Stągwie Mleczne z 1895 roku
Jeżeli kiedyś Opowiadacze wydadzą gruby album o tytule „1001 zdjęć Stągwi Mlecznych” (a z miesiąca na miesiąc jesteśmy coraz bliżej osiągnięcia tej właśnie liczby w naszej kolekcji…), to zaprezentowane zdjęcie znajdzie swoje miejsce na jednej z pierwszych kart – po sekcji poświęconej rycinom i rysunkom.
Pochodzi jeszcze z XIX wieku, a dokładniej z 1895 roku. Zrobił je fotograf Ernst Richter ur. 24 marca 1875 roku. Później Leutnant des Reitenden Feldjägerkorps.
Na początku artykułu prezentujemy oryginalną kolorystykę fotografii, która nie pozwala dostrzec wszystkich szczegółów. W końcowej części udostępniliśmy też – dla porównania – to samo zdjęcie po korekcie graficznej.
Stągwie Mleczne widać na nim od strony ulicy Długie Ogrody. Z tej perspektywy oprócz dużej stągwi i małej stągiewki wraz z przylegającym do niej budynkiem odwachu w którym swoją służbę pełniła Straż Spichrzowa (i który odbudowano w 2025 roku) dostrzec też można bardzo wyraźnie zabudowania starej pakowni znajdującej się na Wyspie Spichrzów (to te obiekty jednokondygnacyjne ze spadzistymi dachami nad poddaszami). W kadrze akurat zmieściły się prawie trzy z czterech podobnych do siebie budynków użytkowanych jako magazyny w których składowano drobnicę oraz towary w takich opakowaniach jak paczki, worki czy też beczki.
Obok nich po prawej stronie widać fragment dużego, dwupiętrowego budynku, który postawiono na rogu dwóch ulic – An der Neuen Mottlau czyli Motławskiej oraz poprzecznej do niej Milchkannengasse czyli Stągiewnej.
Ciekawie na tle tych zabudowań prezentują się ozdobne lampy postawione na kamiennych postumentach. Po drugiej stronie ulicy lampy umieszczono już na klasycznych słupach wzdłuż jezdni.
Bardzo wyraźnie widać jak bardzo przesunięty był w prawo Most Stągiewny przed jego przebudową w 1937 r. i jak duży dystans trzeba było pokonać od strony ulicy Szopy, aby się na niego dostać.
Kolejną ciekawostką jest… brak przewodów trakcyjnych przecinających pustą przestrzeń nad mostem. Zauważyliście to?… Ale wyjaśnienie takiej sytuacji jest bardzo proste. Dopiero przecież w następnym czyli 1896 roku zostaną uruchomione regularne połączenia poszczególnych dzielnic za sprawą tramwajów o napędzie elektrycznym.
Lewą stronę zdjęcia zajmuje spory fragment ostatniej kamienicy stojącej na rogu ulic – Langgarten (Długie Ogrody) oraz Schäferei (Szafarnia). Nosiła ona numer 115. A na parterze działał w niej firmowy sklep z trunkami firmy Gustav Springer i Następcy. Ciekawostką jest fakt, że wchodząc do środka można było też skosztować w probierni wybranego napitku. Kto wie, czy stojący na ulicy mężczyzna w mundurze nie zastanawia się właśnie nad odwiedzeniem tego miejsca 8^).
Na trzecim planie widać dach budynku ze ścianami postawionymi wg klasycznego wzoru muru pruskiego. Przypomina swoim kształtem spichlerz i takie właśnie funkcje magazynowe pełnił. Natomiast zdecydowanie ciekawszy jest budynek na tym bliższym, drugim planie. Stał taki samotny, w pewnej oddali od całej długiej pierzej zabudowań wzdłuż ulicy Stągiewnej biegnących w kierunki Chmielnej. Na ujęciach z późniejszych lat wszelki ślad po tym budynku zaginął, a w tym miejscu pojawiło się zdecydowanie szersze nabrzeże przeładunkowe nad Nową Motławą. Wtedy w 1895 roku działała w nim restauracja prowadzona przez Leopolda Kleina.
Na koniec jeszcze jedno spostrzeżenie – w zarejestrowanym przez fotografa momencie udało się uchwycić w tej części ówczesnego Gdańska tylko albo aż (jak kto woli…) osiem osób. Dzisiaj taka liczba przechodniów byłaby chyba trudna do zapisania w pamięci telefonu komórkowego na cyfrowym zdjęciu. No chyba, że wcześnie rano albo późno w nocy…
Zaprezentowane oryginalne zdjęcie pochodzi z kolekcji Opowiadaczy Historii Dolnego Miasta w Gdańsku.
Autor artykułu – Jacek Górski.
P.S. Ogromne podziękowania składamy na ręce p. Mirosława Podeszwika ze Świecia, dzięki któremu archiwum Opowiadaczy Historii powiększyło się o tę właśnie oryginalną fotografię.
