Mieszkałem na Dolnej 10a – wspomina Kazimierz Furmańczyk (część XXXV)

Część I, Część II, Część III, Część IV, Część V, Część VI, Część VII, Część VIII, Część IX, Część X, Część XI, Część XII, Część XIII, Część XIV, Część XV, Część XVI, Część XVII, Część XVIII, Część XIX, Część XX, Część XXI, Część XXII, Część XXIII, Część XXIV, Część XXV, Część XXVI, Część XXVII, Część XXVIII, Część XXIX, Część XXX, Część XXXI, Część XXXII, Część XXXIII, Część XXXIV

24/ Przemiany po roku 1990

W roku 1987 zmarł w Warszawie w wieku 94 lat mój ukochany Tato Wacław Furmańczyk. Bardzo mi brakuje Jego obecności jako wzorca: patriotyzmu, honoru i miłości. Dziękuję Ci Tato, że TAKI byłeś. Pochowany został na Powązkach w grobie rodzinnym.

W marcu 1992 roku przyszedł na świat mój wspaniały Synek Filip. Przyniósł nam ogrom radości i miłości. Dziękuję Ci Synku za to, że jesteś. Przyszedł w bardzo trudnym okresie, gdy przygotowywaliśmy proces dydaktyczny kierunku studiów oraz intensywnie pracowałem nad swoją pracą habilitacyjną, jednak Jego uśmiech dodawał siły. Na zdjęciu Filip ze swoją siostrą Izabelą.

Pod koniec lat 80. udało mi się namówić Stanisława Musielaka (wówczas już doktora habilitowanego), aby rozważył możliwość przejścia do Uniwersytetu Szczecińskiego. W rezultacie w lutym 1990 roku został on Dyrektorem Instytutu Nauk o Morzu. I rozpoczęła się intensywna praca badawcza i  przygotowawcza do uruchomienia dydaktyki z zakresu Geografii Morza wraz z kompletowaniem kadry naukowo-dydaktycznej. Studia zaoczne uruchomione zostały od października 1990 roku, a dzienne od października 1991 roku. Kandydatów na studia dzienne mieliśmy z całej Polski.

Jeszcze pod koniec lat 80. wspólnie z OPGK (Okręgowym Przedsiębiorstwem Geodezyjno-Kartograficznym) Szczecin pracowaliśmy nad mapą fotointerpretacyjną i atlasem dynamiki (opisanymi w jednym z poprzednich odcinków), za które wraz z całym zespołem zostaliśmy wyróżnieni nagrodą SGP oraz honorowym wyróżnieniem Rady Oddziału  NOT w Szczecinie.

W tym czasie zaczęliśmy intensywną współpracę zagraniczną z Uniwersytetem w Greifswaldzie, Kilonii oraz z Uniwersytetem w Uppsali. Często byliśmy zapraszani na seminaria z Geografii i Geologii do Greifswaldu i Kilonii (K. Furmańczyk oraz S. Musielak).

Współpraca z Uniwersytetem w Uppsali zaowocowała włączeniem nas do „Baltic University Programme”. I w rezultacie uruchomieniem w latach 91-92 cyklu wykładów „Środowisko Morza Bałtyckiego” nadawanych na żywo przez radio ze Szwecji (w jęz. angielskim), do których broszury były  rozprowadzane przez koordynatora. (W latach 91-94 pełniłem rolę takiego koordynatora na Polskę). Była to bardzo ciekawa inicjatywa prowadzona przez prof. Lars’a Ryden’a z Uppsali, mająca na celu integrację społeczności uniwersyteckich zlewiska Morza Bałtyckiego. Stopniowo przystępowały do tego projektu poszczególne Uniwersytety z Basenu Morza Bałtyckiego. Drugim cyklem wykładów był temat „Ludy Bałtyku”. Baltic University Programme działa do tej pory i posiada swoją stronę internetową, z której można zasięgnąć więcej informacji.

W roku 1991 otrzymaliśmy z Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej zlecenie na teledetekcyjne badania długoterminowych zmian brzegów Półwyspu Helskiego. Na podstawie wykonanych wówczas zdjęć lotniczych oraz innych dostępnych zdjęć lotniczych opracowałem rozprawę habilitacyjną p.t. „Współczesny rozwój strefy brzegowej morza bezpływowego w świetle badań teledetekcyjnych południowych wybrzeży Bałtyku”. W tym czasie wizyty zagranicznych naukowców w Polsce były stosunkowo częste. Miałem więc możliwość dyskusji naukowych z nimi, z czego skwapliwie korzystałem. Również będąc w Niemczech, Anglii, czy Holandii ułatwiali mi oni dostęp w bibliotekach do literatury anglojęzycznej, w tamtym czasie jeszcze trudnodostępnej w Polsce. Szczególnie pomocni mi byli: prof. Michael Collins z Southampton, dr Frank Van Der Meulen z Amsterdamu, dr Klaus Schwarzer z Kilonii. A w dyskusji: prof. Stephen Leatherman z University of Maryland oraz dr Scot E. Smith z University of Florida. Pozwoliło mi to przyspieszyć publikację mojej rozprawy.

Jeszcze przed dokończeniem habilitacji udało mi się wziąć udział w Szkole Letniej NATO w Dundee (1992). Spotkałem tam wielu świetnych wykładowców z zakresu Teledetekcji satelitarnej. Wśród uczestników z całego świata, z wieloma utrzymywałem kontakt przez wiele lat. A z Aną van Riet z Brukseli oraz z Fernandem Gomes z Porto kontakt utrzymuję do dzisiaj.

Okładka rozprawy habilitacyjnej

W wyniku przemian politycznych rozpadło się OPGK Szczecin, jedno z najprężniej działających w Polsce. Koledzy, z którymi współpracowaliśmy, założyli spółkę Geomar SA, więc pod  względem współpracy niewiele się zmieniło.  

Rozprawę habilitacyjną opublikowałem w 1994 roku. Recenzentami wydawniczymi byli: Prof. dr hab. Leszek Baraniecki z Uniwersytetu Wrocławskiego oraz doc. dr hab. Stanisław Rudowski z Instytutu Geofizyki PAN w Warszawie. Kolokwium habilitacyjne odbyło się w 1994 roku na Wydziale Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM w Poznaniu, w zakresie: geografii, geomorfologii i teledetekcji. Recenzentami kolokwium byli: prof. UŚ. dr hab. Andrzej T. Jankowski z Uniwersytetu Śląskiego, prof. Dr Andrzej Masz z Wyższej Szkoły Morskiej w Gdyni oraz prof. dr hab. Karol Rotnicki z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Złożyłem również wniosek o Stypendium Fulbrighta w USA.

c.d.n.

Autor wspomnień i udostępnionych materiałów zdjęciowych – Kazimierz Furmańczyk