teil-i/) - Genau am Mittag des 6. Januar 2023 fand ein Spaziergang mit den Geschichtserzählern unter dem Motto „Scheinbar von oben und doch von unten” statt. Diesmal beschlossen wir, gemeinsam mit unseren Gästen der Route zu folgen, die auf einer Postkarte aus der Vorkriegszeit eingezeichnet war und die Niederstadt aus einer Höhe von 200 Metern zeigte. Wir - [Kartka do mamy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kartka-do-mamy/) - Za każdym razem, kiedy w opisie pocztówki na naszej stronie umieszczamy prawie pod sam koniec adnotację taką lub podobną... Zaprezentowana oryginalna pocztówka z obiegu pochodzi z kolekcji Opowiadaczy Historii Dolnego Miasta w Gdańsku. wiemy, że właśnie powstała opowieść związana z miejscem pokazanym na pocztówce. Ale za każdym razem zdajemy sobie też sprawę, że historia zapisana - [Rok 2023](https://www.opowiadaczehistorii.pl/rok-2023/) - Przez minione 12 miesięcy regularnie powstawały kolejne karty annałów dokumentujących bieżące wydarzenia z Dolnego Miasta oraz działania Opowiadaczy Historii. Weźmy do ręki taki właśnie rocznik i przyjrzyjmy się poszczególnym jego rozdziałom... I. Styczeń przywitał nas zimową aurą. Ale nie przeszkadzało to nam wybrać się na mroźny spacer o tytule „Niby z góry, a jednak Dolne”. - [Trzy subiektywne przewodniki po Dolnym Mieście - finał z 15 grudnia 2017 roku](https://www.opowiadaczehistorii.pl/trzy-subiektywne-przewodniki-po-dolnym-miescie-final-z-15-grudnia-2017-roku/) - W czwartek 15 grudnia 2016 roku odbył się finał projektu „Profesjonalnego dziennikarza i fotoreportera przy tym nie było”. Dokładnie rok później - w piątek 15 grudnia 2017 roku uroczyście podsumowaliśmy tegoroczne działania związane z wydaniem trzech nowych subiektywnych przewodników po Dolnym Mieście. Ponieważ pomysł z poprzedniego roku się sprawdził, tym razem zastosowaliśmy podobną konwencję. Jako - [Noworoczne życzenia z Grudziądza](https://www.opowiadaczehistorii.pl/noworoczne-zyczenia-z-grudziadza/) - Ciekawe ile kartek ze świąteczno-noworocznymi życzeniami dotarło w tym roku do piekarni i cukierni Pellowski na Długich Ogrodach? Na to pytanie nie znamy odpowiedzi. Ale wiemy do kogo zaadresowano w to samo miejsce jedną podobną kartkę w 1926 roku. Na przedwojennych mapach ulica o której mowa nosiła nazwę Langgarten, a ciąg domów biegnących od Kościoła - [Radna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/radna/) - Czy znacie najbardziej chemiczną ulicę na Dolnym Mieście?... Może to będzie zaskoczeniem, ale taką ulicą jest właśnie ulica Radna. Nie wierzycie? Oto dowód... Rad to pierwiastek chemiczny z grupy metali ziem alkalicznych o symbolu Ra (od łacińskiego Radium). A skoro o symbolach mowa - Na to symbol sodu (od łacińskiego natrium). Odłóżmy jednak na bok - [Łzy w oczach Charlotte](https://www.opowiadaczehistorii.pl/lzy-w-oczach-charlotte/) - W drugiej połowie lat 30. XX wieku na ulicy Straussgasse (Chłodnej) pod numerem 6 mieszkała rodzina Wien. Rudolf, Brunhilde, Ilse i Charlotte. Prawie nic o nich nie wiemy. Ale jest jeden wyjątek... Był grudzien 1936 roku. Charlotte Wien postanowiła wybrać się do kina. Kto wie - może zainteresował ją film „Jego ekscelencja subiekt” z Bodo - [Lodowisko na Łące św. Barbary](https://www.opowiadaczehistorii.pl/lodowisko-na-lace-sw-barbary/) - Pierwsze wzmianki o Łące Św. Barbary pojawiły się w 2020 roku przy okazji artykułu „Kommandanturpark i nowoczesny blok przy Angielskiej Grobli” autorstwa Jana Daniluka. Przypomnijmy gdzie ona się znajdowała. Od strony południowej, gdzie mieszkania [tego długiego budynku na Angielskiej Grobli] posiadały pokoje dzienne, do bloku przylegał teren niewielkiego parku, tzw. Kommandanturpark, które centralną częścią stanowiło - [1,05 złotego za worek](https://www.opowiadaczehistorii.pl/105-zlotego-za-worek/) - O gdańskim oddziale poznańskiego Towarzystwa Akcyjnego „Juta” wspominaliśmy dość szczegółowo w tym artykule z 2015 roku. Przypomnijmy tylko, że mieścił się on na ulicy Langgarten (Długie Ogrody) 37/39 i działał tam mniej więcej od 1922 do 1934-35 roku. A w jego ofercie były m.in. tkaniny jutowo-tapicerskie, płachty żniwne, plandeki nieprzemakalne, przędze, sienniki oraz worki jutowe - [Holzhäschen aus der Kolkowgasse](https://www.opowiadaczehistorii.pl/holzhaschen-aus-der-kolkowgasse/) - An der Kreuzung der Vorkriegsstraßen Weidengasse (Łąkowa) und Kolkowgasse (Królikarnia) hielt ein elegantes Auto an. Der Beifahrer öffnete die Tür und drehte sich zu einem jungen Mann um, der auf dem Bürgersteig lief und nicht älter als 15 Jahre war. Entschuldigen Sie, junger Mann - wissen Sie zufällig, wo man hier in der Gegend Spielzeug - [Ist es Chlodna oder Polna-Strasse?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ist-es-chlodna-oder-polna-strasse/) - Je näher wir der heutigen Zeit kommen, desto umfangreicher wird der Bestand an Fotografien, die in der Niederstadt aufgenommen wurden. Aber gehen wir ein paar Jahrzehnte zurück - und die Situation mit den Fotografien der Niederstadt sieht ganz anders aus. Man könnte sogar die These aufstellen, dass die Zahl der Fotografien aus der Niederstadt dramatisch - [Dolnomiejska Fabryczka Świętego Mikołaja - 3 grudnia 2016 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dolnomiejska-fabryczka-swietego-mikolaja-3-grudnia-2016-r/) - Zbliża się przedświąteczna gorączka. Zakupy, prezenty…. nerwówka. Każdy by chciał, żeby te właśnie święta były perfekcyjne, te jedyne, niepowtarzalne. Biegamy po sklepach kupując kolejne bombki, łańcuchy, stroiki. Bo te które mamy się znudziły lub przyszła moda na kolejne kolory świątecznych drzewek. Takich ze sklepowych wystaw. Idealne, katalogowe, ale jakże bezosobowe. A święta to także ogromny - [Restaurants auf Postkarten (Teil I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/restaurants-auf-postkarten-teil-i/) - Wir beginnen unsere Präsentation der Dienstlokale der Niederstadt aus der Vorkriegszeit mit dem Besuch eines Restaurants, das sich in einem Gebäude in der Weidengasse (Łąkowa) 3 befand und den Namen „Alt-Preussen” trug. Das Mietshaus mit dieser Nummer befand sich genau an der Ecke der Łąkowa- und der Ułańska-Straße (Weidengasse/Reitergasse). Doch es überlebte leider den Zweiten - [Restauracje na pocztówkach (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/restauracje-na-pocztowkach-czesc-i/) - Prezentację przedwojennych dolnomiejskich lokali usługowych rozpoczynamy od wizyty w restauracji, która mieściła się w budynku na ulicy Weidengasse (Łąkowej) 3 i nosiła nazwę „Alt-Preussen” czyli w tłumaczeniu na język polski - „Stare Prusy”. Kamienica z tym numerem usytuowana była dokładnie na rogu przy skrzyżowaniu ulic - Łąkowej i Ułańskiej. Ale niestety nie przetrwała II wojny - [Gedenktafel in Langgarten](https://www.opowiadaczehistorii.pl/gedenktafel-in-langgarten/) - Bis zum Ende des Zweiten Weltkriegs gab es im Danziger Stadtraum mindestens 23 verschiedene Gedenktafeln. Die meisten von ihnen wurden in der Zwischenkriegszeit geschaffen und standen im Zusammenhang mit dem Gedenken an die gefallenen Einwohner während des Ersten Weltkriegs. Vor 1914 hingegen ehrten die Tafeln, von denen insgesamt 11 in der Stadt angebracht wurden, Persönlichkeiten, - [Długie Ogrody na pocztówkach (część IV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dlugie-ogrody-na-pocztowkach-czesc-iv/) - Jak mogli reagować przechodnie, kiedy te mniej więcej 110-115 lat temu na ulicy pojawiał się automobil? Z pewnością wszyscy się nagle zatrzymywali i wpatrywali w to coś co porusza się na czterech kołach bez konia po jezdni... Część naszych czytelników być może tak właśnie odpowiedziała na postawione na początku pytanie. Tymczasem na zaprezentowanej pocztówce widać - [Długie Ogrody na pocztówkach (część III)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dlugie-ogrody-na-pocztowkach-czesc-iii/) - O tym, że środkiem Długich Ogrodów (Langgarten) biegła dodatkowa alejka tak jak na Łąkowej, wspominaliśmy już przy okazji analizy pierwszej i drugiej pocztówki z tego miejsca. Ale dopiero na tej trzeciej widać jak długa była ta środkowa aleja i jakie gęste szpalery drzew jej towarzyszyły z obu stron prawie pod samą Bramę Długich Ogrodów. Spacer - [Drewniane króliczki z Królikarni](https://www.opowiadaczehistorii.pl/drewniane-kroliczki-z-krolikarni/) - Na skrzyżowaniu przedwojennej ulicy Weidengasse (Łąkowej) i Kolkowgasse (Królikarnia) zatrzymało się eleganckie auto. Pasażer siedzący na przednim siedzeniu otworzył drzwi i zwrócił się do idącego po chodniku młodzieńca, który miał nie więcej niż 15 lat. Przepraszam młody człowieku - nie orientujesz się może gdzie tutaj w pobliżu można kupić zabawki w większej ilości? Chłopak zatrzymał - [Chłodna to czy Polna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/chlodna-to-czy-polna/) - Im bliżej czasów nam współczesnych, tym zasób zdjęć zrobionych na Dolnym Mieście jest coraz obszerniejszy. Ale wystarczy cofnąć się o kilka dekad - i sytuacja ze zdjęciami z Dolnego Miasta wygląda zupełnie inaczej. Można nawet spróbować pokusić się o taką teorię, że im bliżej początków XX wieku (że o XIX wieku nie wspomnę), tym liczba - [Kennen Sie den Weißen Turm von innen?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kennen-sie-den-weisen-turm-von-innen/) - Als ich Anfang der 1980er Jahre, im Jahr 1983, in den Dreistädtischen Hochgebirgsclub eintrat, genoss der Club noch die Gastfreundschaft von PTTK in einem Gebäude in der Langgasse. Zu diesem Zeitpunkt besaß er jedoch bereits die Rechte, seinen Sitz im mittelalterlichen Weißen Turm in der Alten Vorstadt einzurichten. Damals war der Weiße Turm eine von - [Dolne Miasto i okolice widziane na pocztówkach z góry (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dolne-miasto-i-okolice-widziane-na-pocztowkach-z-gory-czesc-i/) - Dokładnie w samo południe 6 stycznia 2023 roku odbył się spacer z Opowiadaczami zatytułowany „Niby z góry, a jednak Dolne”. Tym razem postanowiliśmy z naszymi przybyłymi gośćmi powędrować szlakiem wyznaczonym przez przedwojenną pocztówkę na której Dolne Miasto pokazano z wysokości 200 metrów. Początek spotkania wyznaczyliśmy na środkowej alejce przedwojennej ulicy Weidengasse (Łąkowej), którą bardzo dobrze - [Sonntagsbegegnungen mit Kunst](https://www.opowiadaczehistorii.pl/sonntagsbegegnungen-mit-kunst/) - Seit meiner Kindheit habe ich mich für „alte Dinge” interessiert. Meine viel ältere Schwester Krysia beschloss, sich an der Nikolaus-Kopernikus-Universität in Thorn an der Konservierungsfakultät einzuschreiben. Darauf musste sie sich gründlich vorbereiten. Sie zeichnete wunderschön, und ich diente ihr oft als Modell. Sie musste sich auch theoretisches Wissen aneignen. Nicht nur Bücher, sondern auch Vorlesungen - [Kolkowgasse](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kolkowgasse/) - Vor einiger Zeit haben wir darüber geschrieben, wie sich die Storchenstraße I. und die Storchenstraße II. (oder, vielleicht genauer gesagt, das erste und zweite Storchenufer des Grabens) im Laufe der Zeit in die Dolna-Straße verwandelten. Aber die Liste der Storchenstraßen in der Niederstadt ist damit noch lange nicht zu Ende. Noch Mitte des 17. Jahrhunderts - [Królikarnia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/krolikarnia/) - O tym jak ulica I i II Bocianowa/Bociania (a może dokładniej pierwszy i drugi bocianowy brzeg rowu) w miarę upływu czasu zamieniły się w ulicę Dolną pisaliśmy już jakiś czas temu. Ale na tym lista bocianich ulic na Dolnym Mieście wcale się nie kończy. W połowie XVII wieku można było na mapie znaleźć jeszcze III - [Langgarten auf Postkarten (Teil II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/langgarten-auf-postkarten-teil-ii/) - Stellen Sie sich vor, dass ein Ende der Dlugie Ogrody Straße (Langgarten) zu Beginn des 20. Jahrhunderts genauso aussah wie auf dieser Postkarte. Vor wenigen Augenblicken fuhr ein kleiner Triebwagen von der Endstation am Langgartentor in Richtung Hauptbahnhof ab. Im unteren Teil des Bildes sieht man die Straßenbahnschienen, die in zwei Richtungen führen - entweder - [Spacer z „lokalnym” - co się w nim zmieniło przez te 10 lat](https://www.opowiadaczehistorii.pl/spacer-z-lokalnym-co-sie-w-nim-zmienilo-przez-te-10-lat/) - Rok 2014 zapamiętałem z dwóch powodów. W moim mieszkaniu przeprowadziłem generalny remont. A w wakacje zacząłem oprowadzać grupy spacerowiczów po Dolnym Mieście w ramach projektu Lokalni Przewodnicy i Przewodniczki realizowanego pod opiekuńczymi skrzydłami Instytutu Kultury Miejskiej. W tym roku obchodziliśmy mały jubileusz o którym wspominałem w lipcu i sierpniu podczas moich wycieczek - nasze letnie - [Spacer po ulicy Toruńskiej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/spacer-po-ulicy-torunskiej/) - Ulica Toruńska. Taka spokojna. Taka pusta. Zero korków. Zero elektrycznych hulajnóg. Ani jednej Żabki. Ludzi też niewiele. Ale nieliczni pojawiają się na poszczególnych zdjęciach. A Ci z pierwszego planu stali się obiektem naszych poszukiwań. Najprawdopodobniej była wczesna wiosna. Pięć osób (na jednym ze zdjęć widać cztery, ale trzeba uwzględnić też osobę robiącą zdjęcia) wybrało się - [Długie Ogrody na pocztówkach (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dlugie-ogrody-na-pocztowkach-czesc-ii/) - Proszę sobie wyobrazić, że jeden z końców ulicy Długie Ogrody (Langgarten) na początku XX wieku wyglądała dokładnie tak jak na tej pocztówce. Mały wagonik silnikowy wyruszył kilka chwil temu z przystanku końcowego przy Bramie Długich Ogrodów i udaje się w kierunku Dworca Głównego. W dolnej części zdjęcia widać tory tramwajowe prowadzące w dwóch kierunkach - - [Z Norwegii na Dolne Miasto 2012 – 2023](https://www.opowiadaczehistorii.pl/z-norwegii-na-dolne-miasto-2012-2023/) - Z wrażeń i obserwacji nowej mieszkanki dzielnicy... Początki mojego życia na Dolnym Mieście kojarzą mi się z odczuciem lekkiego niepokoju, ale i przyjaznej swojskości. Po nastu latach życia na emigracji, już jakiś czas temu, wróciłam do wytęsknionej polskości, choć nie w rodzinne rejony Warmii. Gdańsk stał się dla mnie nowym miejscem życia. Na początku było - [Stara szkoła z tajemnicami była również moją szkołą](https://www.opowiadaczehistorii.pl/stara-szkola-z-tajemnicami-byla-rowniez-moja-szkola/) - Naukę w klasie pierwszej B rozpoczęłam 1 września 1959 roku. Biała bluzka, granatowa plisowana spódniczka, białe skarpetki, warkocze i wielkie kokardy. Budynek i otoczenie rzeczywiście sprawiały niezapomniane wrażenia. W chodniku przed wejściem znajdowały się zagadkowe cyfry. Każdy miał inny pomysł na to, co mogą znaczyć. Jakież było nasze rozczarowanie gdy dowiedzieliśmy się, że to rok - [Gdzie mój dziadek Arno zrobił sobie zdjęcie?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/gdzie-zrobil-sobie-zdjecie-moj-dziadek-arno/) - Ta historia miała miejsce w mijającym tygodniu. Dzisiaj pragniemy się nią z Państwem podzielić. Przeczytaliśmy w Internecie taki wpis na pewnym forum: Gdzieś na Milchkannengasse musiał być przed wojną fotograf. Mój dziadek Arno sam się tam wtedy sfotografował. Niestety nie mam już tego zdjęcia. Ale fotograf miał na odwrocie nazwę firmy z adresem. Pamiętam jedynie - [Oglądamy z Anią wystawę przedwojennych portretów w Arche Dwór Uphagena](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ogladamy-z-ania-wystawe-przedwojennych-portretow-w-arche-dwor-uphagena/) - Drzwiami głównymi wchodzimy do wnętrza hotelu Arche Dwór Uphagena. Mijamy recepcję i kierujemy się w lewo. Idąc cały czas wzdłuż lady barowej znajdziemy się w oka mgnieniu w jednej z sal Dworu Uphagena, którego historia sięga roku 1800. Budynek ten gdańska rodzina Uphagenów, postanowiła wykorzystać jako swoją letnią rezydencję. W 1852 roku zamożny kupiec J.G. - [Czas nie czeka na nikogo](https://www.opowiadaczehistorii.pl/czas-nie-czeka-na-nikogo/) - Teraz jestem zajęty, powróćmy do tego za godzinę - dobrze... Dzisiaj nie, może jutro... W tym tygodniu nie dam rady, ale za to w następnym jest duża szansa... Przełóżmy to na kolejny miesiąc... na kolejny kwartał... na kolejny rok... za jakiś czas. A kiedy w końcu znajdujemy te kilka wolnych minut, kilka kwadransów, kilka godzin - [Junak z placu Wałowego](https://www.opowiadaczehistorii.pl/junak-z-placu-walowego/) - Przygotowując się do wydania przewodnika po placu Wałowym i okolicach postanowiliśmy znaleźć stare ogłoszenia prasowe z tamtej części Przedmieścia, mając nadzieję, że uda nam się dotrzeć po latach do ich autorów i poznać dalsze losy sprzedawanych, kupowanych lub zamienianych pszczół, kóz, pianin, futer karakułowych, mebli do sypialni, kredensów, dywanów, wózków głębokich, magnetowidów, pralek czy też - [8 urodziny portalu](https://www.opowiadaczehistorii.pl/8-urodziny-portalu/) - W niedzielę 9 lipca dopisało Opowiadaczom Historii absolutnie wszystko. Pogoda: piękna, słoneczna i ciepła. Licznie przybyli uczestnicy: sympatycy, przyjaciele i zainteresowani naszym spacerem po Długich Ogrodach. Świetne nastroje, superopowieści i włączający się w nie uczestnicy dopowiadający swoje wspomnienia i ciekawostki. To był wyjątkowy dzień i wyjątkowy spacer, bo urodzinowy. Tak obchodziliśmy 8 urodziny naszego portalu, - [Mój samochodzik Pana Samochodzika](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moj-samochodzik-pana-samochodzika/) - Dziecięca wyobraźnia nie zna granic. Ale czasami trzeba jej pomóc. Inspiracją mogą być przeczytane książki, usłyszane piosenki, historie podsłuchane w domu albo obejrzane filmy. Pamiętam, że wystarczyło, aby w wakacje nadawali rano akurat „Wakacje z duchami”, a już na podwórku można było jeszcze tego samego dnia usłyszeć zza rogu wypowiadany przerażającym głosem tekst... Przebacz mi - [Chłopiec przy balustradzie mostu](https://www.opowiadaczehistorii.pl/chlopiec-przy-balustradzie-mostu/) - Most Rogoźników nie przetrwał II wojny światowej. A prezentował się bardzo okazale. Widać to na przedwojennych ujęciach z tamtego rejonu. Na stronie opisaliśmy już pierwszą, drugą, trzecią i czwartą pocztówkę na której występuje wspomniany obiekt. Z drugiej strony udało nam się też kiedyś pozyskać jedno zdjęcie na którym dostrzec można wjazd na prowizoryczny most pieszy - [Pływacy spod skoczni](https://www.opowiadaczehistorii.pl/plywacy-spod-skoczni/) - Są takie miejsca uwiecznione na zdjęciach, dzięki którym od razu wiadomo gdzie w danym momencie stał fotograf ze swoim aparatem. W przypadku okolic Dolnego Miasta takim charakterystycznym punktem odniesienia jest niewątpliwie np. betonowa skocznia stojąca przez wiele lat na umocnionym brzegu przy jednym z zakoli dawnej fosy. Powraca ona we wspomnieniach starszych mieszkańców takich ulic - [Festyn „Lato na Dolnym Mieście” - 24 czerwca 2023 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/festyn-lato-na-dolnym-miescie-24-czerwca-2023-r/) - Minął już tydzień od sympatycznego, rodzinnego festynu na Dolnym Mieście zorganizowanego z okazji powitania lata, a ja cały czas nucę sobie pod nosem - „Lato, lato, lato czeka. Razem z latem czeka rzeka. Razem z rzeką czeka las. A tam ciągle nie ma nas...” przypomniane za sprawą jednego z konkursów prowadzonych tego dnia na letniej - [Długie Ogrody na pocztówkach (część V)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dlugie-ogrody-na-pocztowkach-czesc-v/) - Od premiery ostatniej pocztówki z widokiem Długich Ogrodów na naszym portalu minęły 3 lata. I dokładnie tyle samo pracowaliśmy nad naszą książką o Długich Ogrodach. Ale w końcu się doczekaliśmy. Książka od 1 czerwca br. jest już dostępna (m.in. w ISE). A dokładnie 5 dni później przyszedł czas na opis kolejnego przedwojennego widoku ulicy Długie - [Przyokopowa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/przyokopowa/) - Czy każdy okop jest rowem? Tak! Ale czy każdy rów jest okopem? Zdecydowanie nie. Trudno więc dociec dlaczego część jednego z rowów odwadniających onegdaj Dolne Miasto potraktowano jako zwykły okop i na tej podstawie ulicę związaną z tym rowem nazwano Przyokopową. Bo historia tej ulicy z okopem nie ma nic wspólnego. Jest za to bardzo - [Portret trzypokoleniowej rodziny z Dolnego Miasta](https://www.opowiadaczehistorii.pl/portret-trzypokoleniowej-rodziny-z-dolnego-miasta/) - Historia tego zdjęcia jest banalna. Moja mama pracowała w Gdańskich Zakładach Mięsnych w dziale głównego energetyka. W jednym pokoju siedziała z Witoldem Z. oraz z Grzegorzem Bruńcem. Rodzice prywatnie przyjaźnili się z Grzegorzem, bardzo się lubiliśmy. Ja wówczas byłam uczennicą VI LO w Gdańsku W 1981 r. założyłam swoją rodzinę, urodzili się nasi synowie: Jarosław - [Procesja Bożego Ciała z 1953 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/procesja-bozego-ciala-z-1953-r/) - 8 lat wcześniej skończyła się II wojna światowa. W "Dzienniku Bałtyckim" z 4 czerwca 1953 r. donoszono, że trwają Dni Oświaty, Książki i Prasy; powiat gdański przoduje w upowszechnianiu idei TPP-R; załoga Stoczni Gdańskiej oddała do eksploatacji nowy statek; Miejski komitet Odbudowy Warszawy organizuje w Trójmieście wielką rewię humoru, piosenki, satyry i tańca; za dwa - [Premiera przewodnika „Dzielnica fabrycznych kominów”. 8 października 2017 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/premiera-przewodnika-dzielnica-fabrycznych-kominow-8-pazdziernika-2017-r/) - Dziedziniec LPP. Wklęsły fronton budynku - ul. Łąkowa. Niedziela 8 października 2o17... w samo południe! Każdy przybywający na spotkanie z Opowiadaczami otrzymał przepustkę na pobyt na parkingu LPP. Przepustki były numerowane - jak się później okazało, były to numery loteryjne. „Dzielnica fabrycznych kominów” to już trzeci monotematyczny przewodnik Opowiadaczy po placu Wałowym (z lipca) i - [Premiera przewodnika „Dolne Miasto z kajaka”. 26 sierpnia 2017 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/premiera-przewodnika-dolne-miasto-z-kajaka-26-sierpnia-2017-r/) - Sobota, ostatnia już w tym miesiącu. I chociaż nas lato nie rozpieszczało tego roku, ten dzień zapowiadał się wyjątkowo pięknie. Wczesnym popołudniem niedaleko przystani kajakowej Żabi Kruk zebrała się spora grupa ludzi. Część ubrana w odblaskowe kamizelki z napisem „Opowiadacze Historii”, część ubrana na sportowo. Przyszli, przyjechali samochodami, na rowerach, podeszli z pobliskich domów lub - [Premiera książki o kościele pw. NPNMP](https://www.opowiadaczehistorii.pl/premiera-ksiazki-o-kosciele-pw-npnmp/) - Niedziela 7 czerwca 2020 roku. Pora obiadowa. W naszym parafialnym kościele zebrali się miłośnicy historii naszej dzielnicy, Opowiadacze Historii i przyjaciele pani Anny Dymek, autorki historii Kościoła parafialnego Dolnego Miasta pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny. Książka oparta jest na dokumentach odnalezionych w archiwach Archidiecezji Gdańskiej, archiwach państwowych, archiwum kościelnym i wielu, wielu innych źródłach. - [Premiera i promocja książki "Historia Dolnego Miasta do 1945 roku" - 11 czerwca 2016 roku](https://www.opowiadaczehistorii.pl/premiera-i-promocja-ksiazki-historia-dolnego-miasta-do-1945-roku-11-czerwca-2016-roku/) - Długo czekaliśmy na to wydarzenie. Ale w końcu możemy o tym zakomunikować. Dokładnie dzisiaj czyli 11 czerwca 2016 roku o godzinie 18:30 zapraszamy wszystkich miłośników Dolnego Miasta, miłośników Gdańska, miłośników historii, fanów Aleksandra Masłowskiego i przyjaciół Opowiadaczy Historii na wyjątkowe spotkanie. W Centrum Sztuki Współczesnej "Łaźnia" odbędzie się oficjalna premiera książki "Historia Dolnego Miasta do - [Rok 2022](https://www.opowiadaczehistorii.pl/rok-2022/) - Tradycją już się stało, że 1 stycznia staramy się podsumować ten stary rok, który właśnie się skończył. A robimy to z perspektywy nas samych czyli Opowiadaczy Historii Dolnego Miasta w Gdańsku. Przyjrzymy się za chwilę stronie Opowiadaczy. Przejdziemy się po dzielnicy. Zajrzymy do historycznego już kalendarium. Zostańcie Państwo z nami. We wcześniejszych latach pierwsze spacery - [Rok 2021](https://www.opowiadaczehistorii.pl/rok-2021/) - Kolejny pracowity rok za nami. 12 dziwnych i nieprzewidywalnych miesięcyr. 52 zaskakujące tygodnie. 365 dni pełnych niespodzianek. Przejrzyjmy wspólnie dwanaście kartek z tego starego już od dzisiaj kalendarza na 2021 rok. I przypomnijmy sobie te najciekawsze tematy i wydarzenia z poszczególnych miesięcy. Jak zwykle - niektóre z nich okraszone są komentarzami Opowiadaczek i Opowiadaczy Historii - [Rok 2020](https://www.opowiadaczehistorii.pl/rok-2020/) - To by rok pod znakiem PCK. Ale wcale nie chodzi o Polski Czerwony Krzyż, ale o Pandemię, Covid-19 i Koronawirus. Nie o nich jednak będzie to podsumowanie. Chociaż nie ma co ukrywać - to właśnie z tych trzech wymienionych powodów (albo jak kto woli liter) niektóre działania Opowiadaczy trzeba było przenieść na 2021 rok. Ale - [Rok 2019](https://www.opowiadaczehistorii.pl/rok-2019/) - Pierwszy dzień w nowym roku to tradycyjnie już dla czytelników naszego serwisu możliwość przypomnienia sobie wszystkiego tego, co przytrafiło się Opowiadaczom w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Robiliśmy już takie podsumowania rok oraz dwa i trzy lata temu. Miło jest powrócić do przyjemnych wspomnień, ale zaczniemy zdecydowanie inaczej. Pierwszy miesiąc ubiegłego roku został zdominowany przez bardzo - [Rok 2018](https://www.opowiadaczehistorii.pl/rok-2018/) - Tradycyjnie już na początku nowego roku, mając jeszcze w pamięci świeże wspomnienia związane z tym poprzednim rokiem, staramy się podsumować wszystkie te dobre i te złe chwile w historii Opowiadaczy. Tak wyglądał bilans roku 2016, tak roku 2017. A jak było w roku 2018? Zapraszamy do lektury. Uważni czytelnicy poznają też kilka zapowiedzi Opowiadaczy na - [Rok 2017](https://www.opowiadaczehistorii.pl/rok-2017/) - Rok temu na początku stycznia podsumowaliśmy w gronie Opowiadaczy rok 2016. A było co wspominać, bo rok ten obfitował w różnorodne wydarzenia dotyczące zarówno Opowiadaczy jak i Dolnego Miasta. W tym roku postanowiliśmy powtórzyć takie zestawienie. Ciekawe czy w pamięci naszych czytelniczek i czytelników rok 2017 zapisał się dokładnie tak, jak wspominają o nim Opowiadaczki - [Rok 2016](https://www.opowiadaczehistorii.pl/rok-2016/) - Pierwszy dzień nowego roku to chyba najlepszy czas, aby spojrzeć za siebie i wspomnieć różne kartki z kalendarza, który przecież jeszcze nie tak dawno był w użyciu. Na co największą uwagę zwrócili Opowiadacze w 2016 roku? Co takiego wydarzyło się na Dolnym Mieście, że mówiło się o tym długo i wymieniało opinie w różnych kręgach? - [Róg Łąkowej i Thalmanna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/rog-lakowej-i-thalmanna/) - Moja babcia przywiozła z Warszawy takie powiedzonko. Jeżeli nie chcesz się z kimś widzieć - wybierz na miejsce spotkania "róg Brackiej i Trębackiej". Obie ulice faktycznie znajdują się w Warszawie. Tylko, że jedną od drugiej dzieli dystans, który można pokonać w niecałe 10 minut samochodem, a dwa razy dłużej idąc na piechotę. A wspominam ten - [Spacer](https://www.opowiadaczehistorii.pl/spacer/) - Sobota… albo niedziela. Chłodno, być może jesień lub wczesna wiosna. Mała dziewczynka trzyma mamę za rękę, rękawiczki wiszą na sznureczku, przeciągniętym przez rękawy płaszczyka. Czapka w reniferki, biały szaliczek i getry nakładane na buciki, zapinane z boku na kilka małych guziczków. Mama ubrana w jesionkę z futrzanym kołnierzem, na ręku torebka. Jest rok 1951 lub - [Spacer po Olszynce z pocztówką w ręku](https://www.opowiadaczehistorii.pl/spacer-po-olszynce-z-pocztowka-w-reku/) - W wydanym w 2017 roku przez Opowiadaczy Historii przewodniku „Dolne Miasto z kajaka” jednym z punktów, który został wskazany na mapie jest Olszynka. Ale aby dostać się do miejsca na Olszynce, które zostanie za chwilę szerzej opisane, zdecydowanie lepiej przesiąść się z kajaka w autobus linii 178 i dojechać do przystanku na ulicy Niwki. Można - [Spacer po placu Wałowym wg licencji Opowiadaczy - 3 lipca 2019 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/spacer-po-placu-walowym-wg-licencji-opowiadaczy-3-lipca-2019-r/) - Wtedy też była środa. Opowiadacze Historii zaprosili wszystkich na wyjątkowy spacer. Nawet specjalnie podkreślili to w tytule. To był spacer wg licencji Opowiadaczy. A podczas takich opowiadaczowych spacerów uczestnicy do końca nie wiedzą jakie niespodzianki są dla nich przygotowane. Ucieszyliśmy się, że tak liczna grupa przybyła na plac Wałowy punktualnie o godzinie 17:00. I nie - [W drodze do Kamiennej Śluzy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/w-drodze-do-kamiennej-sluzy/) - Przygotowując się do jubileuszu z okazji 10-lecia rozpoczęcia mojego przedsięwzięcia jakim jest piesza wyprawa szlakiem bursztynowym, zaplanowałam sobie tego lata wyjazd nad słynące niegdyś z bursztynowych targowisk, polskie morze. Zastanawiając się i szukając, co chciałabym zwiedzić w Gdańsku, na stronie http://pomorskie.travel/ znalazłam opis zabytku hydrotechniki o nazwie Kamienna Śluza. A zdjęcie obiektu, zrobiło na mnie - [Wulkanizacja na Łąkowej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wulkanizacja-na-lakowej/) - Warsztat wulkanizacyjny przy Łąkowej 52 zapisał się w historii zarówno ulicy, jak i samej dzielnicy. Podobnie jak lokalne sklepy, piekarnie, funkcjonujące latami, będące w posiadaniu osób wywodzących się z jednej rodziny, wulkanizacja była nie tylko miejscem świadczenia usług ale również lokalnego życia towarzyskiego. Zanim przejdę do własnych wspomnień o warsztacie, warto nadmienić, że w początkach - [Wyłącz komputer i chodź z nami na spacer - 2 czerwca 2019 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wylacz-komputer-i-chodz-z-nami-na-spacer-2-czerwca-2019-r/) - W dzień po czwartych urodzinach naszego portalu postanowiliśmy zaprosić wszystkich na spacer szlakiem artykułów na nim opublikowanych. Pierwszy spacer z grudnia 2018 roku spotkał się z ciepłym przyjęciem. A tego ciepła bardzo nam wówczas brakowało, bo dzień był wyjątkowo mroźny. Dlatego kolejne spotkanie tego typu zaplanowaliśmy w miesiącu, który mrozem nas nie zaskoczy. I to - [Wyłącz komputer i chodź z nami na spacer - 8 grudnia 2018 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wylacz-komputer-i-chodz-z-nami-na-spacer-8-grudnia-2018-r/) - To był wyjątkowy spacer. Cała jego marszruta wyznaczona została przez kilkanaście artykułów, które opublikowane zostały wcześniej na stronie www.opowiadaczehistorii.pl. Opowiadacze postanowili wspólnie z wszystkimi zaproszonymi gośćmi udać się na spacer szlakiem tych właśnie artykułów. Zamiast mapy Google można było zobaczyć na żywo miejsca o których pisaliśmy. A dzięki wypowiedzi autorów tych artykułów - poznać z - [Wyłącz komputer i chodź z nami na urodzinowy spacer – 10 lipca 2021 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wylacz-komputer-i-chodz-z-nami-na-urodzinowy-spacer-10-lipca-2021-r/) - To już miesiąc minął od naszego urodzinowego spaceru szlakiem artykułów opublikowanych na naszych internetowych stronach. A my cały czas mamy w pamięci tamtą lipcową wędrówkę, ciekawe rozmowy z ludźmi i spotkania z zaproszonymi na ten dzień gośćmi. Przez ostatnie 12 miesięcy (od poprzednich urodzin) przybyło na portalu ponad 140 artykułów. Ale tylko o kilku z - [Wyłącz komputer i chodź z nami na urodzinowy spacer – 16 lipca 2022 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wylacz-komputer-i-chodz-z-nami-na-urodzinowy-spacer-16-lipca-2022-r/) - Padało. Nasza Opowiadaczka Ela już kilka dni wcześniej sprawdziła w serwisie pogodowym i zapowiedziała, że w sobotę w czasie naszego spaceru niestety będzie padać. No ale terminu spaceru nie można było odwołać. A Eli prognoza pogody faktycznie się sprawdziła. Zaczęło padać w samo południe, a skończyło mniej więcej dwie i pół godziny później. Cały nasz - [Wyłącz komputer i chodź z nami na urodzinowy spacer - 11 lipca 2020 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wylacz-komputer-i-chodz-z-nami-na-urodzinowy-spacer-11-lipca-2020-r/) - Wiosenna sytuacja na świecie, a co za tym idzie i w Polsce nie pozwalała nam na świętowanie piątych urodzin portalu na początku czerwca br. Ale w lipcu było już mniej obostrzeń i dlatego z małym opóźnieniem zaprosiliśmy naszych gości na wspólne celebrowanie tej rocznicy. Tradycyjnie już na urodziny portalu przygotowaliśmy spacer śladem naszych internetowych artykułów. - [Ksiądz Szymon Żółtowski](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ksiadz-szymon-zoltowski/) - Nie mogę tego pamiętać, bo bardzo mały wtedy byłem. Ale na zdjęciu dokładnie widać kto nadaje mi imię Jacek... To nasz pierwszy proboszcz Parafii Niepokalanego Poczęcia NMP w Gdańsku - Ksiądz Kanonik Szymon Żółtowski. Szymon Żółtowski ppłk Wojska Polskiego przyszedł na świat w Libawie na Łotwie 18 lipca 1886 r. Jego ojciec miał na imię - [Młodzieńcy z Łąkowej 5](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mlodziency-z-lakowej-5/) - Rok 1972. Sadząc po ubiorze uchwyconych w kadrze osób - późna wiosna albo może wczesna jesień. Dywan wytrzepany. Śmiecie wyniesione. Kurze wytarte. Można wyjść z domu i postać z kumplem na ulicy... A może było wręcz przeciwnie - trzeba pod byle pretekstem wyjść z domu, aby właśnie nie trzepać dywanu, nie wynosić śmieci i nie - [Kupić motocykl na Dolnym Mieście (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kupic-motocykl-na-dolnym-miescie-czesc-i/) - W trzeciej dekadzie XX wieku przyjeżdżało się na Dolne Miasto nie tylko z wizytą do szpitala czy też z interesem do Fabryki Opakowań Blaszanych albo w nagłej potrzebie do dyżurnej apteki na Toruńskiej. W tamtych czasach można było też odwiedzić to miejsce per pedes. A wyjechać nowiutkim motocyklem. Mieszkający na ulicy Św. Barbary 5 - - [Kupić motocykl na Dolnym Mieście (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/kupic-motocykl-na-dolnym-miescie-czesc-ii/) - Niedaleko ulicy Szopy, na której kilkadziesiąt lat temu Walter Friedt sprzedawał głównie niemieckie motocykle marki NSU i Wanderer, inny gdański przedsiębiorca Paul Skierka (mieszkający na Weidengasse 61) oferował przez jakiś czas miłośnikom dwóch kółek jednoślady brytyjskiej marki Triumph. Swoje "garażowe" biuro prowadził na ulicy Kasernengasse 1 i 1c - ulicy Koszarowej, która obecnie już nie - [Lokalni Przewodnicy i Przewodniczki na półmetku](https://www.opowiadaczehistorii.pl/lokalni-przewodnicy-i-przewodniczki-na-polmetku/) - We wtorek 23 czerwca br. Ania Nawrocka-Morze poprowadziła pierwszy w tym roku letni spacer po Dolnym Mieście. I otworzyła tym samym drugi w historii sezon wakacyjnych spacerów po tej dzielnicy. Od tamtego czasu w każdy wtorek, czwartek i niedzielę jedna Lokalna Przewodniczka lub Lokalny Przewodnik spotyka się w okolicy Stągwi Mlecznych z osobami chętnymi na - [Mój tata Czesław Chorążewicz (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moj-tata-czeslaw-chorazewicz-czesc-i/) - Mój tata Czesław Chorążewicz urodził się 1 marca 1923 roku w miejscowości Chwarzno, 3 kilometry od Starej Kiszewy na Pomorzu Gdańskim. Jego ojciec Piotr, Kurp z Charciabałdy wraz ze swoją żoną Marianną z d. Felau przybył na te tereny z emigracji w USA. Mając 7 lat tata doznał ogromnej straty - w do dziś niewyjaśnionych - [Nocnej pielęgniarki wspomnienia z paradyżuru](https://www.opowiadaczehistorii.pl/nocnej-pielegniarki-wspomnienia-z-paradyzuru/) - Noc Muzeów to bardzo ciekawa możliwość spotkania się z historią. Często brałam udział w nocnym zwiedzaniu jako uczestniczka. Ale tym razem przypadło mi właśnie w udziale oprowadzanie po zabytkowym obiekcie. Sprawa wyjątkowa, bo chodziło o dawny szpital, a dziś - hotel, położony na Dolnym Mieście. Jestem lokalną przewodniczką od ośmiu lat i prowadzę spacery wraz - [Plac Wałowy i Dolne Miasto - nowy przewodnik z 2018 roku](https://www.opowiadaczehistorii.pl/plac-walowy-i-dolne-miasto-nowy-przewodnik-z-2018-roku/) - Mniej więcej rok temu o tej porze cieszyliśmy się pierwszą elektroniczną wersją opowiadaczowego przewodnika po placu Wałowym, który swoją oficjalną premierę miał kilka tygodni później oczywiście w tytułowym miejscu. Nie minęło 12 miesięcy od tamtego wydarzenia i podjęliśmy się pracy przy kolejnym przewodniku po naszych ulubionych częściach Gdańska. Tym razem wydawcą było Biuro Rozwoju Gdańska, - [Pić się chce](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pic-sie-chce/) - Kiedy żar leje się z nieba - myśli z reguły krążą wokół oszronionej szklaneczki z czymś do wypicia. Najlepiej z czymś zimnym i najlepiej z czymś smacznym. [W tym miejscu niech każdy sobie sam dopowie, co w tej szklance sobie wyobraził... 8^)]. W czasach w których większość wakacji spędzało się na podwórku - nawet przy - [Ósmy sezon z Lokalnymi Przewodnikami czas zacząć](https://www.opowiadaczehistorii.pl/osmy-sezon-z-lokalnymi-przewodnikami-czas-zaczac/) - W ubiegłym roku nie było nam dane spotykać się zbyt często na wiosennych wydarzeniach zapowiadających letnie spacery po Dolnym Mieście. Nasze miejsce spotkań czyli CSW Łaźnia było zamknięte tak jak wszystkie inne instytucje tego typu. A i organizacja spacerów w miesiącu kwietniu i maju stała pod wielkim znakiem zapytania. Ze względu na panujące obostrzenia udało - [Dzień Sąsiadów na Dolnym Mieście. 9 czerwca 2018 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dzien-sasiadow-na-dolnym-miescie-9-czerwca-2018-r/) - „To co Miłe Sąsiadki i Szanowni Sąsiedzi – umawiamy się za rok w tym samym miejscu?…”. Takim zdaniem pytającym zakończyła się relacja z Dnia Sąsiadów na Dolnym Mieście, który był świętowany wówczas dokładnie 10 czerwca 2017 r. Dzisiaj już wiemy, że umowa została dotrzymana. I dokładnie w tym samym miejscu, po roku, ponownie w drugą - [Dzień Sąsiadów na Dolnym Mieście. 10 czerwca 2017 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dzien-sasiadow-na-dolnym-miescie-10-maja-2017-r/) - Trzeba przyznać, że dawno nie było na Dolnym Mieście tak wielu lokalnych wydarzeń jak w minioną sobotę. Celowo podkreślam słowo lokalnych - bo u podstaw wszystkich opisanych za chwilę pomysłów stali sami mieszkańcy Dolnego Miasta, sąsiedzi z tej właśnie dzielnicy i lokalne stowarzyszenia. A pomocą służyły im zaprzyjaźnione osoby i instytucje z innych części miasta. - [Langgarten auf Postkarten (Teil I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/langgarten-auf-postkarten-teil-i/) - Schauen Sie sich an, wie Langgarten früher aussah, als noch etwas ganz anderes durch seine Mitte fast bis zum Langgartentor verlief, als die heutigen zwei Reihen von Parkplätzen. Ist diese Ansicht nicht atemberaubend?... Ausgehend von dem, was auf der abgebildeten Postkarte zu sehen ist, kann man eine andere, etwas jüngere Etymologie für den Namen der - [Długie Ogrody na pocztówkach (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dlugie-ogrody-na-pocztowkach-czesc-i/) - Proszę spojrzeć jak Langgarten czyli Długie Ogrody wyglądały w czasach, gdy przez sam ich środek prawie aż pod Bramę Długich Ogrodów biegło zupełnie coś innego, niż tak jak teraz dwa rzędy miejsc parkingowych. Czyż taki widok nie zapiera tchu w piersiach?... Na podstawie tego, co przedstawiono na zaprezentowanej pocztówce - można zaryzykować i pokusić się - [Die Klänge der Niederstadt](https://www.opowiadaczehistorii.pl/die-klange-der-niederstadt/) - Ich bin gerade von einem Sonntagsspaziergang zurückgekehrt, noch im Mai. Rund um die Niederstadt. Ich setzte mich auf eine Bank auf der Bastion und lauschte den Geräuschen des Frühlings. Die Vögel sangen, schrien und riefen sich gegenseitig zu. Aber das Konzert des Froschquakens übertrumpfte alles. Als ich dort saß, wurde mir bewusst, dass die Niederstadt - [Der Schlacht- und Viehhof im Jahr 2022](https://www.opowiadaczehistorii.pl/der-schlacht-und-viehhof-im-jahr-2022/) - Die erste Assoziation, noch aus der Kindheit, war das Geräusch der Waggons des Zuges, wenn er durch die Niederstadt fuhr. Und dann war da noch die Schafherde, die aus einem schlecht gesicherten Waggon entkam. Das zweite war der Gestank, der bei ungünstigem Wind bis in die Straße drang, in der ich heute noch wohne. Jahre - [Malinowo na Elbląskiej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/malinowo-na-elblaskiej/) - Jeżeli ktoś nie miał działki albo ogródka, to kilkadziesiąt lat temu po świeże owoce i warzywa można było zawsze pójść w poniedziałki i czwartki na rynek na Chmielnej. A prawie w każdy dzień tygodnia takie zakupy można było zrobić w typowym warzywniaku - czy to na Toruńskiej, Thälmanna, Łąkowej, Sempołowskiej czy też na Ułańskiej na - [Ein Ausflug zum alten Schlachthof, um Erinnerung zu holen](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ein-ausflug-zum-alten-schlachthof-um-erinnerung-zu-holen/) - Der Danziger Stadtschlachthof wurde am 1. November 1894 eröffnet und war für seine Zeit eine äußerst moderne Anlage. Im Jahre 2022. An einem schönen Maimorgen 128 Jahre später besichtigten wir zusammen mit einer Gruppe von Geschichtsinteressierten aus der Niederstadt das Gelände des ehemaligen Fleischhofs in Danzig. Ein Schlachthof wie Schlachthof, nichts Schönes. Aber ein äußerst - [Nikodem Kalinowski - polski przedsiębiorca budowlany z Długich Ogrodów](https://www.opowiadaczehistorii.pl/nikodem-kalinowski-polski-przedsiebiorca-budowlany-z-dlugich-ogrodow/) - Mniej więcej 100 lat temu na budynku mieszczącym się pod adresem Langgarten (Długie Ogrody) 79 pojawiła się tablica informująca o zaistnieniu pod tym adresem zupełnie nowej firmy. Przechodnie mogli się z niej dowiedzieć, że swoją działalność rozpoczęło w tym miejscu przedsiębiorstwo budowlane Nikodema Kalinowskiego. Być może niektórzy z nich zastanawiali się, czy nie jest to - [Der letzte Lange Garten](https://www.opowiadaczehistorii.pl/der-letzte-lange-garten/) - Es lohnt sich, einen Blick auf sie zu werfen, solange sie noch bestehen: die ungewöhnlich langen, aber schmalen Gebäude in Langgarten (Długie Ogrody) 30A-F. Bei näherem Hinsehen verraten die gezackten Kanten der Backsteinfassaden, dass es sich um ein einziges Gebäude handelt, das 180 Meter lang und nur 6 Meter breit war. Die einzelnen Abschnitte waren - [Ostatni Długi Ogród](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ostatni-dlugi-ogrod/) - Warto im się przyjrzeć, póki jeszcze stoją: niezwykle długie, a przy tym wąskie budynki przy Długich Ogrodach 30A-F. Przy bliższym spojrzeniu postrzępione krawędzie ceglanych elewacji zdradzają, że mamy do czynienia z niegdyś jednym, długim aż na 180 metrów i szerokim jedynie na 6 metrów, budynkiem. Poszczególne jego sekcje spłonęły lub zawaliły się od bomb, upodabniając - [Die Schilfgasse auf Postkarten (Teil I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/die-schilfgasse-auf-postkarten-teil-i/) - Die beiden Fahrbahnen der Allmodengasse sind durch einen zusätzlichen Gehweg getrennt, der durch zwei Reihen dichter und hoher Bäume vor Sonne und Regen geschützt ist. Diese vom Thornschen Weg ausgehende Allee endet an einem Umspannwerk, dann folgt die Kreuzung mit der Straße An der Schleuse und die eine Fahrbahn der Grosse Schwalbengasse, die nach der - [Ulica Szuwary na pocztówkach (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ulica-szuwary-na-pocztowkach-czesc-i/) - Dwie jezdnie ulicy Jałmużniczej oddzielone są od siebie dodatkową nitką chodnika osłonięta od słońca i deszczu dwoma rzędami gęstych i wysokich drzew. Alejka ta rozpoczynająca się od ulicy Toruńskiej kończy się stacją transformatorową, a następnie funkcjonuje w tym miejscu skrzyżowanie z ulicą Śluza oraz pojedyncza jezdnia ulicy Jaskółczej, przechodząca po skrzyżowaniu z Dolną w pojedynczą - [Fabryka wyrobów sztancowanych "Feinmechanik"](https://www.opowiadaczehistorii.pl/fabryka-wyrobow-sztancowanych-feinmechanik/) - Sztanca to nic innego jak forma do wytłaczania lub wycinania form z czegoś albo tworzenia wzorów na przedmiotach. Największym chyba zakładem działającym na Dolnym Mieście, który wykorzystywał system sztancowania na przemysłową skalę była Blaszanka z ulicy Ułańskiej, która po wojnie kontynuowała tradycje przedwojennego I.B.W. Ale i na ulicy Łąkowej przed wojną funkcjonowała firma, która na - [Dwa tysiące w pięć miesięcy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dwa-tysiace-w-piec-miesiecy/) - W sobotę 22 lipca 2017 roku czyli dokładnie pięć miesięcy temu w samo południe spotkaliśmy się na placu Wałowym, gdzie uroczystą premierę miał nasz pierwszy nowy tegoroczny przewodnik. Jego tytuł brzmiał „Plac Wałowy i okolice”. Doskonale wiedzieliśmy, że temat ten spotka się z zainteresowaniem zarówno mieszkańców tej części Gdańska jak i miłośników Gdańska z innych - [Druga sąsiedzka książka kucharska](https://www.opowiadaczehistorii.pl/druga-sasiedzka-ksiazka-kucharska/) - W miniony piątek w Instytucie Kultury Miejskiej podczas sąsiedzkiego podwieczorku Opowiadacze Historii mieli okazję pierwszy raz wziąć do ręki "Drugą sąsiedzką książkę kucharską". Na ponad 200 stronach znalazło się 126 przepisów na różnego rodzaju dania serwowane podczas pikników, festynów i spotkań organizowanych w ramach Gdańskich Dni Sąsiadów. Koordynacją tego wydawnictwa i pracami redakcyjnymi zajęły się - [Drogeria na rogu Łąkowej i Ułańskiej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/drogeria-na-rogu-lakowej-i-ulanskiej/) - Kamienica na ulicy Weidengasse 54 (współczesna Łąkowa 54) należała do mistrza murarskiego Franza Groosa z Osieku, a potem do Nathana Wohla mieszkającego początkowo pod tym samym adresem, a po przeprowadzce - w Warszawie. A pierwszą drogerię otworzył w niej w pierwszej połowie drugiej dekady XX wieku Kurt Hundertmark. W tym samym mniej więcej czasie na - [Dolnomiejskie kajakowe opowiastki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dolnommiejskie-kajakowe-opowiastki/) - Opowiadacze Historii Dolnego Miasta w Gdańsku zapraszają mieszkańców Dolnego Miasta i miłośników tej dzielnicy na sobotnią wycieczkę kajakową pozwalającą spojrzeć na znane wszystkim miejsca z zupełnie innej perspektywy i dotrzeć do takich, których suchą nogą nie uda się nigdy zdobyć. Spotykamy się w sobotę 27 sierpnia 2016 roku o godzinie 9:30 rano na przystani kajakowej - [Dolne Miasto z góry - 22 września 2016 roku](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dolne-miasto-z-gory-22-wrzesnia-2016-roku/) - Opowiadacze Historii Dolnego Miasta w Gdańsku mają przyjemność zaprosić wszystkie osoby interesujące się fotografią, a szczególnie fotografią Dolnego Miasta na piąte spotkanie z cyklu "Profesjonalnego fotoreportera i dziennikarza przy tym nie było". Projekt ten, który wystartował w połowie kwietnia, potrwa do połowy grudnia 2016 roku i zakończy się wystawą unikatowych zdjęć z Dolnego Miasta. Podczas - [Dolne Miasto - Zabawa w stylu retro - 10 września 2016 roku](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dolne-miasto-zabawa-w-stylu-retro-10-wrzesnia-2016-roku/) - Już 10 września Fundacja Gdańska zaprasza na małą podróż do przeszłości – na Dolnym Mieście pobawimy się w stylu RETRO. Koncerty, wspaniali goście, strefa dla najmłodszych, potańcówka, a to wszystko w rejonie ulicy Łąkowej, przy dawnej zajezdni tramwajowej. Start zaplanowano o 15:00! Na całą sobotę Dolne Miasto już po raz kolejny zamieni się w RETRO - [Dolne Miasto w Budżecie Obywatelskim na 2023 rok](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dolne-miasto-w-budzecie-obywatelskim-na-2023-rok/) - Czas trwania: W tym roku głosowanie trwa od 26 września do 10 października. A wyniki zostaną ogłoszone w ciągu kolejnych czterech dni czyli do 14 października. Fundusze do wykorzystania: Całkowita kwota przeznaczona na Budżet Obywatelski w tym roku to 22 063 118 PLN. Z tej kwoty: * 17 812 418 PLN przeznaczono na projekty dzielnicowe - [Dolne Miasto w Budżecie Obywatelskim na 2022 rok](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dolne-miasto-w-budzecie-obywatelskim-na-2022-rok/) - Czas trwania: W tym roku głosowanie trwa od 4 do 18 października. A wyniki zostaną ogłoszone w ciągu kolejnych siedmiu dni czyli do 25 października. Fundusze do wykorzystania: Całkowita kwota przeznaczona na Budżet Obywatelski w tym roku to 20 830 669 PLN. Z tej kwoty: * 16 536 969 PLN przeznaczono na projekty dzielnicowe realizowane - [Dolne Miasto w budżecie obywatelskim na 2017 rok](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dolne-miasto-w-budzecie-obywatelskim-na-2017-rok/) - Czwarty rok z rzędu mieszkańcy Gdańska mogą zadecydować - na co mają być przeznaczone środki pieniężne przygotowane na realizację obywatelskich przedsięwzięć w tym mieście. Pula pieniędzy do wykorzystania wynosi 10 milionów na projekty dzielnicowe (w tym 534 000,00 na projekty ze Śródmieścia, do którego Dolne Miasto się zalicza) i 2,5 miliona na projekty ogólnomiejskie co - [Dolne Miasto w budżecie obywatelskim na 2016 rok](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dolne-miasto-w-budzecie-obywatelskim-na-2016-rok/) - W tegorocznym głosowaniu na wydatki z budżetu obywatelskiego zaplanowane na 2016 r. i przeznaczone na rzecz całej dzielnicy Śródmieście do której należy nasze Dolne Miasto każdy z nas może wziąć pod uwagę 14 propozycji. Wśród zgłoszonych i zatwierdzonych propozycji znalazły się cztery siłownie: zewnętrzna wraz z placem zabaw, boiskami (obszar pomiędzy Placem Obrońców Poczty Polskiej - [Dolne Miasto oczami toruńczyka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dolne-miasto-oczami-torunczyka/) - Ilekroć jestem pytany, gdzie chciałbym mieszkać, gdybym nie mógł w swoim ukochanym Toruniu, moja odpowiedź jest zawsze pewna i taka sama: w Gdańsku. I nie jest to wcale opinia podyktowana chwilowymi emocjami czy ciekawością innego miejsca. Ja po prostu kocham Gdańsk, dobrze się w nim czuję, za każdym razem, kiedy go odwiedzam, a czynię to - [Dolne Miasto i okolice - gdzie przed wojną produkowano tu papierosy?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dolne-miasto-i-okolice-gdzie-przed-wojna-produkowano-tu-papierosy/) - Zanim 1 I 1926 wprowadzono w Gdańsku wysokie cła na surowy tytoń, a w 1927 roku wprowadzono na terenie Wolnego Miasta Gdańska monopol tytoniowy, na mapie miasta można było zlokalizować w różnych latach łącznie ponad 50 mniejszych lub większych warsztatów, wytwórni i fabryk papierosów. Najdłużej działająca M.A. Hasse Tabakfabrik swoimi korzeniami sięgała jeszcze do wieku - [Czy jest może na sali jakikolwiek fotoreporter lub dziennikarz?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/czy-jest-moze-na-sali-jakikolwiek-fotoreporter-lub-dziennikarz/) - Takimi właśnie słowami zaczęło się w czwartek 15 grudnia 2016 r. spotkanie w Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia. Opowiadacze Historii zaprosili tego dnia wszystkich gości do udziału w wydarzeniu zamykającym - trwający przez prawie cały 2016 rok - projekt "Profesjonalnego dziennikarza i fotoreportera przy tym nie było" . A brak jakiejkolwiek reakcji ze strony sali na - [Cztery kobiety ze zdjęć](https://www.opowiadaczehistorii.pl/cztery-kobiety-ze-zdjec/) - Przeszłość: Dawno, dawno temu. Czyli około roku 1885 lub nawet 1890 spotkały się cztery elegantki, by uwiecznić na fotografii swoją przyjaźń. Spotkały się w atelier przy ulicy Poggenpfuhl 80. Zdjęcie zrobił im Jsidor Rosenberg. Miały wspólne cele i marzenia. Łączyły je wspólne życiowe wartości i aktywność w organizacji pożytku publicznego, które dzięki działaniom w ich - [Czapki Lokalnych](https://www.opowiadaczehistorii.pl/czapki-lokalnych-przewodnikow/) - W Międzynarodowym Dniu Przewodnika Turystycznego opowiemy Wam o tym - które nakrycie głowy będzie modne w najbliższym czasie na Dolnym Mieście?... Tylko co ma przewodnik turystyczny do czapki?... - zapytacie. W tym przypadku ma bardzo dużo. Była niedziela 14 lutego 2021 roku. Lokalna Przewodniczka Ania i Lokalny Przewodnik Jacek spotkali się o godzinie 13:00 przy - [Cyberlokalny z Dolnego Miasta](https://www.opowiadaczehistorii.pl/cyberlokalny-z-dolnego-miasta/) - Rozpoczął się siódmy sezon spacerów po Dolnym Mieście z Lokalnymi Przewodnikami i Przewodniczkami. W tym roku rozpoznać nas można po wyjątkowym wyposażeniu. Wyposażeniu, którego noszenie wymusiła na nas bieżąca sytuacja zdrowotna. Jeżeli we wtorek, czwartek lub niedzielę zobaczycie na Dolnym Mieście wycieczkę oprowadzaną przez osobę w przyłbicy z logo IKM-u i z mikrofonem przy ustach - [Co się wydarzy 1 grudnia?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/co-sie-wydarzy-1-grudnia/) - Mężczyzna zapalił światło, wszedł do dużego pokoju, postawił na stole wysłużoną maszynę do pisania marki Torpedo, którą wcześniej zniósł ze strychu. Następnie usiadł, wkręcił w wałek białą kartkę papieru, a potem wystukał na klawiaturze litera po literce dokładnie to, od czego zaczynała się dosłownie i w przenośni historia Dolnego Miasta... O tym jakie były konsekwencje - [Color](https://www.opowiadaczehistorii.pl/color/) - Mniej więcej od połowy lat 30. XX wieku przez kolejne prawie 10 lat produkcja kitu w Gdańsku opierała się na monopolu jednej firmy - fabryki, która działała na Dolnym Mieście. We wcześniejszych latach firm tych było więcej - co pokazuje powyższe zestawienie z Ksiąg Adresowych za lata 1924 [4 fabryki - w tym jeszcze jedna - [Co dalej z książką o historii Dolnego Miasta?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/co-dalej-z-ksiazka-o-historii-dolnego-miasta/) - Szanowni Państwo. 1 grudnia 2015 r. wystartowaliśmy w Internecie z crowdfundingowym projektem w którym zbieraliśmy przedpłaty na pierwszą książkę o historii Dolnego Miasta w Gdańsku do 1945 roku. Przez trzy miesiące wspieraliście nas Państwo w różny sposób promując to wydarzenie, rozmawiając o nim, namawiając znajomych do dokonywania wpłat. I oczywiście sami też dołożyliście swoją cegiełkę - [Ciężko się dostać na spacer z Dolnomiejską Lokalną Opowiadaczką](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ciezko-sie-dostac-na-spacer-z-dolnomiejska-lokalna-opowiadaczka/) - Spacer z Danką to wyzwanie. Chodzi szybko niesłychanie. Start gdzie zawsze Przy Mlecznej Baszcie. Potem idzie ścieżką znaną Do granicy - "tirem" zwaną. Raptem skręca na podwórze, czasem małe, czasem duże. Jej spacery spontaniczne, dając wybór oczywiście czy wchodzimy w piękną stronę, czy zwiedzamy ciemną zonę? Potem powrót między ludzi i nikt raczej nie marudzi. - [Ciężko dostać się na spacer z Dolnomiejskim Lokalnym Opowiadaczem](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ciezko-dostac-sie-na-spacer-z-dolnomiejskim-lokalnymi-opowiadaczem/) - Relację chciałam spisać wierszem, ale wena mnie opuściła. Zatem będzie proza... Jako kobieta pracująca, która żadnej pracy się nie boi, tylko w niedziele znajduję czas na spotkania z kulturą, historią, bądź prowadzenie jakiegokolwiek życia towarzyskiego. I dlatego postanowiłam, że dnia 19 lipca 2020 roku wybiorę się na spacer z Opowiadaczem Historii i Lokalnym Przewodnikiem Panem - [Ciężko dostać się na spacer z Dolnomiejską Lokalną Opowiadaczką](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ciezko-dostac-sie-na-spacer-z-dolnomiejska-lokalna-opowiadaczka/) - Ciężko dostać się na spacer z Dolnomiejskim Lokalnym Opowiadaczem Jak obiecałam tak czynię... Wspominałam wcześniej że wybiorę się na spacer z innym Przewodnikiem. I tak też uczyniłam. W niedzielę 26 lipca 2020 po Dolnym Mieście oprowadzała Pani Elżbieta Woroniecka. Jak każdy spacer dolnomiejski zaczęliśmy przy Stągwiach Mlecznych. Z uwagi na trwający 760. Jarmark Dominikański na - [Choinka w Muszelce sprzed 50 lat](https://www.opowiadaczehistorii.pl/choinka-w-muszelce-sprzed-50-lat/) - 20 dzień stycznia 1968 roku to była sobota dokładnie tak jak w tym roku. Już kilka dni wcześniej w wielu domach na Dolnym Mieście słychać było terkot maszyn do szycia i czuć było zapach kleju. Kto wie czy w dniu poprzedzającym to ważne wydarzenie gdzieś tam jeszcze długo po północy nie paliło się światło na - [Choinka dla dzieci żołnierzy ze 128 Gdańskiego Pułku Piechoty](https://www.opowiadaczehistorii.pl/choinka-dla-dzieci-zolnierzy-ze-128-gdanskiego-pulku-piechoty/) - Był grudzień 1915 roku. Albo może styczeń roku następnego. Oberlejtnant i adiutant Bertold Dieball mieszkał wraz z żoną na ulicy Jaskółczej (Grosse Schwalbengasse 27a). Dzięki zachowanej korespondencji ze stycznia 1916 roku skierowanej do wspomnianej żony i arystokratki, wiemy coś więcej o jej lokalnej działalności charytatywnej w tamtym właśnie okresie. Kartka podpisana jest słowami: Rozdawanie prezentów - [Był sobie słup](https://www.opowiadaczehistorii.pl/byl-sobie-slup/) - Widać go było z daleka. Był takim charakterystycznym punktem odniesienia. "Tam gdzie ten słup tramwajowy - widzi Pani...". "I teraz za tym charakterystycznym słupem proszę skręcić w lewo...", "Minie Pan taki wysoki słup trakcyjny, przejdzie na drugą stronę ulicy i tam już zaczyna się ulica Radna". Tam gdzie jeżdżą tramwaje elektryczne, tam do ścian przymocowane - [5 września 2015 r. - Dolne Miasto - zabawa w stylu Retro](https://www.opowiadaczehistorii.pl/5-wrzesnia-2015-r-dolne-miasto-zabawa-w-stylu-retro/) - W sobotę 5 września 2015 r. na Dolnym Mieście będzie można wsiąść w kapsułę czasu i przenieść się kilkadziesiąt lat wstecz. Już od godziny 15:00 w rejonie ulic - Wróbla, Łąkowa, Kurza, Toruńska i Radna odbywać się będzie festyn na który serdecznie zapraszamy. Święto dzielnicy, święto ulicy, święto rewitalizacji. Opowiadacze Historii też będą w nim - [Rozmowa z Ingą Krupską](https://www.opowiadaczehistorii.pl/rozmowa-z-inga-krupska/) - Opowiadacze Historii (OH): Dzień dobry Ingo. Zacznijmy naszą rozmowę od takiego pytania - czy Ty jesteś z Gdańska? Inga Krupska (IK): Dzień dobry. Nie. Pochodzę z Koszalina. OH: A od kiedy mieszkasz w Gdańsku? IK: Może nie w Gdańsku, a w Trójmieście mieszkam od prawie 15 lat. Bardzo spodobało mi się Trójmiasto, więc postanowiłam tu - [Rozmowa z Ingą Krupską](https://www.opowiadaczehistorii.pl/rozmowa-z-inga-krupska-2/) - Pierwsza część rozmowy OH: Bardzo mi się podobała gra słów w Waszym projekcie o nazwie „zDolne Miasto”. Kto był twórcą nazwy, założeń do projektu i jak przebiegała jego realizacja? IK: Sam twórca nazwy jest nieznany. Zygmunt zobaczył ten napis na murze jednego z budynków i uznał, z czym się całkowicie zgadzam, że napis ten jest - [Różne losy portretów żołnierzy z Dolnego Miasta](https://www.opowiadaczehistorii.pl/rozne-losy-portretow-zolnierzy-z-dolnego-miasta/) - Zrobiono je wszystkie w atelier Fritza Krausego na Weidengasse (Łąkowej) 4. Każdy z nich ma mniej więcej 110 lat. Czasami jest trochę starszy, czasami trochę młodszy. Nie wiemy co się z nimi działo przez te lata. Czy cały czas były w jednych i tych samych rękach czy też krążyły z domu do domu, z ulicy - [Samotna grusza](https://www.opowiadaczehistorii.pl/samotna-grusza/) - Stoi taka samotna. Przy tej oficynie, której budynek grozi zawaleniem. Teraz trudno do niej dotrzeć, bo z jednej strony dostępu do niej bronią dwie zamknięte bramy z domofonami, a z drugiej prowadzi w jej stronę wąska ścieżynka przy płocie zagrodzonego podwórka. Niektórzy nawet nie wiedzą, że tam rośnie. Gdyby mogła mówić - jestem przekonany, że - [Serce miasta](https://www.opowiadaczehistorii.pl/serce-miasta/) - Od samego początku opowiadałem z dumą moim Gościom, dziennikarzom i turystom o projektach artystycznych, socjalnych i kulturalnych, które u nas w Gdańsku towarzyszą rewitalizacjom poszczególnych dzielnic, a w szczególności dzieją się na Dolnym Mieście. Kiedy dostaliśmy wraz z mamą zaproszenie do udziału w projekcie „Serce Miasta” - ucieszyłem się szczególnie. Podobał mi się wcześniejszy projekt - [Sezon wyrębu lodu naturalnego rozpoczął się](https://www.opowiadaczehistorii.pl/sezon-wyrebu-lodu-naturalnego-rozpoczal-sie/) - Kiedyś to dopiero były mrozy... kiedyś to dopiero były zimy... kiedyś to dopiero była kry... Kiedy dawna fosa miejska na granicy Dolnego Miasta i Olszynki pokrywała się grubą warstwą lodu - do pracy przystępowali rębacze, którzy wchodzili na zamarzniętą powierzchnię wody i rąbali białe zmrożone tafle na mniejsze kawałki. Następnie trzeba je było skierować ku - [Sherlock Holmes na Dolnym Mieście](https://www.opowiadaczehistorii.pl/sherlock-holmes-na-dolnym-miescie/) - Wałbrzych, 12 września 2015 r. Mój Drogi Watsonie Jak z pewnością pamiętasz - wybrałem się na początku września na południe Polski, aby pomóc w poszukiwaniach złotego pociągu. Bo jak wiesz - moje życie to ucieczka przed monotonią, a takie małe zagadki mi w tym pomagają. Ale po drodze postanowiłem zboczyć z obranego kursu i zatrzymać - [Sklep na Łąkowej 4 i mebelki dla lalek](https://www.opowiadaczehistorii.pl/sklep-na-lakowej-4-i-mebelki-dla-lalek/) - Nawiązując do artykułu o sklepie którego już nie - ja też mam wspaniałe wspomnienia związane z zabawką jaką kupił mi w tym sklepie mój śp. tatuś. A sklep miałam pod nosem, bo mieszkałam na ulicy Szuwary. Czyli wystarczyło tylko przejść przez bramę na drugą stronę i już się było koło sklepu. Miałam chyba z 7 - [Skrawek Dolnego Miasta](https://www.opowiadaczehistorii.pl/skrawek-dolnego-miasta/) - Nadleciał z kierunku Olszynki. Przeleciał nad Dolnym Miastem mniej więcej wzdłuż ulicy Toruńskiej. A kiedy je mijał, fotograf w samolocie nacisnął spust migawki i uchwycił na kliszy taki właśnie widok. Dolne Miasto ginęło już pod ogonem samolotu. Zdecydowanie więcej widać było w tym momencie Wyspy Spichrzów oraz ogromną połać Starego i Głównego Miasta. I to - [Śladem Chochlików na Dolnym Mieście - 1 października 2016 roku](https://www.opowiadaczehistorii.pl/sladem-chochlikow-na-dolnym-miescie-1-pazdziernika-2016-roku/) - Były już wykłady o Dolnym Mieście. Były spacery. Były spływy kajakowe. Były spotkania z ciekawymi ludźmi. Były też improwizowane scenki teatralne. I zaangażowanie mieszkańców. Ale gry terenowej po naszej dzielnicy Opowiadacze jeszcze nigdy wcześniej nie organizowali. A ponieważ lubią zdobywać nowe doświadczenie - dlatego podjęli się tego wyzwania i 1 października zaprosili wszystkich do wspólnej - [Spotkajmy się przy Biedronce na Łąkowej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/spotkajmy-sie-przy-biedronce-na-lakowej/) - Był sierpień 2014 roku. Napisała do nas pewna młoda osoba o imieniu Weronika z prośbą o pomoc w zdobyciu materiałów o przyrodzie Dolnego Miasta, ponieważ pisze w swojej szkole pracę na ten temat z myślą o Olimpiadzie Przyrodniczej. Opowiadacze zawsze w takich przypadkach są skorzy do pomocy. Przygotowałem dla Pani nasz przewodnik „Przyroda nieznana” i - [Stągwie Mleczne na pocztówkach (część XXXVII)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/stagwie-mleczne-na-pocztowkach-czesc-xxxvii/) - (...) Numer opisywanej pocztówki podany na prawo od logo to 20. W tym miejscu warto dodać, że wśród innych pocztówek z tego zestawu jeszcze na jednej widać zarys Stągwi Mlecznych. Kto wie – może następnym razem właśnie po nią sięgniemy tytułem uzupełnienia. I faktycznie sięgamy po nią dokładnie w miesiąc po premierze tamtego odcinka. Dzisiaj - [Stara kitownia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/stara-kitownia/) - Bardzo lubię to zdjęcie. Ma taki typowy „dawnych wspomnień czar”. Jest mocno sfatygowane, a na nim widać moją Mamę w szlafroku i małego Tadzia w piżamie, pozujących na tle starej, nieczynnej kitowni. Skąd wiem, że to kitownia? Bo mój Ojciec także dorastał przed wojną przy tym samym podwórku zwanym wówczas nie „ulicą Reduta Dzik”, a - [Styczniowy spacer](https://www.opowiadaczehistorii.pl/styczniowy-spacer/) - Już na Dolnym zimę mamy Pełną piersią oddychamy. Lekki mrozik szczypie w uszy, Trochę lepiej jest na duszy. W końcu styczeń już w połowie, A mi wiersz chodzi po głowie. Warto przyjść tu na Bastiony Z wałów fosy, jej korony Popodglądać ptaków życie, Zrobić fotki należycie. Ta namiastka śniegu właśnie Daje efekt; tak cudaśnie, Że - [Trolejbus w zajezdni](https://www.opowiadaczehistorii.pl/trolejbus-w-zajezdni/) - Na tyłach zajezdni tramwajowej na Dolnym Mieście można było często zobaczyć nie tylko pantografy, okna czy też ośki z remontowanych tramwajów. Albo puszki z czerwoną farbą. Czy też wyjęte z wagonów siedzenia. Przez jakiś czas stał tam też - najprawdopodobniej wycofany z eksploatacji - trolejbus, który być może służył pracownikom zajezdni za jakiś magazyn, składzik, - [To lisy... a to dom](https://www.opowiadaczehistorii.pl/to-lisy-a-to-dom/) - Pierwsze dni w szkole. Pierwsze lekcje. Nowi koledzy i koleżanki. Drewniane ławki z otworem na kałamarz. Pani nauczycielka. Tornister, a w nim Elementarz, drewniany piórnik, komplet stalówek, dzienniczek ucznia, zeszyt w trzy linie i zeszyt w kratkę, kolorowa bibułka, ołówek i gumka myszka, nożyczki i guma arabska. Kotlet schabowy i marchewka z groszkiem na obiad - [Teatrzyk Dolnomiejski OH przedstawia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/teatrzyk-dolnomiejski-oh-przedstawia/) - Opowiadacze Historii kilkakrotnie mieli już okazję występować na Dolnym Mieście w różnych przebraniach z epoki i w ten sposób przenosić słuchaczy opowiadanych przez nich historii do zamierzchłych czasów. Tak było podczas wrześniowej imprezy Dolne Miasto - Zabawa w stylu Retro w 2015 roku. Tak było w czasie tegorocznej marcowej akademii z okazji Dnia Kobiet. Tak - [Ta ładna kamienica z Łąkowej mogła być jeszcze ładniejsza](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ta-ladna-kamienica-z-lakowej-mogla-byc-jeszcze-ladniejsza/) - Dwie bliźniacze kamienice oznaczone numerami 5 i 6. W charakterystycznym czerwonym kolorze. Dla niektórych to w tym właśnie miejscu rozpoczyna się ulica Łąkowa. Chociaż nie jest to prawdą, bo Łąkowa ma przecież swój początek przy Długich Ogrodach, tam gdzie stoi obecnie piętrowa Biedronka, a po drugiej stronie powstają apartamentowce Garden Gates i biegnie "w naszym - [Widok z ratusza](https://www.opowiadaczehistorii.pl/widok-z-ratusza/) - Na stronie internetowej poświęconej Ratuszowi Głównego Miasta w Gdańsku to zdjęcie przyciągnęłoby uwagę ze względu na to, co jest widoczne na pierwszym planie. A dostrzec tam można wewnętrzny fragment kamiennej balustrady oraz tyły czterech ozdobnych figur (dwóch aniołów i dwóch jednorożców) do niej przymocowanych. Na profilu FB miłośników motoryzacji udostępnione zostałyby z pewnością zbliżenia autobusu - [Zakręcony Zając z Dolnego Miasta - 26 marca 2018 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zakrecony-zajac-z-dolnego-miasta-26-marca-2018-r/) - Tak jak tradycyjnie już w ostatnim miesiącu roku Opowiadacze namawiają do wspólnego robienia ozdób choinkowych (w ubiegłym roku takie spotkanie miało miejsce 2 grudnia), tak wiosną kolejny już raz postanowiliśmy namówić mieszkańców Dolnego Miasta do prac przy ozdobach wielkanocnych. W miniony poniedziałek w godzinach popołudniowych w gościnnych murach Inkubatora Sąsiedzkiej Energii przy wspólnym stole spotkały - [Z notatnika organizatora i uczestnika święta ulicy Zielonej i Dnia Sąsiadów w 2015 r.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/z-notatnika-organizatora-i-uczestnika-swieta-ulicy-zielonej-i-dnia-sasiadow-w-2015-r/) - Sobota rano. O szóstej rano niebo było błękitne, a niewielkie chmurki znaczyły swoje rzadkie na nim ślady. Jestem przekonany, że wszyscy myślący o festynie na ulicy Zielonej słuchali dzień wcześniej prognozy pogody, a w sobotę rano wyglądali przez okno i patrzyli w górę na obłoki oceniając ich barwę. Była mlecznobiała. Zapowiadał się ładny dzień. Pierwsze - [Z roweru na plakat](https://www.opowiadaczehistorii.pl/z-roweru-na-plakat/) - Lata 60. Najprawdopodobniej druga połowa wspomnianej dekady. Jakiś wiosenny miesiąc. Na podwórku pomiędzy domami Łąkowa 28, 29 i 30 oraz Jaskółcza 4 i 5 wspólnie czas wolny spędzają chłopaki z tych właśnie domów. Jest wśród nich młody Roman, młody Figurski, młody Gudaszewski, młody Sompolski oraz Marek Cegliński mieszkający w kamienicy na Łąkowej 29 na trzecim - [Z rozmyślań podczas ubierania choinki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/z-rozmyslan-podczas-ubierania-choinki/) - Każdego roku kiedy zdejmuję z góry zawiniętą w szary papier paczkę z pudełkami pełnymi bombek (kiedyś miałem wrażenie, że jest taka ogromna) i plastikowe reklamówki z choinkowymi lampkami i łańcuchami - powracają wspomnienia czasów, kiedy najpierw jako mały szkrab obserwowałem ubieranie choinki przez moją mamę i babcię, potem przez ponad trzy dekady sam uczestniczyłem w - [Zimą łyżwy, latem skoki do wody](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zima-lyzwy-latem-skoki-do-wody/) - Ile ludzi, tyle wspomnień. Być może wiele podobnych do siebie, a jednak innych, widzianych z innej perspektywy. Oto jedna z takich innych perspektyw - mojego rozmówcy Piotra. Żyłem w czasach, kiedy nie każdego było stać na kupienie łyżew. Ale ja miałem swoje własne z czego byłem bardzo dumny. Oczywiście, gdy nadszedł czas zimy, biegałem na - [Opowieści z ulicy Seredyńskiego – część trzecia.](https://www.opowiadaczehistorii.pl/opowiesci-z-ulicy-seredynskiego-czesc-trzecia/) - Każdy z nas chociaż raz w życiu słyszał jakąś ‘historię o duchach’. Co ciekawe, współczesna nauka raczej odwraca się od tego tematu plecami. Kiedyś było inaczej. Gdańskie archiwalia są przebogate, dużo jest tutaj historii o zjawiskach paranormalnych. I tak na przykład, w myśl przekazów historycznych w Domu Ferberów (wybudowanym w 1560 roku, mieszczącym się na - [Opowieści z ulicy Seredyńskiego - część pierwsza - zakończenie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/opowiesci-z-ulicy-seredynskiego-czesc-pierwsza-zakonczenie/) - Poznaj wcześniejszą część artykułu A co łączy Trojana z Długimi Ogrodami? Rodzina Trojanów (a w szczególności Carl Gottfried – ojciec Johannesa) zasłużyła się dla Gdańska na tyle by właśnie tym nazwiskiem nazwać jedną z ulic. Planowano to już w wcześniej w myśl "Planów Buschego" z lat: 1866/69. W styczniu 1909 r. na Długich Ogrodach rozebrano - [Opowieści z ulicy Seredyńskiego - część pierwsza - ciąg dalszy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/opowiesci-z-ulicy-seredynskiego-czesc-pierwsza-ciag-dalszy/) - Poznaj wcześniejszą część artykułu Kim był gdańszczanin Johanes Trojan? Urodził się dnia 14 sierpnia 1837 r. w Gdańsku jako syn zdolnego kupca, samouka, armatora statków, bibliofila, botanika, poligloty (m.in. znał język polski), członka Gdańskiej Rady Miejskiej oraz deputowanego do pruskiego Landtagu, członka loży masońskiej „Eugenia” CARLA GOTTFRIEDA TROJANA (1795 – 1861). Rodzina Trojanów była bardzo - [Opowieści z ulicy Seredyńskiego - część pierwsza](https://www.opowiadaczehistorii.pl/opowiesci-z-ulicy-seredynskiego-czesc-pierwsza/) - Niedzielnym rankiem, dnia 28 listopada 1897 r. w Berlinie w pałacu Charlottenburg ostatni niemiecki cesarz i król Prus Wilhelm II Hohenzollern (1859-1941) ostentacyjnie odłożył swą filiżankę kawy na stół. Zrobił to głośno, tak aby dać upust pierwszej fali oburzenia. Jego lewa dłoń, porażona od czasów dzieciństwa, drgała konwulsyjnie. Przeglądaną gazetę pt. ‘Kladderadatsch’ odłożył powoli, niemal - [Opowieści z ulicy Seredyńskiego - część druga](https://www.opowiadaczehistorii.pl/opowiesci-z-ulicy-seredynskiego-czesc-druga/) - Nie jest łatwo skłonić grupę dzieci do pozowania do wspólnego zdjęcia. Przy takiej grupie ‘modeli’ należy posłużyć się odpowiednim fortelem. Fotograf, który uwiecznił budynek na Długich Ogrodach (wybudowany w 1766 r.) uchwycił moment charakterystycznego, dziecinnego zaciekawienia jaki zarysował się na twarzach gromadki dzieci po wybuchu proszku błyskowego (magnezji) w lampie błyskowej aparatu fotograficznego. Przedstawiony na - [Opowiadacze Historii w VI edycji programu Tesco "Decydujesz, pomagamy"](https://www.opowiadaczehistorii.pl/opowiadacze-historii-w-vi-edycji-programu-tesco-decydujesz-pomagamy/) - Drodzy czytelnicy, sąsiedzi, przyjaciele Opowiadaczy, miłośnicy historii Gdańska. Pamiętacie jak na przełomie 2015 i 2016 roku zbieraliśmy przedpłaty na wydanie książki „Historia Dolnego Miasta do 1945 roku”?... Odnieśliśmy sukces. Ale to też Wasza ogromna zasługa. Zaufaliście nam. A my tego zaufania nie zawiedliśmy. Rok później zaskoczyliśmy Was wydając trzy nowe przewodniki po Dolnym Mieście i - [Opowiadacze Historii 2017](https://www.opowiadaczehistorii.pl/opowiadacze-historii-2017/) - Rok 2016 upłynął Opowiadaczom pod hasłem „Profesjonalnego dziennikarza i fotoreportera przy tym nie było”. W tym roku po kilku miesiącach zimowej przerwy Opowiadacze Historii Dolnego Miasta w Gdańsku powracają pełni wigoru, pełni nowych pomysłów i pełni wiary w to, że wszystkie te pomysły uda się zrealizować. Swoje plany na bieżący rok przedstawili w czwartek w - [O kioskach z gazetami (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/o-kioskach-z-gazetami-czesc-ii/) - W poprzednim artykule skupiliśmy się na wspomnieniach o kioskach z gazetami na ulicy Łąkowej. Ale mieszkańcy Dolnego Miasta nie tylko na tej głównej ulicy dokonywali codziennych zakupów prasowych. W zależności od miejsca zamieszkania lub miejsca pracy mieli też do dyspozycji kioski w innych częściach tej dzielnicy. Skręcając na rogu obecnej Wróblej w Toruńską można było - [O kioskach na Elbląskiej i Łąkowej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/o-kioskach-na-elblaskiej-i-lakowej/) - Dzięki za artykuł o kioskach na Elbląskiej - miło się wspominało! 🙂 A ja postaram się dodać kilka lokalnych informacji bazując na moich wspomnieniach - mieszkańca ulicy Długie Ogrody. Pamiętam ten kiosk w rejonie przystanku autobusowego „Mostek”, bo choć był najdalej, to kupowałem tam czasem jakieś zabawki dla syna, małe samochodziki itp. Natomiast kiosk na - [Die Leckere NIEDERSTADT](https://www.opowiadaczehistorii.pl/die-leckere-niederstadt/) - Irgendwie wird die Herbstsaison mit verstärkten Aktivitäten in der Küche in Verbindung gebracht. Die zunehmende Dämmerung, die Kälte und die Feuchtigkeit in der Luft wirken sich merkwürdigerweise auf den Appetit aus. Ich weiß nicht, wie es anderen geht, aber mir geht es so. Meine Mutter lachte immer, wenn sie sah, wie die Familie größere Essensportionen - [8 marca 2016 roku - Akademia z okazji Dnia Kobiet](https://www.opowiadaczehistorii.pl/8-marca-2016-roku-akademia-z-okazji-dnia-kobiet/) - We wtorek 8 marca 2016 r. można było wziąć udział w wydarzeniu, które łączyło przeszłość z teraźniejszością. Tego dnia Opowiadacze Historii i Fundacja Gdańska zaprosiły do udziału w uroczystej akademii z okazji Dnia Kobiet. Całość podzielona była na kilka części. Po pierwsze wymieniono ekspozycję w otwartej galerii tramwajowej. Tym razem zawisło w niej ponad 20 - [8 października 2017 r. – premiera przewodnika „Dzielnica fabrycznych kominów"](https://www.opowiadaczehistorii.pl/8-pazdziernika-2017-r-premiera-przewodnika-dzielnica-fabrycznych-kominow/) - W 2017 roku mija dokładnie 5 lat od premierowych wydań trzech pierwszych subiektywnych przewodników po Dolnym Mieście. Stąd pomysł na uczczenie tej małej rocznicy edycją zupełnie nowych przewodników stanowiących uzupełnienie całej serii. Na uroczyste spotkanie połączone z premierą ostatniego z trzech nowych przewodników o tytule „Dzielnica fabrycznych kominów” zapraszamy na wewnętrzny parking przy siedzibie LPP - [26 sierpnia 2017 r. – premiera przewodnika „Dolne Miasto z kajaka”](https://www.opowiadaczehistorii.pl/26-sierpnia-2017-r-premiera-przewodnika-dolne-miasto-z-kajaka/) - W 2017 roku mija dokładnie 5 lat od premierowych wydań trzech pierwszych subiektywnych przewodników po Dolnym Mieście. Stąd pomysł na uczczenie tej małej rocznicy edycją zupełnie nowych przewodników stanowiących uzupełnienie całej serii. Na uroczyste spotkanie połączone z premierą drugiego z trzech nowych przewodników o tytule „Dolne Miasto z kajaka” zapraszamy na ul. Żabi Kruk od - [22 lipca 2017 r. - premiera przewodnika "Plac Wałowy i okolice"](https://www.opowiadaczehistorii.pl/22-lipca-2017-r-premiera-przewodnika-plac-walowy-i-okolice/) - W 2017 roku mija dokładnie 5 lat od premierowych wydań trzech pierwszych subiektywnych przewodników po Dolnym Mieście. Stąd pomysł na uczczenie tej małej rocznicy edycją zupełnie nowych przewodników stanowiących uzupełnienie całej serii. Na uroczyste spotkanie połączone z premierą pierwszego z trzech nowych przewodników o tytule „Plac Wałowy i okolice” zapraszamy na Plac Wałowy w sobotę - [20 czerwca 2015 r. - Dzień sąsiada i święto ulicy Zielonej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/20-czerwca-2015-r-dzien-sasiada-i-swieto-ulicy-zielonej/) - Projekt "Poznaj swoją ulicę - Zielona Zielona" trwający od kilku już miesięcy zmierza powoli do swojego wielkiego finału. Finału pełnego różnorodnych wydarzeń na Zielonej i nie tylko. 20 czerwca 2015 r. na ulicy Zielonej odbywać się będzie podsumowanie wszystkich dotychczasowych działań na rzecz zazielenienia wspomnianej ulicy połączone z dolnomiejskim piknikiem oraz Dniem Sąsiadów. Program spotkania - [Klub Seniora "Ustronie nad Motławą"](https://www.opowiadaczehistorii.pl/klub-seniora-ustronie-nad-motlawa/) - Wiosną 1970 r. Polski Komitet Pomocy Społecznej i Komitet Osiedlowy Dzielnicy Dolne Miasto zainicjował powstanie Klubu Seniora . ADM udostępnił na potrzeby spotkań własną świetlicę do której zaczęli przychodzić panowie i panie, mówiący o sobie "że urodzili się wcześniej". W ten sposób zaczęła się historia "Ustronia nad Motławą" - bo taką nazwę przyjął ten klub. - [Nauczyłem się pływać na "Baczku"!](https://www.opowiadaczehistorii.pl/nauczylem-sie-plywac-na-baczku/) - Nauczyłem się pływać na "Baczku”! Zazdrościłem starszym kolegom, którzy kąpali się na "Głębokim", koło Kamiennej Śluzy i postanowiłem za wszelką cenę sam nauczyć się pływać. Dzieciaki, które nie posiadały takiej umiejętności kąpały się tylko na Baczku. Rodzice dbali o to kąpielisko. Każdego letniego dnia, wokół wody rozkładały swoje koce matki z dziećmi. Tatusiowie dzielnie walczyli - [Miałem okazję poznać UNIMOR od podszewki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/mialem-okazje-poznac-unimor-od-podszewki/) - W czasie swojej młodości nikt nie nazywał tego budynku koszarami. Był to po prostu UNIMOR. Zakład produkujący telewizory i czego większość nie wiedziała, sprzęt telekomunikacyjny dla statków morskich i powietrznych. UNIMOR, a co za tym idzie koszary, miałem okazję poznać od podszewki, gdy jako nastolatek, w roku 1977, po skończeniu szkoły podstawowej, podjąłem dalszą naukę - [Moje wspomnienia z Unimoru (część I)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moje-wspomnienia-z-unimoru-czesc-i/) - Część I, Część II, Część III, Część IV, Część V Przeczytałem wspomnienia p. Piotra. I mogę śmiało stwierdzić, że moja historia w Unimorze była podobna. Nie ukończyłem Technikum Łączności. Upomniało się o mnie wojsko i po odbyciu służby wojskowej szukałem pracy. W wojsku zdobyłem uprawnienia radiotelegrafisty III kl., a elektronika była moją pasją. Cóż z - [Moje wspomnienia z Unimoru (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moje-wspomnienia-z-unimoru-czesc-ii/) - Część I, Część II, Część III, Część IV, Część V Pod koniec lat siedemdziesiątych milicja robiła naloty w hotelach i lokalach w okolicach Długiej. Panie lekkich obyczajów zgarnięte w czasie takich akcji dostawały przymusowe nakazy pracy. Kilkanaście z nich trafiło do Unimoru na taśmy montażowe OTV. To miała być troska ówczesnego państwa o morale i - [Moje wspomnienia z Unimoru (część III)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moje-wspomnienia-z-unimoru-czesc-iii/) - Część I, Część II, Część III, Część IV, Część V Pamiętam grupę Wietnamczyków odbywających praktykę/staż na taśmach produkcyjnych. Opiekował się nimi „smutny” starszy pan z odznaką w klapie - czerwony sztandar z żółtą gwiazdą - znający język polski. Kobitki z taśmy szybko zorientowały się, że kilku Wietnamczyków znało język polski i szybko dogadały się z - [Moje wspomnienia z Unimoru (część IV)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moje-wspomnienia-z-unimoru-czesc-iv/) - Część I, Część II, Część III, Część IV, Część V W poprzedniej części wspomnień pisałem pod koniec o zarobkach. Bo w Unimorze „fizole” pracowali w systemie dwuzmianowym, na akord. A moje zarobki (radiomonter) były wyższe niż ojca kierownika rachuby z dwudziestoletnim stażem w firmie „Malmor” malującej statki dla Stoczni Gdańskiej. Na produkcji był akord wymuszony - [Moje wspomnienia z Unimoru (część V)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moje-wspomnienia-z-unimoru-czesc-v/) - Część I, Część II, Część III, Część IV, Część V Miałem taki epizod w „karierze” zawodowej, że w jednym roku uzyskałem trzy razy przeszeregowanie, co wzbudzało podziw życzliwych i krzywe spojrzenia starych wyjadaczy na najwyższej grupie VII. Ja tę najwyższą VII grupę uzyskałem na skutek sprzyjających okoliczności i trochę podstępem. Dostałem przeszeregowanie z gr. IV - [Najstarsze zdjęcie z Kręconej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/najstarsze-zdjecie-z-kreconej/) - Kręcona - miejsce zabaw dzieciaków z okolicznych ulic, zarówno po stronie Dobrej, Zielonej czy też Fundacyjnej albo Toruńskiej jak i po stronie Grodzy Kamiennej, Dolnej Bramy lub Pod Zrębem. Miejsce letniego odpoczynku dla dorosłych. Doskonały teatralny balkon podczas przedstawień FETY. Sama Kręcona niewiele się przez lata zmieniła. Zmienił się jednak diametralnie widok ze szczytu Kręconej. - [Motoryzacyjne Wolne i Dolne Miasto](https://www.opowiadaczehistorii.pl/motoryzacyjne-wolne-i-dolne-miasto/) - Uwielbiam stare samochody, stare motocykle, czar starych ogłoszeń i reklam prasowych. Podziwiam prekursorów motoryzacji, klimat tamtych lat, szczególnie lat z okresu dwudziestolecia międzywojennego. W sobotę 22 maja, przy pięknej, „zamówionej” pogodzie, zainteresowani tym tematem mogli się otrzeć o fragmenty historii motoryzacji, a dokładniej fragmenty dotyczące Wolnego Miasta i samego Dolnego Miasta. Jeden z zaproszonych prelegentów - [Mój ojciec przymusowo pracował w garbarni na Łąkowej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moj-ojciec-przymusowo-pracowal-w-garbarni-na-lakowej/) - Mój ojciec - Leon Żynda - urodzony w 1910 roku, zamieszkały w Ostrowitem gmina Gniew posiadał przed wojną gospodarstwo rolne. W czasie II wojny światowej pewnej nocy do domu mojego ojca przyszli żołnierze niemieccy (SS) z rozkazem natychmiastowego opuszczenia gospodarstwa. Całą rodzinę, siostry z dziećmi załadowali na samochody i wywieźli do obozu w Potulicach koło - [Moje podwórko](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moje-podworko/) - Moją pierwszą „małą ojczyzną”, tak jak dla wielu, było najbliższe otoczenie domu rodzinnego czyli podwórko. Miejsce, gdzie po raz pierwszy nabieraliśmy doświadczeń w kontaktach z rówieśnikami, z sąsiadami, z pierwszą samodzielnością oraz z otaczającą nas architekturą. Obrazy te zapisują się bardzo głęboko w naszych wspomnieniach. I chociaż z czasem ulegają zamazaniu, to zawsze powodują nostalgiczną - [Moja droga ja cię kocham](https://www.opowiadaczehistorii.pl/moja-droga-ja-cie-kocham/) - Z rynkiem na Chmielnej niewątpliwie kojarzą się dwa dni tygodnia - poniedziałek i czwartek. Do tego most saperski. Świeże owoce i warzywa. Plastikowe reklamówki z napisem Camel, Marlboro lub Lucky Strike. Patelnie i dżinsy. Jajka ukryte w słomie wypełniającej wiklinowy koszyk. Worki z ziarnem dla podwórkowych gołębi. Gra w trzy kubki albo w trzy karty. - [Matchboxy z Pewexu](https://www.opowiadaczehistorii.pl/matchboxy-z-pewexu/) - Przechodząc na przełomie lat 70. i 80. ulicą Łąkową wzdłuż budynku w którym mieściła się centrala WPHW (teraz działa tam LPP) niejeden chłopak zatrzymywał się przed witryną działającego na parterze sklepu Pewex i marzył o niewielkim papierowym pudełku z metalowym autkiem w środku, samochodzikiem z resorowanymi kołami (w niektórych modelach można było nawet otworzyć drzwi, - [Urbex z Łąkowej 4](https://www.opowiadaczehistorii.pl/urbex-z-lakowej-4/) - Był rok 1979. No może już 1980. Eugeniusz Kozłowski - lokalny, osiedlowy działacz społeczny wybrał się ze swoim aparatem fotograficznym na interwencyjny spacer. W tamtym okresie chodził od czasu do czasu po Dolnym Mieście i uwieczniał na kliszy wszelkie przejawy niegospodarności, zaniedbania i indolencji urzędniczej. Dochodząc do skrzyżowania ulicy Łąkowej z Ułańską, ze smutkiem spojrzał - [Grotte am Lazarett des St. Marienkrankenhauses](https://www.opowiadaczehistorii.pl/grotte-am-lazarett-des-st-marienkrankenhauses/) - Als wir vor ein paar Tagen eine Postkarte mit dem St. Marienkrankenhaus beschrieben, bekamen wir einen ersten Eindruck davon, wie der Park dahinter einst aussah, umgeben von den Gebäuden des erwähnten Krankenhauses sowie der Kirche und der Königlichen Gewehrfabrik. Und in seiner Beschreibung stand ein solcher Satz: Neben der Grotte, die Herr Braun nach dem - [Lazarett in Thornscher Weg](https://www.opowiadaczehistorii.pl/lazarett-in-thornscher-weg/) - Ein Lazarett ist nichts anderes als ein militärisches Feldkrankenhaus. Dort landen die Soldaten, die medizinische Hilfe benötigen. Verwundet, verstümmelt, kampfunfähig. Hier werden ihre Knochen gerichtet, ihre Wunden genäht und ihre Schnittwunden versorgt. Hier erholen sie sich. Während des Ersten Weltkriegs war ein solches Lazarett im Thornschen Weg in Betrieb... wenn auch nicht vollständig. Ein Gebäude - [Przejazd kolejowy bez zapór](https://www.opowiadaczehistorii.pl/przejazd-kolejowy-bez-zapor/) - Wiosna 1979 roku na ulicy Królikarnia wyglądała m.in. tak właśnie. Nic wysokiego nie budowało się obok i nie zasłaniało dalszej perspektywy. Samochodów było jak na lekarstwo i rzadko wjeżdżały w tę część ulicy bez potrzeby. Od czasu do czasu zaszczekał jakiś pies, zamiauczał jakiś kot albo można było usłyszeć głośniejsze gruchanie gołębi z pobliskiego gołębnika. - [Lista rzeczy do zrobienia przed Wielkanocą w 1983 roku](https://www.opowiadaczehistorii.pl/lista-rzeczy-do-zrobienia-przed-wielkanoca-w-1983-roku/) - Dokładnie 40 lat temu Niedziela Wielkanocna przypadała na 3 dzień kwietnia. Czasy były ciężkie. Kryzys, reglamentacja, niskie płace. Ale na przełomie pierwszego i drugiego kwartału tamtego roku każdy starał się jak mógł, aby te święta wypadły jak najlepiej. I nawet jeżeli coś nie wyszło albo czegoś zabrakło, to i tak chyba wszyscy cieszyli się z - [Ulica Rzeźnicka na pocztówkach (część II)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/ulica-rzeznicka-na-pocztowkach-czesc-ii/) - Dzisiaj zapraszamy na ulicę Rzeźnicką z początków XX wieku. Byliśmy już na niej w lipcu 2022 roku, ale wówczas obserwowaliśmy ją od strony skrzyżowania z ulicą Trinitatiskirchengasse (Świętej Trójcy), mając za plecami niewidoczny Kościół św. Trójcy i klasztor Franciszkanów Św. Trójcy w którym działało wówczas Stadtmuseum (Muzeum Miejskie). Tym razem oba wspomniane budynki zostały uwiecznione - [Pierwsza praca](https://www.opowiadaczehistorii.pl/pierwsza-praca/) - 1 grudnia 1972 roku. Pierwszy dzień pracy w pierwszej pracy. Duży biurowiec Centrali Technicznej, Biuro Sprzedaży przy ul. Łąkowej, wówczas głównej ulicy Dolnego Miasta. Trafiłam do sekcji urządzeń dźwigowych, w której kierownikiem był Pan Mieczysław. W naszym pokoju pracowało nas 8 osób. Wspomniany pan kierownik, jego zastępca Pani Zosia, pani Stenia, która prowadziła obrót bloczkami - [Dom w którym się urodziłam](https://www.opowiadaczehistorii.pl/dom-w-ktorym-sie-urodzilam/) - Moje dzieciństwo i młodość upłynęły na Dolnym Mieście. Dom na ulicy Szczyglej, w którym się urodziłam, stoi do dzisiaj. I chociaż, zabity deskami wywołuje smutek, to budzi także wspomnienia. Połowę mojego życia mieszkałam na Dolnym a drugą, póki co, mieszkam na Mazurach. Często wracam, do miejsc mojego dzieciństwa. Spaceruję ulicami, które były moimi. Obserwowałam jak ## Strony - [Członkowie stowarzyszenia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/czlonkowie-stowarzyszenia/) - Zygmunta Barańska Marek Zibiza Barański Justyna Gabriel Jerzy Gajewicz [zm. 2018] Jacek Górski Katarzyna Gwoździńska Róża Kasperska Franciszek Mioduński Anna Nawrocka-Morze Danuta Płuzińska-Siemieniuk Maria Rybińska Aleksandra Sarnowska Jacek Siemieniuk Elżbieta Woroniecka Tomasz Woroniecki Członkowie honorowi: Katarzyna Szczepańska Jakub Szczepański - [Małgorzata Żurawska](https://www.opowiadaczehistorii.pl/malgorzata-zurawska/) - Gdańszczanka. Mama Marceliny. Córka swoich rodziców. Z Dolnym Miastem związana od 1986 roku. Z wykształcenia biolożka i ekonomistka. Absolwentka SGGW i SGH. Na co dzień pracuje jako Senior SEO Specialist. Wielbicielka zamków, bunkrów, ruin i tajemnic. Miłośniczka fantasy i Terry’ego Pratchetta. Zobacz wszystkie artykuły Małgorzaty Żurawskiej. - [Jacek Górski](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jacek-gorski/) - Na Dolnym Mieście mieszka od urodzenia, czyli od 1971 r. Cały czas w tym samym mieszkaniu na ulicy Łąkowej. Prezes Stowarzyszenia "Opowiadacze Historii Dolnego Miasta w Gdańsku". Opiekun strony Opowiadaczy na Facebooku. Mocno zaangażowany w pozyskiwanie różnych archiwaliów związanych z Dolnym Miastem – głównie z okresu do 1945 r. (pocztówki, mapy, koperty, inne dokumenty). Jest - [Do pobrania](https://www.opowiadaczehistorii.pl/do-pobrania/) - Subiektywny przewodnik po Dolnym Mieście - Miejsca prawie zapomniane [.pdf] Subiektywny przewodnik po Dolnym Mieście - Ludzie stąd [.pdf] Subiektywny przewodnik po Dolnym Mieście - Przyroda [.pdf] Subiektywny przewodnik po Dolnym Mieście - wersja angielska i niemiecka [.pdf] Opowiadacze Historii w sieci w roku 2022 [.pdf] Opowiadacze Historii w sieci w roku 2023 [.pdf] Opowiadacze - [Katarzyna Gwoździńska](https://www.opowiadaczehistorii.pl/katarzyna-gwozdzinska/) - Mieszanka niekoniecznie wedlowska, za to kaszubsko - krakowska; z ojca Krakowiaka i mamy Zawejherowianki. Porzuciła młodzieńcze marzenia o farmacji, zostając kulturalną delektorką. Rozsmakowana we wszystkich formach i przejawach życia społeczno - kulturalnego a także w sernikach. Sąsiadka zza miedzy - wyrosła niezbyt wysoko w Śródmieściu, na Dolnym bywała, odwiedzając mamę w pracy (WPHW). Porzuciła miasto - [Anna Nawrocka - Morze](https://www.opowiadaczehistorii.pl/anna-nawrocka-morze/) - Mieszkanka Dolnego Miasta od ponad „pół wieku”. Tu się urodziła, tu wyszła za mąż, tu nadal mieszka. Absolwentka Uniwersytetu Gdańskiego kierunku – pedagogika. Nauczyciel, wieloletni wicedyrektor ZKPiG Nr 12 w Gdańsku. Jest pedagogiem dramy, "Opowiadaczem Historii" i lokalnym przewodnikiem po Dolnym Mieście. Pasjonatka "staroci", lubi przedmioty "z duszą", które same o sobie opowiadają. Zobacz wszystkie - [Elżbieta Woroniecka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/elzbieta-woroniecka/) - Z domu Glapińska. Mieszkanka Dolnego Miasta od urodzenia i miłośniczka tej dzielnicy. Sekretarz stowarzyszenia "Opowiadacze Historii Dolnego Miasta w Gdańsku". Lubi rejestrować aparatem fotograficznym historię współczesną Dolnego Miasta. Łatwo nawiązuje kontakty z byłymi i dawnymi mieszkańcami Dolnego Miasta rozsianymi po całym świecie. Udało jej się wejść w posiadanie wspomnień osoby, która zamieszkała na Dolnym Mieście - [Danuta Płuzińska-Siemieniuk](https://www.opowiadaczehistorii.pl/danuta-pluzinska/) - Od urodzenia, przez 38 lat mieszkanka DM, a teraz miłośniczka i lokalna przewodniczka po naszej dzielnicy. Skarbnik stowarzyszenia "Opowiadacze Historii Dolnego Miasta w Gdańsku". Bierze czynny udział w poszukiwaniu zdjęć i historii mówionych o DM. Chętnie opowiada i oprowadza po dzielnicy, opierając się na historiach z życia wziętych. Lokalna Przewodniczka po Dolnym Mieście. Zobacz wszystkie - [Marek Barański](https://www.opowiadaczehistorii.pl/marek-baranski/) - Architekt i archeolog oddany wzmacnianiu tożsamości lokalnej oraz ochronie dziedzictwa kulturowego. Jako nauczyciel akademicki pobudza ciekawość i szacunek do historycznej przestrzeni miejskiej, włączając kolejne grupy studentów w zróżnicowane projekty lokalne. W ten sposób powstała inwentaryzacja architektoniczna dworku Uphagena oraz dokumentacja poświęcona piecom kaflowym na Dolnym Mieście. Pojawiły się także propozycje zagospodarowania zapomnianych obszarów Oruni oraz - [Maria Rybińska](https://www.opowiadaczehistorii.pl/maria-rybinska/) - Urodzona i wychowana na Dolnym Mieście - nawet teściową wzięła z Dolnego Miasta. Elektryk z zajezdni na Łąkowej. Obecnie emerytka. Pasjonatka historii lokalnej. Matka i babcia. Aktywnie uczestniczy w działaniach Opowiadaczy. Dom w którym mieszkała, czyli ul. Łąkowa 54 nie istnieje od 1993 roku. Mieszka obecnie na Stogach. Zobacz wszystkie artykuły Marii Rybińskiej. - [Róża Kasperska](https://www.opowiadaczehistorii.pl/roza-kasperska/) - Rodowita gdańszczanka z Dolnego Miasta. Urodzona w 1942 r. Pochodzi z rodziny niemiecko-polskiej. Mieszkanka Dolnego Miasta do 1965 r. Oobecnie mieszka w Gdańsku Strzyży. Mama syna Andreasa. Wykształcenie średnie /Tech.Ekon./ Pracę rozpoczęła jako nastolatka w „Mostostalu” Gdańsk. Obecnie na emeryturze. Miłośniczka historii Dolnego Miasta. Chętnie słucha i czyta wspomnienia dawnych mieszkańców. Sama też dzieli się - [Zygmunta Barańska](https://www.opowiadaczehistorii.pl/zygmunta-baranska/) - Ekonomistka i nauczycielka akademicka, wykładająca jeden z mniej lubianych przez studentów przedmiotów, jakim jest statystyka. Promotorka wielu prac licencjackich i magisterskich związanych z problematyką gospodarczą, demograficzną i społeczną, w tym także rewitalizacją i poziomem życia mieszkańców Dolnego Miasta w Gdańsku. Zobacz wszystkie artykuły Zygmunty Barańskiej. - [Wydawnictwa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/wydawnictwa/) - Opowiadacze Historii Dolnego Miasta w Gdańsku do tej pory wydali lub współtworzyli 11 różnych publikacji o Dolnym Mieście i Placu Wałowym. Prawie każda z nich doczekała się już reedycji. A przed nami kolejne wyzwania. Rok 2023 I. Zupełnie nowa książka. „Historii repertuar – Przewodnik po Długich Ogrodach” (oficjalna premiera - 1 czerwca 2023 r.). Książka - [Skontaktuj się z nami](https://www.opowiadaczehistorii.pl/skontaktuj-sie-z-nami/) - Stowarzyszenie "Opowiadacze Historii Dolnego Miasta w Gdańsku" jest otwarte na różne formy współpracy z każdą osobą zainteresowaną Dolnym Miastem. Jeżeli chcecie pisać artykuły o Dolnym Mieście na internetową stronę Opowiadaczy, jeżeli posiadacie w swoich zbiorach zdjęcia z Dolnego Miasta lub inne pamiątki z tej dzielnicy, jeżeli chcecie się podzielić swoimi wspomnieniami o Dolnym Mieście albo - [Statut](https://www.opowiadaczehistorii.pl/statut/) - STATUT STOWARZYSZENIA OPOWIADACZE HISTORII DOLNEGO MIASTA W GDAŃSKU Stowarzyszenie „Opowiadacze Historii Dolnego Miasta w Gdańsku” jest kontynuatorem, współuczestnikiem i inicjatorem działań mieszkańców, miłośników i przyjaciół Dolnego Miasta w Gdańsku, jak i Gdańska w ogóle, którzy to dokumentowali i dokumentują dzieje tej śródmiejskiej i jednocześnie żuławskiej dzielnicy, w kontekście bogatej historii i tradycji całego portowego miasta - [Stowarzyszenie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/stowarzyszenie/) - Zebranie założycielskie stowarzyszenia odbyło się 13 grudnia 2013 r. A osobowość prawną uzyskało 2 kwietnia 2014 r. Numer rachunku bankowego: 72203000451110000003849030 Nazwa banku: BGŻ PARIBAS SA REGON: 222075575 NIP: 5833168996 KRS: 0000504619 - [Jerzy Gajewicz](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jerzy-gajewicz/) - Syn Antoniego i Marianny ur. 20 kwietnia 1943 roku w Łęczycy, zm. w maju 2018 r. Szkoły: podstawowa i liceum ogólnokształcące w Łęczycy. Wyższa Szkoła Ekonomiczna - Sopot - mgr ekonomii 1968. Uniwersytet Gdański - Dwuletnie Podyplomowe Studium Nauk Politycznych - specjalizacja - politologia kultury - lipiec 1974. Podporucznik rezerwy piechoty WP - OSOP -c Łódź. - [Andrzej Ługin](https://www.opowiadaczehistorii.pl/andrzej-lugin/) - Zajmował się już chyba wszystkim. Zaczynał od obróbki metalu metodą skrawania, a skończył na prowadzeniu firmy multimedialnej. Grafika 3D jest jego pasją, a miłością Gdańsk i jego historia. Grafiką zajmuje się już od dobrych kilkunastu lat. Dwukrotnie był laureatem Ogólnopolskiego Konkursu Wielkich Marzycieli organizowanym przez firmy Procad i Autodesk-Polska. W roku 1996 otrzymał wyróżnienie w kategorii - [Joanna Płuzińska](https://www.opowiadaczehistorii.pl/joanna-pluzinska/) - Od urodzenia związana z Dolnym Miastem. Mimo emigracji na niedaleki ląd, wróciła na "Stare Śmieci" z uśmiechem na twarzy. Podziwia architekturę i krajobraz "swojej" dzielni :) Zawsze gotowa bronić jej walorów przed stereotypami, czyli stwierdzeniem że "Łąkowa to upadła dzielnica". - [Jarek Jaszak](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jarek-jaszak/) - Pochodzi z Gdańska- Siedlec, ale jednak bardziej ciągnie go ku Dolnemu Miastu. Do Opowiadaczy Historii trafił poprzez żonkę Jadwigę, która już wcześniej znała jednego z Opowiadaczy – Marka. Przyszedł na spotkanie, zobaczył Opowiadaczy w akcji, polubił całą grupę i postanowił się do niej przyłączyć. Interesuje się historią Gdańska. Dzięki pracy w Stowarzyszeniu może robić właśnie - [Jacek Siemieniuk](https://www.opowiadaczehistorii.pl/jacek-siemieniuk/) - Członek wspierający, szczególnie - ciekawymi pomysłami. Daje się poznać jako uczestnik spacerów z lokalnymi przewodnikami, wydarzeń i wycieczek kajakowych. Posiada psa, który bywa na spotkaniach i wycieczkach Opowiadaczy Historii. - [Bieżąca działalność](https://www.opowiadaczehistorii.pl/biezaca-dzialalnosc/) - Lokalni Przewodnicy i Przewodniczki po Dolnym Mieście Harmonogram wykładów: 2 kwietnia, godz. 1730 – Remigiusz Bystrek „Metalowe ozdoby i wykończenia”, wykład. 26 kwietnia, godz. 1200 – Liliana Kalita i Marek Baran „Sceny filmowe kręcone na Dolnym Mieście”. Spacer, start: Stągwie Mleczne. 30 kwietnia, godz. 1730 – Jakub Szczepański i zaproszeni projektanci „Dolne Miasto XXI wieku ## Wydarzenia - [W co ubrać emocje? Warsztaty modowe dla dzieci z Martyną Konieczny](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/w-co-ubrac-emocje-warsztaty-modowe-dla-dzieci-z-martyna-konieczny/) - Tym razem zapraszamy najmłodszych na warsztaty modowe prowadzone przez projektantkę, Martynę Konieczny. Zajęcia są wydarzeniem towarzyszącym do wystawy Żniwa Smutku. Obserwując prace Alexisa Pugeta spróbujemy potraktować ubrania jako miejsce na wyrażanie swoich odczuć. Zajęcia będą polegać na przerobieniu wybranego elementu garderoby zgodnie z własną wizją i z pomocą doświadczonej projektantki mody. Wszystkie potrzebne materiały, jak - [Ptasi spacer, spacer ornitologiczny](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/ptasi-spacer-spacer-ornitologiczny/) - Co ranne ptaszki robią w sobotę? Biorą udział w spacerze ornitologicznym! Tereny Dzikiej Fosy Miejskiej są zachwycające i potrafią zaskoczyć choćby liczbą występujących tam gatunków ptaków. Do tej pory potwierdzono ich aż 107 – od mazurka po łabędzia krzykliwego. Tak, są tu ptaki małe i duże, polujące z powietrza i nurkujące w wodzie, mistrzowie w - [Najważniejsze zabytki Gdańska](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/najwazniejsze-zabytki-gdanska/) - W trzynastym roku spacerów po Dolnym Mieście będziemy się spotykać regularnie dwa razy w tygodniu - w czwartki i niedziele. Lokalne Przewodniczki i Lokalni Przewodnicy, którzy znają wszystkie historie tej dzielnicy zapraszają do wspólnego zwiedzania i odkrywania jej wyjątkowych zakątków. W czwartek 20 sierpnia odbędzie się piętnasty w XIII sezonie spacer po Dolnym Mieście. Do - [Co można zdziałać w przestrzeni publicznej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/co-mozna-zdzialac-w-przestrzeni-publicznej/) - Po co maluje się po asfalcie? Jak rozwija się mieszkalnictwo dla zwierząt? Czy obierki ze stołówki mogą mieć drugie życie na szkolnych ścianach? Kto kształtuje przestrzeń publiczną i czy duchy mogą wpływać na jej estetykę? Przez 15 lat Traffic Design zrealizowało wiele działań w przestrzeni publicznej: od murali przez szyldy po rzeźby i meble miejskie. - [Ścieżkami dzieciństwa i nie tylko](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/sciezkami-dziecinstwa-i-nie-tylko-2/) - W trzynastym roku spacerów po Dolnym Mieście będziemy się spotykać regularnie dwa razy w tygodniu - w czwartki i niedziele. Lokalne Przewodniczki i Lokalni Przewodnicy, którzy znają wszystkie historie tej dzielnicy zapraszają do wspólnego zwiedzania i odkrywania jej wyjątkowych zakątków. W niedzielę 30 sierpnia odbędzie się osiemnasty w XIII sezonie spacer po Dolnym Mieście. Do - [Alfabet Dolnego Miasta – od A jak Akademia Muzyczna do Z jak zajezdnia tramwajowa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/alfabet-dolnego-miasta-od-a-jak-akademia-muzyczna-do-z-jak-zajezdnia-tramwajowa-3/) - W trzynastym roku spacerów po Dolnym Mieście będziemy się spotykać regularnie dwa razy w tygodniu - w czwartki i niedziele. Lokalne Przewodniczki i Lokalni Przewodnicy, którzy znają wszystkie historie tej dzielnicy zapraszają do wspólnego zwiedzania i odkrywania jej wyjątkowych zakątków. W niedzielę 23 sierpnia odbędzie się szesnasty w XIII sezonie spacer po Dolnym Mieście. Do - [Dolne Miasto – skarbnica przyrodnicza i żywnościowa dawnego Gdańska](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/dolne-miasto-skarbnica-przyrodnicza-i-zywnosciowa-dawnego-gdanska/) - W trzynastym roku spacerów po Dolnym Mieście będziemy się spotykać regularnie dwa razy w tygodniu - w czwartki i niedziele. Lokalne Przewodniczki i Lokalni Przewodnicy, którzy znają wszystkie historie tej dzielnicy zapraszają do wspólnego zwiedzania i odkrywania jej wyjątkowych zakątków. W czwartek 27 sierpnia odbędzie się siedemnasty w XIII sezonie spacer po Dolnym Mieście. Do - [Zrozumieć Dolne Miasto](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/zrozumiec-dolne-miasto/) - W trzynastym roku spacerów po Dolnym Mieście będziemy się spotykać regularnie dwa razy w tygodniu - w czwartki i niedziele. Lokalne Przewodniczki i Lokalni Przewodnicy, którzy znają wszystkie historie tej dzielnicy zapraszają do wspólnego zwiedzania i odkrywania jej wyjątkowych zakątków. W czwartek 13 sierpnia odbędzie się trzynasty w XIII sezonie spacer po Dolnym Mieście. Do - [Alfabet Dolnego Miasta – od A jak Akademia Muzyczna do Z jak zajezdnia tramwajowa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/alfabet-dolnego-miasta-od-a-jak-akademia-muzyczna-do-z-jak-zajezdnia-tramwajowa-2/) - W trzynastym roku spacerów po Dolnym Mieście będziemy się spotykać regularnie dwa razy w tygodniu - w czwartki i niedziele. Lokalne Przewodniczki i Lokalni Przewodnicy, którzy znają wszystkie historie tej dzielnicy zapraszają do wspólnego zwiedzania i odkrywania jej wyjątkowych zakątków. W niedzielę 16 sierpnia odbędzie się czternasty w XIII sezonie spacer po Dolnym Mieście. Do - [Ścieżkami dzieciństwa i nie tylko](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/sciezkami-dziecinstwa-i-nie-tylko/) - W trzynastym roku spacerów po Dolnym Mieście będziemy się spotykać regularnie dwa razy w tygodniu - w czwartki i niedziele. Lokalne Przewodniczki i Lokalni Przewodnicy, którzy znają wszystkie historie tej dzielnicy zapraszają do wspólnego zwiedzania i odkrywania jej wyjątkowych zakątków. W niedzielę 9 sierpnia odbędzie się dwunasty w XIII sezonie spacer po Dolnym Mieście. Do - [Spacerem po Dolnym Mieście](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/spacerem-po-dolnym-miescie/) - W trzynastym roku spacerów po Dolnym Mieście będziemy się spotykać regularnie dwa razy w tygodniu - w czwartki i niedziele. Lokalne Przewodniczki i Lokalni Przewodnicy, którzy znają wszystkie historie tej dzielnicy zapraszają do wspólnego zwiedzania i odkrywania jej wyjątkowych zakątków. W czwartek 6 sierpnia odbędzie się jedenasty w XIII sezonie spacer po Dolnym Mieście. Do - [Alfabet Dolnego Miasta – od A jak Akademia Muzyczna do Z jak zajezdnia tramwajowa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/alfabet-dolnego-miasta-od-a-jak-akademia-muzyczna-do-z-jak-zajezdnia-tramwajowa/) - W trzynastym roku spacerów po Dolnym Mieście będziemy się spotykać regularnie dwa razy w tygodniu - w czwartki i niedziele. Lokalne Przewodniczki i Lokalni Przewodnicy, którzy znają wszystkie historie tej dzielnicy zapraszają do wspólnego zwiedzania i odkrywania jej wyjątkowych zakątków. W niedzielę 2 sierpnia odbędzie się dziesiąty w XIII sezonie spacer po Dolnym Mieście. Do - [Wyłącz komputer i chodź z nami na spacer](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/wylacz-komputer-i-chodz-z-nami-na-spacer/) - To już tradycja! W tym roku nasz portal www.opowiadaczehistorii.pl w czerwcu skończył równo 11 lat. Z tej okazji Opowiadacze Historii zapraszają swoich czytelników do wspólnego świętowania. Organizujemy dla Państwa w wakacje specjalny urodzinowy, jednorazowy i niepowtarzalny spacer szlakiem artykułów z tego właśnie portalu. Wybraliśmy kilkanaście internetowych publikacji, które wyznaczą nam szlak wędrówki i pozwolą powrócić - [Wiej Wietrze Wiej – festiwal szant, piosenki żeglarskiej i marynistycznej (dzień pierwszy)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/wiej-wietrze-wiej-festiwal-szant-piosenki-zeglarskiej-i-marynistycznej-dzien-pierwszy-2/) - Stowarzyszenie Klub Morza Zejman oraz Brama Nizinna zapraszają na wydarzenie pt.: "Wiej Wietrze Wiej 2026" - festiwal szant, piosenki żeglarskiej i marynistycznej W drugim dniu festiwalu wystąpią: Ciąg Dalszy Nastąpiłhttps://www.facebook.com/ciagdalszynastapilhttps://www.youtube.com/@ciagdalszynastapi...8029 Trzy Tony Morzahttps://www.facebook.com/trzytonymorzahttps://www.youtube.com/watch?v=3CJFAeqfGJo... Gdańska Grupa Folkowahttps://www.facebook.com/profile.php?id=100038756892991https://www.youtube.com/watch?v=ddVnrzLrGhk Trzy Majtkihttps://www.facebook.com/TrzyMajtkihttps://www.youtube.com/channel/UCsBd6yqsN7gHeUmC-FwJ5FA 18:00 - otwarcie klubu18:20 - start koncertów Wstęp 40 zł (płatne gotówką przed wejściem lub przez internet) - [Wiej Wietrze Wiej - festiwal szant, piosenki żeglarskiej i marynistycznej (dzień pierwszy)](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/wiej-wietrze-wiej-festiwal-szant-piosenki-zeglarskiej-i-marynistycznej-dzien-pierwszy/) - Stowarzyszenie Klub Morza Zejman oraz Brama Nizinna zapraszają na wydarzenie pt.:"Wiej Wietrze Wiej 2026" - festiwal szant, piosenki żeglarskiej i marynistycznej W pierwszym dniu festiwalu wystąpią: NEMOhttps://www.facebook.com/profile.php?id=100085175452674https://www.youtube.com/watch?v=TTTx3uuPUN4 Nocny Pociąghttps://www.facebook.com/nocny.pociaghttps://www.youtube.com/watch?v=r64FhYz9x5w Własny Porthttps://www.facebook.com/wlasnyporthttps://www.youtube.com/@WasnyPort 18:00 - otwarcie klubu19:00 - start koncertów Wstęp 40 zł (płatne gotówką przed wejściem lub przez internet) Zapraszamy do wspólnego śpiewania. Koncerty odbędą się - [Ostatnia niedziela: Targ śniadaniowy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/ostatnia-niedziela-targ-sniadaniowy/) - Kiedy: 26 lipca 2026 r. w godzinach 11:00-17:00.Gdzie: Podwórko ulicy Łąkowej 35/37. Zapraszamy na targ śniadaniowy, który może tchnąć nowe życie w podwórko historycznej Królewskiej Fabryki Karabinów! Cel spotkania to nie tylko pyszne jedzenie. Chcemy aktywować naszą dzielnicę, przypomnieć o niesamowitej historii tego miejsca i – przede wszystkim – stworzyć dla Was przestrzeń do spotkań, - [Dlaczego Dolne Miasto Jest Dolnym Miastem?](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/dlaczego-dolne-miasto-jest-dolnym-miastem/) - Zapraszamy na wyjątkowy spacer urbanistyczny po Dolnym Mieście, prowadzony przez honorowego członka stowarzyszenia Opowiadacze Historii Dolnego Miasta w Gdańsku - prof. Jakuba Szczepańskiego - autora kultowej książki „Wędrówki po Wrzeszczu”, założyciela Wirtualnego Muzeum Wrzeszcza i badacza architektury z wieloletnim doświadczeniem. Na spacerze „Dlaczego Dolne Miasto jest Dolnym Miastem?” poznamy historię dzielnicy oraz zmiany i procesy, - ["Dolne Miasto – skarbnica przyrodnicza i żywnościowa dawnego Gdańska" - Spacer z Lokalnym Przewodnikiem](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/dolne-miasto-skarbnica-przyrodnicza-i-zywnosciowa-dawnego-gdanska-spacer-z-lokalnym-przewodnikiem-2/) - W trzynastym roku spacerów po Dolnym Mieście będziemy się spotykać regularnie dwa razy w tygodniu - w czwartki i niedziele. Lokalne Przewodniczki i Lokalni Przewodnicy, którzy znają wszystkie historie tej dzielnicy zapraszają do wspólnego zwiedzania i odkrywania jej wyjątkowych zakątków. W czwartek 30 lipca odbędzie się dziewiąty w XIII sezonie spacer po Dolnym Mieście. Do - ["Ścieżkami dzieciństwa i nie tylko" - Spacer z Lokalną Przewodniczką](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/sciezkami-dziecinstwa-i-nie-tylko-spacer-z-lokalna-przewodniczka/) - W trzynastym roku spacerów po Dolnym Mieście będziemy się spotykać regularnie dwa razy w tygodniu - w czwartki i niedziele. Lokalne Przewodniczki i Lokalni Przewodnicy, którzy znają wszystkie historie tej dzielnicy zapraszają do wspólnego zwiedzania i odkrywania jej wyjątkowych zakątków. W niedzielę 26 lipca odbędzie się ósmy w XIII sezonie spacer po Dolnym Mieście. Do - ["Zrozumieć Dolne Miasto" - Spacer z Lokalnym Przewodnikiem](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/zrozumiec-dolne-miasto-spacer-z-lokalnym-przewodnikiem-2/) - W trzynastym roku spacerów po Dolnym Mieście będziemy się spotykać regularnie dwa razy w tygodniu - w czwartki i niedziele. Lokalne Przewodniczki i Lokalni Przewodnicy, którzy znają wszystkie historie tej dzielnicy zapraszają do wspólnego zwiedzania i odkrywania jej wyjątkowych zakątków. W czwartek 23 lipca odbędzie się siódmy w XIII sezonie spacer po Dolnym Mieście. Do - ["Alfabet Dolnego Miasta – od A jak Akademia Muzyczna do Z jak zajezdnia tramwajowa" - Spacer z Lokalnym Przewodnikiem](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/alfabet-dolnego-miasta-od-a-jak-akademia-muzyczna-do-z-jak-zajezdnia-tramwajowa-spacer-z-lokalnym-przewodnikiem-2/) - W trzynastym roku spacerów po Dolnym Mieście będziemy się spotykać regularnie dwa razy w tygodniu - w czwartki i niedziele. Lokalne Przewodniczki i Lokalni Przewodnicy, którzy znają wszystkie historie tej dzielnicy zapraszają do wspólnego zwiedzania i odkrywania jej wyjątkowych zakątków. W niedzielę 19 lipca odbędzie się szósty w XIII sezonie spacer po Dolnym Mieście. Do - ["Długie Ogrody" - Spacer z Lokalną Przewodniczką](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/dlugie-ogrody-spacer-z-lokalna-przewodniczka/) - W trzynastym roku spacerów po Dolnym Mieście będziemy się spotykać regularnie dwa razy w tygodniu - w czwartki i niedziele. Lokalne Przewodniczki i Lokalni Przewodnicy, którzy znają wszystkie historie tej dzielnicy zapraszają do wspólnego zwiedzania i odkrywania jej wyjątkowych zakątków. W czwartek 16 lipca odbędzie się piąty w XIII sezonie spacer po Dolnym Mieście. Do - ["Alfabet Dolnego Miasta – od A jak Akademia Muzyczna do Z jak zajezdnia tramwajowa" - Spacer z Lokalnym Przewodnikiem](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/alfabet-dolnego-miasta-od-a-jak-akademia-muzyczna-do-z-jak-zajezdnia-tramwajowa-spacer-z-lokalnym-przewodnikiem/) - W trzynastym roku spacerów po Dolnym Mieście będziemy się spotykać regularnie dwa razy w tygodniu - w czwartki i niedziele. Lokalne Przewodniczki i Lokalni Przewodnicy, którzy znają wszystkie historie tej dzielnicy zapraszają do wspólnego zwiedzania i odkrywania jej wyjątkowych zakątków. W niedzielę 12 lipca odbędzie się czwarty w XIII sezonie spacer po Dolnym Mieście. Do - ["Dolne Miasto – skarbnica przyrodnicza i żywnościowa dawnego Gdańska" - Spacer z Lokalnym Przewodnikiem](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/dolne-miasto-skarbnica-przyrodnicza-i-zywnosciowa-dawnego-gdanska-spacer-z-lokalnym-przewodnikiem/) - W trzynastym roku spacerów po Dolnym Mieście będziemy się spotykać regularnie dwa razy w tygodniu - w czwartki i niedziele. Lokalne Przewodniczki i Lokalni Przewodnicy, którzy znają wszystkie historie tej dzielnicy zapraszają do wspólnego zwiedzania i odkrywania jej wyjątkowych zakątków. W czwartek 9 lipca odbędzie się trzeci w XIII sezonie spacer po Dolnym Mieście. Do - ["Zrozumieć Dolne Miasto" - Spacer z Lokalnym Przewodnikiem](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/zrozumiec-dolne-miasto-spacer-z-lokalnym-przewodnikiem/) - W trzynastym roku spacerów po Dolnym Mieście będziemy się spotykać regularnie dwa razy w tygodniu - w czwartki i niedziele. Lokalne Przewodniczki i Lokalni Przewodnicy, którzy znają wszystkie historie tej dzielnicy zapraszają do wspólnego zwiedzania i odkrywania jej wyjątkowych zakątków. W niedzielę 5 lipca odbędzie się czwarty w XIII sezonie spacer po Dolnym Mieście. Do - ["Najważniejsze zabytki Gdańska" - Spacer z Lokalnym Przewodnikiem](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/najwazniejsze-zabytki-gdanska-spacer-z-lokalnym-przewodnikiem/) - W trzynastym roku spacerów po Dolnym Mieście będziemy się spotykać regularnie dwa razy w tygodniu - w czwartki i niedziele. Lokalne Przewodniczki i Lokalni Przewodnicy, którzy znają wszystkie historie tej dzielnicy zapraszają do wspólnego zwiedzania i odkrywania jej wyjątkowych zakątków. W czwartek 2 lipca odbędzie się pierwszy w XIII sezonie spacer po Dolnym Mieście. Do - [Parada i Piknik Seniorów 2026](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/parada-i-piknik-seniorow-2026/) - Data: 15 czerwca Godzina: 11:00-15:00 Miejsce: ul. Długi Targ, obok Fontanny Neptuna O godzinie 11:00 rozpocznie się część oficjalna z przemówieniami. Następnie radosnym pochodem, w asyście orkiestry, wszyscy udadzą się do Parku św. Barbary, gdzie będzie miał miejsce Piknik Senioralny. - [Eksperymentalny spacer „Historia za zakrętem, czyli przystanek na żądanie”](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/eksperymentalny-spacer-historia-za-zakretem-czyli-przystanek-na-zadanie/) - Było już wiele różnych spacerów z Opowiadaczami. Ale taki jak ten odbędzie się dopiero trzeci raz w historii. Spacer inny niż wszystkie. Spacer, którego nikt do tej pory z wyjątkiem nas Opowiadaczy chyba jeszcze nie przeprowadził. Spacer w którym nie tylko Opowiadacze będą mieli coś do powiedzenia. Spacer w którym kierunek wędrówki będą na bieżąco - [Jubileusz 65-lecia Szkoły Podstawowej im. Alfa Liczmańskiego w Gdańsku!](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/jubileusz-65-lecia-szkoly-podstawowej-im-alfa-liczmanskiego-w-gdansku/) - Szanowni Państwo, Absolwenci, Uczniowie, Rodzice oraz Przyjaciele naszej Szkoły! Z ogromną radością zapraszamy Was na wyjątkowe wydarzenie – Jubileusz 65-lecia powstania Szkoły Podstawowej nr 65 im. Alfa Liczmańskiego w Gdańsku. To czas wspomnień, wzruszeń i wspólnego świętowania bogatej historii naszej placówki.Co przygotowano na ten wyjątkowy dzień? Program tego święta jest niezwykle bogaty i każdy znajdzie - [W 80 minut dookoła Dolnego Miasta](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/w-80-minut-dookola-dolnego-miasta/) - Różnorodne Wtorki na Biskupiej Górce – ruszamy w podróż na Dolne Miasto! Niedaleko od Biskupiej Górki leży wyjątkowa dzielnica – Dolne Miasto Gdańsk. Część z Was zna je z festiwalu FETA, inni opływali je kajakiem, a jeszcze inni wpadają tam na świetne jedzenie. Ale czy wiecie, ile tajemnic i nieoczywistych miejsc kryje ta okolica? Dlatego - [Przewodnik po Długich Ogrodach - spotkanie autorskie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/przewodnik-po-dlugich-ogrodach-spotkanie-autorskie/) - Zapraszamy na wyjątkowe spotkanie autorskie w ramach inicjatywy „Książka miesiąca” w ARCHE Księgarnia. Tym razem ARCHE Dwór Uphagena Gdańsk stawia na lokalność. Zapraszamy serdecznie na spotkanie z autorami "Przewodnika po Długich Ogrodach". Kto: Autorki i autorzy książki „Przewodnik po Długich Ogrodach”. Gdzie: ARCHE Dwór Uphagena. Kiedy: 21 kwietnia 2026 r. (wtorek). Opowiadacze Historii, bo o - [Rozśpiewane pory roku - wiosna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/rozspiewane-pory-roku-wiosna/) - Zapraszamy na spotkanie z piosenką, z porą roku w tle. Na koncercie wystąpią:1/ DOBRANOC NIEBO2/ NIEPOKORNE WŁOSY TRAW3/ GRUPA MUZYCZNEGO WSPARCIA Czas trwania koncertu - 4 godziny. Bilety: 20 zł - [Jazz na Dolnym](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/jazz-na-dolnym/) - Wracają koncerty w Kawiarni ToMy. Kto: Duet: Staroniewicz & Ciesielski. Dwaj muzycy należący do czołówki trójmiejskiej sceny jazzowej. Gdzie: Kawiarnia toMy. Kiedy: 17 kwietnia 2026 r. (piątek). W kameralnej formule saksofon i fortepian muzycy zaprezentują autorską muzykę oraz wybrane standardy jazzowe. To będzie wieczór pełen improwizacji, muzycznych dialogów i historii prosto ze sceny, w bliskim - [Dzień wolnej sztuki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/dzien-wolnej-sztuki/) - W imieniu Gdańskiego Centrum Sztuki Współczesnej serdecznie zapraszamy na Dzień wolnej sztuki: Kiedy: 12.04.2026 r. (niedziela), godz. 13:00-14:30 Gdzie: Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA 1, ul. Jaskółcza 1, Dolne Miasto Prowadzenie: Nikodem Krysztofowicz Wstęp wolny. Zapraszamy! W ramach dnia wolnej sztuki, zapraszamy w niedzielę 12.04 na godzinę 13:00 do Łaźni 1, na ul. Jaskółczej na oprowadzanie - [Skarbiec pamięci vol 2.0 czyli jak zostać strażnikiem pamiątek rodzinnych](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/skarbiec-pamieci-vol-2-0-czyli-jak-zostac-straznikiem-pamiatek-rodzinnych/) - Spotkanie drugie i nie ostatnie.Czy wiesz, że najcenniejsze dziedzictwo kryje się w opowieściach Twoich bliskich?Zatem- szykuj się do podróży w czasie! To będzie dopiero przygoda.Zapraszamy na warsztat, podczas którego nauczymy się wydobyć te wspomnienia i nadać im trwałą formę. Dowiesz się, jak rozmawiać z najstarszymi członkami Twojej rodziny lub społeczności, jak porządkować domowe archiwum fotograficzne - [Wiosenny Recital Poetycki „Przebudzenie”](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/wiosenny-recital-poetycki-przebudzenie/) - Jeżeli macie ochotę na spotkanie z poezją, to już w najbliższy piątek będzie ku temu okazji. Mrowisko - Centrum Reduta zaprasza do siebie na ulicę Królikarnia 13. O 17:30 rozpocznie się poetycki recital. Wystąpią dzieci i kadra z placówki „Mrowisko - Centrum Reduta”. Zaprezentowane wiersze są autorstwa Kariny Zawiślak - poetki, psycholożki i wychowawczyni. Wstęp - [Skarbiec pamięci, czyli jak ocalić rodzinne historie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/skarbiec-pamieci-czyli-jak-ocalic-rodzinne-historie/) - Czy wiesz, że najcenniejsze dziedzictwo kryje się w opowieściach Twoich bliskich? Zatem - szykuj się do podróży w czasie! To będzie dopiero przygoda...Zapraszamy na warsztat, podczas którego nauczymy się wydobyć te wspomnienia i nadać im trwałą formę. Dowiesz się, jak rozmawiać z najstarszymi członkami Twojej rodziny lub społeczności, jak porządkować domowe archiwum fotograficzne oraz stworzyć - [Tramwaj zwany podążanie,](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/tramwaj-zwany-podazanie/) - Rok 2022 rozpoczynaliśmy spacerem po Starym Przedmieściu, rok 2023 spacerem po bastionach. Rok 2024 spacerem po Długich Ogrodach, a rok 2025 spacerem z haczykiem. W roku 2026 podtrzymujemy ten trend styczniowych spacerów. Bo to już jest taka nasza styczniowa tradycja. Zapraszamy wszystkich na pierwszą zimową wędrówkę z Opowiadaczami w nowym roku. Spotykamy się w parku - [Wymiana słów na niespodzianki z Dolnego Miasta](https://www.opowiadaczehistorii.pl/event/wymiana-slow-na-niespodzianki-z-dolnego-miasta/) - Portal Opowiadaczy Historii już od kilku miesięcy świętuje swoje 10 urodziny. Z tej okazji powstają specjalne urodzinowe artykuły wspomnieniowe. Oraz oczywiście cały czas na bieżąco staramy się publikować nowe i ciekawe teksty o Dolnym Mieście, placu Wałowym i Długich Ogrodach z myślą o naszych czytelnikach i czytelniczkach.. Na przełomie listopada i grudnia br. spróbujmy odwrócić ## Kategorie - [Bez kategorii](https://www.opowiadaczehistorii.pl/category/bez-kategorii/) - [Bieżąca działalność](https://www.opowiadaczehistorii.pl/category/biezaca-dzialalnosc/) - [Wiadomości](https://www.opowiadaczehistorii.pl/category/wiadomosci/) - [Dolne Miasto](https://www.opowiadaczehistorii.pl/category/historia-dolnego-miasta/) - [Ulice](https://www.opowiadaczehistorii.pl/category/ulice/) - [Budynki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/category/budynki/) - [Ludzie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/category/ludzie/) - [Rozmaitości](https://www.opowiadaczehistorii.pl/category/rozmaitosci/) - [Wydarzenia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/category/wydarzenia/) - [Galeria](https://www.opowiadaczehistorii.pl/category/galeria/) - [Pocztówki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/category/pocztowki/) - [Historia jednego zdjęcia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/category/historia-jednego-zdjecia/) - [Miejsca](https://www.opowiadaczehistorii.pl/category/miejsca/) - [Dolne z góry](https://www.opowiadaczehistorii.pl/category/dolne-z-gory/) - [Rozmowy z...](https://www.opowiadaczehistorii.pl/category/rozmowy/) - [Konkursy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/category/konkursy/) - [Samo życie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/category/samo-zycie/) - [Firmy i fabryki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/category/firmy-i-fabryki/) - [Gawędy przyrodnicze](https://www.opowiadaczehistorii.pl/category/gawedy-przyrodnicze/) - [Proza i poezja](https://www.opowiadaczehistorii.pl/category/proza-i-poezja/) - [deutsch](https://www.opowiadaczehistorii.pl/category/deutsch/) - [Poszukiwany Poszukiwana](https://www.opowiadaczehistorii.pl/category/poszukiwany-poszukiwana/) - [Lokalne organizacje społeczne i miejskie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/category/ngo/) ## Tagi - [Toruńska](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/torunska/) - [Dobra](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/dobra/) - [apteka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/apteka/) - [Abegg-Gasse](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/abegg-gasse/) - [Dolna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/dolna/) - [Zajezdnia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/zajezdnia/) - [Łąkowa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/lakowa/) - [Klub Seniora](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/klub-seniora/) - [Wróbla](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/wrobla/) - [Ogródek Jordanowski](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/ogrodek-jordanowski/) - [Jałmużnicza](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/jalmuznicza/) - [Kamienna Grobla](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/kamienna-grobla/) - [Baczek](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/baczek/) - [Ułańska](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/ulanska/) - [tramwaj](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/tramwaj/) - [Stągwie Mleczne](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/stagwie-mleczne/) - [Most Rogoźników](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/most-rogoznikow/) - [sztuka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/sztuka/) - [Kamienna Śluza](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/kamienna-sluza/) - [szpital](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/szpital/) - [straż pożarna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/straz-pozarna/) - [dworzec południowy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/dworzec-poludniowy/) - [Szuwary](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/szuwary/) - [kościół](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/kosciol/) - [Żółtowski](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/zoltowski/) - [Wierzbowa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/wierzbowa/) - [Zielona](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/zielona/) - [fosa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/fosa/) - [lato](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/lato/) - [FETA](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/feta/) - [Polna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/polna/) - [Śluza](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/sluza/) - [podwórko](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/podworko/) - [Blaszanka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/blaszanka/) - [Sadowa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/sadowa/) - [spacery](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/spacery/) - [Stągiewna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/stagiewna/) - [Most Stągiewny](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/most-stagiewny/) - [Długie Ogrody](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/dlugie-ogrody/) - [Szopy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/szopy/) - [Przyokopowa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/przyokopowa/) - [Łaźnia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/laznia/) - [Królikarnia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/krolikarnia/) - [Olszynka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/olszynka/) - [Królewska Fabryka Karabinów](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/krolewska-fabryka-karabinow/) - [Reduta Wyskok](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/reduta-wyskok/) - [Kurza](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/kurza/) - [Radna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/radna/) - [Grodza Kamienna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/grodza-kamienna/) - [Szafarnia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/szafarnia/) - [Dworek Uphagena](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/dworek-uphagena/) - [Kieturakisa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/kieturakisa/) - [Thalmanna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/thalmanna/) - [Koszary](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/koszary/) - [Chłodna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/chlodna/) - [Sempołowskiej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/sempolowskiej/) - [Kręcona](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/krecona/) - [Centrum Reduta](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/centrum-reduta/) - [Trójka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/trojka/) - [Pałac Mniszchów](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/palac-mniszchow/) - [Przedszkole](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/przedszkole/) - [Złota Blaszka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/zlota-blaszka/) - [Mrowisko](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/mrowisko/) - [Pamięć](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/pamiec/) - [Śnieżka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/sniezka/) - [książka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/ksiazka/) - [Masłowski](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/maslowski/) - [Loża masońska](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/loza-masonska/) - [Masoni](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/masoni/) - [Rynek](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/rynek/) - [Chmielna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/chmielna/) - [Most Baileya](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/most-baileya/) - [Lokalni Przewodnicy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/lokalni-przewodnicy/) - [Fritz Krause](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/fritz-krause/) - [alejka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/alejka/) - [Jaskółcza](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/jaskolcza/) - [Brama Długich Ogrodów](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/brama-dlugich-ogrodow/) - [Herbapol](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/herbapol/) - [Dagoma](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/dagoma/) - [zima](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/zima/) - [szkoła](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/szkola/) - [Seredyńskiego](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/seredynskiego/) - [Świętej Barbary](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/swietej-barbary/) - [Koszarowa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/koszarowa/) - [Angielska Grobla](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/angielska-grobla/) - [Kolej wąskotorowa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/kolej-waskotorowa/) - [Elbląska](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/elblaska/) - [Baszta atutowa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/baszta-atutowa/) - [Koszary Wiebego](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/koszary-wiebego/) - [Żabi Kruk](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/zabi-kruk/) - [Siennicka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/siennicka/) - [CSW Łaźnia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/csw-laznia/) - [LPP](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/lpp/) - [Akademia Muzyczna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/akademia-muzyczna/) - [Lastadia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/lastadia/) - [Danziger Tabak Monopol](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/danziger-tabak-monopol/) - [Narracje](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/narracje/) - [Atelier](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/atelier/) - [Nowa Motława](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/nowa-motlawa/) - [Pakownia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/pakownia/) - [Antoni Śliwiński](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/antoni-sliwinski/) - [Łąkowa 4](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/lakowa-4/) - [Fotograf](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/fotograf/) - [choinka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/choinka/) - [Waldemar Bruniec](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/waldemar-bruniec/) - [Młyn olejowy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/mlyn-olejowy/) - [Punkt skupu surowców wtórnych](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/punkt-skupu-surowcow-wtornych/) - [Rewitalizacja](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/rewitalizacja/) - [Stadion żużlowy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/stadion-zuzlowy/) - [Lodowisko](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/lodowisko/) - [Owsiana](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/owsiana/) - [Bastiony](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/bastiony/) - [KFK](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/kfk/) - [Rzecz Jasna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/rzecz-jasna/) - [Stara pakownia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/stara-pakownia/) - [Trojan](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/trojan/) - [Krupp](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/krupp/) - [Ibewag](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/ibewag/) - [Piwnicki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/piwnicki/) - [Futerki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/futerki/) - [128 regiment piechoty](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/128-regiment-piechoty/) - [Plac Wałowy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/plac-walowy/) - [Hudsexway](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/hudsexway/) - [Rzeźnia Miejska](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/rzeznia-miejska/) - [Weidengasse](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/weidengasse/) - [ISE](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/ise/) - [kasztanowiec](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/kasztanowiec/) - [Szczygla](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/szczygla/) - [Instytut Kultury Miejskiej](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/instytut-kultury-miejskiej/) - [Mleczarnia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/mleczarnia/) - [Reduta Wilk](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/reduta-wilk/) - [Bastion Żubr](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/bastion-zubr/) - [Bastion Wilk](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/bastion-wilk/) - [Stanisław Grygiel](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/stanislaw-grygiel/) - [Steinschleuse](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/steinschleuse/) - [Rzeźnicka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/rzeznicka/) - [Pod Zrębem](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/pod-zrebem/) - [Dolna Brama](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/dolna-brama/) - [Bastion Maidloch](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/bastio-maidloch/) - [Mały Kack](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/maly-kack/) - [Reduta Dzik](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/reduta-dzik/) - [Brama Nizinna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/brama-nizinna/) - [kajaki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/kajaki/) - [Dolne Miasto Retro](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/dolne-miasto-retro/) - [Unimor](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/unimor/) - [Piekarnia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/piekarnia/) - [Budżet Obywatelski](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/budzet-obywatelski/) - [Hydroster](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/hydroster/) - [Kościół św. Barbary](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/kosciol-sw-barbary/) - [Flakowski](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/flakowski/) - [ks. Franciszek Lądowicz](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/ks-franciszek-ladowicz/) - [Felicitas Tietz](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/felicitas-tietz/) - [boromeuszki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/boromeuszki/) - [Wystawa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/wystawa/) - [Schopf](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/schopf/) - [Młyn](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/mlyn/) - [Corners](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/corners/) - [Muszelka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/muszelka/) - [Grabengasse](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/grabengasse/) - [Langgarten](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/langgarten/) - [Pałac](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/palac/) - [Steindamm](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/steindamm/) - [Mittelgasse](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/mittelgasse/) - [Erichsgang](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/erichsgang/) - [Wiesengasse](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/wiesengasse/) - [Thornscherweg](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/thornscherweg/) - [Młyn rezerwowy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/mlyn-rezerwowy/) - [Wilhelm I Hohenzollern](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/wilhelm-i-hohenzollern/) - [Niwki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/niwki/) - [zdjęcia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/zdjecia/) - [Nadmotławska](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/nadmotlawska/) - [Mała zbrojownia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/mala-zbrojownia/) - [Baszta Biała](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/baszta-biala/) - [Baszta pod Zrębem](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/baszta-pod-zrebem/) - [Simon Anker](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/simon-anker/) - [Wyspa Spichrzów](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/wyspa-spichrzow/) - [jesień](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/jesien/) - [Ukraina](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/ukraina/) - [Łąkowa 7](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/lakowa-7/) - [Abegg](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/abegg/) - [Drogeria](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/drogeria/) - [Paweł Adamowicz](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/pawel-adamowicz/) - [Bastion Św. Gertrudy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/bastion-sw-gertrudy/) - [Trasa WZ](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/trasa-wz/) - [Novotel](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/novotel/) - [Pewex](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/pewex/) - [Bastion Wyskok](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/bastion-wyskok/) - [CKUMiE](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/ckumie/) - [Augustyńskiego](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/augustynskiego/) - [fontanna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/fontanna/) - [Niebo Polskie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/niebo-polskie/) - [Kolonia Abegga](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/kolonia-abegga/) - [Lombard Miejski](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/lombard-miejski/) - [Polski Hak](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/polski-hak/) - [Sienna Grobla](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/sienna-grobla/) - [Kościół św. św. Piotra i Pawła](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/kosciol-sw-sw-piotra-i-pawla/) - [Dni sąsiadów](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/dni-sasiadow/) - [Majchrowski](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/majchrowski/) - [Wspornikowa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/wspornikowa/) - [Galeon](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/galeon/) - [Wytwórnia octu i musztardy](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/wytwornia-octu-i-musztardy/) - [Gdańskie Zakłady Papiernicze](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/gdanskie-zaklady-papiernicze/) - [Muzeum Narodowe](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/muzeum-narodowe/) - [Urząd Wojewódzki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/urzad-wojewodzki/) - [Kościół pw. NPNMP](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/kosciol-pw-npnmp/) - [czwórka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/czworka/) - [Długa Grobla](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/dluga-grobla/) - [Woronowicz](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/woronowicz/) - [żołnierze](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/zolnierze/) - [gazownia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/gazownia/) - [Skocznia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/skocznia/) - [Okopowa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/okopowa/) - [Kameralna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/kameralna/) - [Aleje Leningradzkie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/aleje-leningradzkie/) - [Liceum nr VI](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/liceum-nr-vi/) - [kanał](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/kanal/) - [Łanowa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/lanowa/) - [Kuryłka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/kurylka/) - [Świat Młodych](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/swiat-mlodych/) - [Fundacyjna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/fundacyjna/) - [Park Św. Barbary](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/park-sw-barbary/) - [Koryłka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/korylka/) - [Pirat](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/pirat/) - [Sklep pod zegarem](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/sklep-pod-zegarem/) - [Skotnicka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/skotnicka/) - [Redutowa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/redutowa/) - [Bastion Miś](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/bastion-mis/) - [Żytnia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/zytnia/) - [Wygon](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/wygon/) - [Wieczór Wybrzeża](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/wieczor-wybrzeza/) - [Lazaret](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/lazaret/) - [Motława](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/motlawa/) - [Hotel](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/hotel/) - [grota](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/grota/) - [Walter Weyl](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/walter-weyl/) - [Pszenna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/pszenna/) - [Szwoleżerów](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/szwolezerow/) - [Smrodliwy Przesmyk](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/smrodliwy-przesmyk/) - [Knipawa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/knipawa/) - [Karuzela](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/karuzela/) - [Arche Dwór Uphagena](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/arche-dwor-uphagena/) - [Murale](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/murale/) - [Most Toruński](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/most-torunski/) - [Gedania](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/gedania/) - [Reduta Miś](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/reduta-mis/) - [Bastion Królik](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/bastion-krolik/) - [Wilcza](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/wilcza/) - [Perlich](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/perlich/) - [Drukarnia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/drukarnia/) - [Bastion](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/bastion/) - [Muzeum Pomorskie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/muzeum-pomorskie/) - [Ptaki Dolnego Miasta](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/ptaki-dolnego-miasta/) - [Wykład](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/wyklad/) - [Elmet](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/elmet/) - [Środkowa](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/srodkowa/) - [Wiosenna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/wiosenna/) - [Wspomnienia z Unimoru](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/wspomnienia-z-unimoru/) - [Wspomnienia z Olszynki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/wspomnienia-z-olszynki/) - [Ludność Dolnego Miasta i Olszynki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/ludnosc-dolnego-miasta-i-olszynki/) - [Kosycarz](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/kosycarz/) - [SP 4 Gdańsk](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/sp-4-gdansk/) - [Wspomnienia Danki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/wspomnienia-danki/) - [Dzień sąsiada](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/dzien-sasiada/) - [Publikacje](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/publikacje/) - [Kioski z gazetami](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/kioski-z-gazetami/) - [wiosna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/wiosna/) - [Podsumowanie roku](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/podsumowanie-roku/) - [Opowieści z Seredyńskiego](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/opowiesci-z-seredynskiego/) - [Bursztyn](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/bursztyn/) - [Szpital Najświętszej Maryi Panny](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/szpital-najswietszej-maryi-panny/) - [SP 65](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/sp-65/) - [Fabryka kitu](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/fabryka-kitu/) - [Wywiad](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/wywiad/) - [Cztery pory roku](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/cztery-pory-roku/) - [Dzień Dziecka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/dzien-dziecka/) - [Noc muzeów](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/noc-muzeow/) - [Czesław Chorążewicz](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/czeslaw-chorazewicz/) - [Motocykle](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/motocykle/) - [Schmalenberg](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/schmalenberg/) - [ISE Dolne Miasto](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/ise-dolne-miasto/) - [WPHW](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/wphw/) - [Magiel](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/magiel/) - [Stągwie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/stagwie/) - [Dziewanowskiego](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/dziewanowskiego/) - [Pociągi](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/pociagi/) - [Fundacja Abegga](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/fundacja-abegga/) - [Wspomnienia Gosi](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/wspomnienia-gosi/) - [Wspomnienia Marka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/wspomnienia-marka/) - [Tureckie ślady](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/tureckie-slady/) - [Podwieczorki czwartkowe](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/podwieczorki-czwartkowe/) - [Pocztówki wysłane na Zieloną 11](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/pocztowki-wyslane-na-zielona-11/) - [Przeróbka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/przerobka/) - [czas wolny](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/czas-wolny/) - [Głęboka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/gleboka/) - [Religia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/religia/) - [Wspomnienia z Dolnej 10a](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/wspomnienia-z-dolnej-10a/) - [Park Siennicki](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/park-siennicki/) - [Przychodnia](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/przychodnia/) - [Litewska](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/litewska/) - [MIschewski](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/mischewski/) - [Kino Piast](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/kino-piast/) - [Szóstka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/szostka/) - [Zakłady Mięsne](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/zaklady-miesne/) - [10 lat Portalu](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/10-lat-portalu/) - [Ilustracje samoprzylepne](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/ilustracje-samoprzylepne/) - [Gdańskie Zakłady Futrzarskie](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/gdanskie-zaklady-futrzarskie/) - [Choinka na Dolnym](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/choinka-na-dolnym/) - [Teatr Wilhelma](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/teatr-wilhelma/) - [Jazz](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/jazz/) - [Muzyka](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/muzyka/) - [Koncert](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/koncert/) - [Zejman](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/zejman/) - [Dolne Miasto](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/dolne-miasto/) - [przesmyk](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/przesmyk/) - [althof](https://www.opowiadaczehistorii.pl/tag/althof/) ## Wydarzenie kategorie - [Spacer](https://www.opowiadaczehistorii.pl/events/kategoria/spacer/) - [Archiwistyka społeczna](https://www.opowiadaczehistorii.pl/events/kategoria/archiwistyka-spoleczna/) - [Spotkania z poezją](https://www.opowiadaczehistorii.pl/events/kategoria/spotkania-z-poezja/) - [Spotkania ze sztuką](https://www.opowiadaczehistorii.pl/events/kategoria/spotkania-ze-sztuka/) - [Koncert](https://www.opowiadaczehistorii.pl/events/kategoria/koncert/) - [Spotkanie z książką](https://www.opowiadaczehistorii.pl/events/kategoria/spotkanie-z-ksiazka/) - [Wykład](https://www.opowiadaczehistorii.pl/events/kategoria/wyklad/) - [Jubileusz](https://www.opowiadaczehistorii.pl/events/kategoria/jubileusz/) - [Wydarzenie plenerowe](https://www.opowiadaczehistorii.pl/events/kategoria/wydarzenie-plenerowe/) - [Warsztaty](https://www.opowiadaczehistorii.pl/events/kategoria/warsztaty/)